Հայ առաքելական եկեղեցու սպասքն ուշադիր դիտելիս կարելի է նկատել շատ հետաքրքիր մանրամասներ, որոնք վկայում են, որ քրիստոնեությունը ոչ միայն որդեգրել է հեթանոսական որոշ ծեսեր, այլև օգտագործում է դրանց բնորոշ խորհրդանիշերը։ Արվեստագիտության թեկնածու Սոֆի Խաչմանյանը պատմում է, որ, օրինակ, օձ, վիշապ կամ կարիճ կարելի է տեսնել ոչ միայն սպասքի, այլև բարձրաստիճան հոգևորականների զգեստների ու ոտնամանների վրա։ … Read more
Աստրախանում միջին հարստության վաճառական Համբարձում Պապայանի ընտանիքում ծնված Նադեժդա Պապայանը, փոքրուց աչքի էր ընկնում հրաշալի երգեցողությամբ և դերասանական վառ ունակություններով։ Ցավոք, տնային ներկայացումներից մեկի պատրաստության ժամանակ նա ընկնում է մեխի վրա և կորցնում աչքը։ Անգամ Փարիզի առաջադեմ բժշկությունը չի կարողանում օգնել, և նա ստիպված է լինում ամբողջ կյանքում կրել ապակե աչք։ Աստրախան ժամանած իտալական թատերախմբի … Read more
Սարդարապատի հայոց ազգագրության թանգարանն իր գործունեությունը չի սահմանափակում միայն ցուցադրություններով. դրա վառ ապացույցն են թանգարանի կողմից լույս ընծայված բազմաթիվ գիտական ուսումնասիրություններն ու պատկերագրքերը։ Թանգարանի փոխտնօրեն Սվետլանա Պողոսյանի փոխանցմամբ՝ շուտով օտար լեզուներով լույս կտեսնեն հայկական ազգային տարազի, գորգերի և գոտիների մասին գիտական աշխատանքներ, ինչը շատ կարևոր է նյութն ավելի լայնորեն տարածելու և տարբեր երկրներում ներկայացնելու համար։ … Read more
Ասեղնագործությունը ժողովրդական արհեստներից թերևս ամենատարածվածն ու սիրվածն է, որը շարունակում է պահպանել է իր կենսունակությունը և կիրառվել ամենատարբեր ձևերով։ Ինչպես նշում է գեղանկարիչ, ազգագրագետ Հրազդան Թոքմաջյանը, նախկինում անհնար էր պատկերացնել աղջկա, որը չտիրապետեր ասեղնագործությանը․ դա ժամանակի հրամայականն էր։ Ամեն աղջիկ ինքն էր պատրաստում իր օժիտը՝ այն զարդարելով ասեղնագործ շքեղ նախշերով ու ժանյակներով։ Այս արվեստում առանձնապես … Read more
Բերսաբե Հովսեփյան անուն-ազգանունն այսօր թերևս քչերին է հայտնի: Մինչդեռ գրող-ազգագրագետ Էդուարդ Մանվելյանը, ուսումնասիրելով Իրանի արխիվները, չափազանց հետաքրքիր փաստեր է բացահայտել։ Այս երիտասարդ կինը կարևոր փոփոխություններ է մտցրել Իրանի կրթական համակարգում՝ դրանով իսկ փոխելով մի ամբողջ սերնդի գիտակցություն։ Ուսումնասիրելով տարբեր մանկավարժական տեսություններ՝ Բերսաբեն հանգել էր այն համոզման, որ մարդու դաստիարակության հիմքերը դրվում են վաղ մանկության տարիներին։ … Read more
Բերսաբե Հովսեփյան անուն-ազգանունն այսօր թերևս քչերին է հայտնի: Մինչդեռ գրող-ազգագրագետ Էդուարդ Մանվելյանը, ուսումնասիրելով Իրանի արխիվները, չափազանց հետաքրքիր փաստեր է բացահայտել։ Այս երիտասարդ կինը կարևոր փոփոխություններ է մտցրել Իրանի կրթական համակարգում՝ դրանով իսկ փոխելով մի ամբողջ սերնդի գիտակցություն։ Ուսումնասիրելով տարբեր մանկավարժական տեսություններ՝ Բերսաբեն հանգել էր այն համոզման, որ մարդու դաստիարակության հիմքերը դրվում են վաղ մանկության տարիներին։ … Read more
Անցյալում պատրաստված ցանկացած իր տեսնելիս հիանում ենք դրա գեղեցկությամբ, հետո մտածում հեղինակի մասին, բայց գրեթե երբեք չենք հարցնում, թե ինչ գործիքներով է այն ստեղծվել։ Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանում բացված «Վարպետներ և գործիքներ» ցուցահանդեսը նվիրված է հենց պղնձագործներին ու նրանց աշխատանքային գործիքներին։ Ներկայացված նմուշները հիմնականում պատկանում են սիրիահայ վարպետներին, որոնց հաջողվել է վերջին տարիների … Read more
Արվեստասերներին Անի Հովակը հայտնի է «Հովեր» երգչախմբից, սակայն վերջերս Փայտարվեստի թանգարանում բացված նրա անհատական ցուցահանդեսը փաստում է, որ նա նաև հետաքրքիր նկարիչ է։ Անին խոստովանում է, որ չի կարող և չի ցանկանում սահմանափակվել արվեստի միայն մեկ ուղղությամբ։ Վոկալից բացի, նա զբաղվում է գեղանկարչությամբ, կոլաժներով՝ երկրորդ կյանք տալով այնպիսի առարկաների, որոնք ուրիշների համար գուցե անպետք են։ … Read more
Տիրին կատարի պեղումների ժամանակ հնագետների ուշադրությունը գրավել է վաղ բրոնզեդարյան մի ջրանցք, որի ջրերով ժամանակին ոռոգվել են Արագածի շրջակա գյուղերի արտերն ու այգիները։ Ինչպես պատմում է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող Ռաֆիկ Գաբրիելյանը, Ամբերդաձորի արևմտյան լանջին հայտնաբերված այս ոռոգման համակարգը կոչվել է «12 բանդ» կամ «12 առու»։ Առուները սարի լանջով անցկացվել են աստիճանաձև, … Read more
«Հայսմավուրք»-ը, որը միշտ ընթերցվում է եկեղեցական բուն արարողությունից հետո և դարեր շարունակ եղել է հավատի պատմության ու ուսուցման միջոց, բազմաթիվ հետաքրքիր պատմություններ է պարունակում հանուն հավատի մարտիրոսված ու սրբացած կանանց մասին։ Կանայք առանձնապես խոցելի են եղել բոլոր առումներով, քանի որ սա արդեն շատ վաղուց «տղամարդկանց աշխարհ» է։ Ինչպես պատմում է Մատենադարանի կրտսեր գիտաշխատող Նոննա Սարգսյանը, … Read more