Երևանը մեծանում է, կենդանիների տարածքը՝ նեղանում․ ինչ է կատարվում քաղաքի կենսաբազմազանության հետ․ «Էկոսֆերա»

Երևանն առաջին հայացքից քարե ու խիտ կառուցապատված քաղաք է թվում, բայց իրականում նրա տարածքում և շրջակայքում ձևավորված է բավական հետաքրքիր կենսաբազմազանություն։ Քաղաքը գտնվում է կիսաանապատային և լեռնատափաստանային բնության գոտիների սահմանագծին։ Իհարկե, Երևանում սաղարթախիտ անտառներ կամ  խոշոր կաթնասուններ դժվար թե հանդիպենք, բայց մանր կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներին, այդ թվում՝ սողուններին հաստատ կհանդիպենք, մանրամասնում է ԵՊՀ կենդանաբանության ամբիոնի դասախոս, … Read more

Գլոբալ տաքացումն արագացնում է Եվրոպայի լեռնագագաթների բույսերի անհետացումը. «Էկոսֆերա»

Եվրոպական լեռնագագաթներին վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում բույսերի տեսակների թիվն ավելացել է, սակայն այս աճի հետևում թաքնված է մեկ այլ միտում․ առանձին հատվածների «նախկին բնակիչներն» ավելի հաճախ են սկսել անհետանալ։ Գիտնականներն այս եզրահանգմանն են եկել 2001-2022 թվականներին Եվրոպայի 16 լեռնային շրջանների 62 գագաթներում իրականացված դիտարկումների չորս փուլերից հետո, հայտնում է Earth.com-ը։ Կապն առավել նկատելի է եղել … Read more

COP17-ին ընդառաջ՝ «Շրջակա միջավայրի ազդեցությունը մարդու առողջության վրա» խորագրով համաժողով․ «Էկոսֆերա»

Սեպտեմբերի 11-ին կկայանա «Շրջակա միջավայրի ազդեցությունը մարդու առողջության վրա» խորագրով համաժողովը։ «Այսօր շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության կապի մասին խոսելն առավել քան կարևոր է, հատկապես COP17-ին ընդառաջ, երբ բնապահպանական հարցերը մեր երկրի օրակարգում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում»,- ասում է Innovate Armenia մեդիա հարթակի հիմնադիր Լիանա Բաբուջյանը։ Նրա համոզմամբ՝ շրջակա միջավայրի ազդեցությունը մարդու առողջության վրա այն … Read more

Խոսրովի պետական արգելոցի հրդեհից ինը տարի անց՝ կարմիրգրքային գիհին աճեցնելու առաջին փորձը Հայաստանում․ «Էկոսֆերա»

2017 թվականին մոտ 1700 հա տարածք այրվեց Խոսրովի պետական արգելոցում, իսկ կրակը մարել չէր հաջողվում շուրջ մեկ ամիս։ Իհարկե, հրդեհից տուժած տարածքների զգալի մասը տարիների ընթացքում վերականգնվեց, սակայն ոչ գիհիները։ Այս տեսակի վերականգնման համար պահանջվում են հարյուրավոր տարիներ։ Գիհին Կարմիր գրքում գրանցված տեսակ է։ Հեշտությամբ այրվում է. թերևս սա է նաև պատճառներից մեկը, որ այն … Read more

11 ամիս առանց անձրևի․ 500 տարի առաջ տեղի ունեցած «մեգաերաշտը» ինչ է սովորեցնում Եվրոպային այսօր․ «Էկոսֆերա»

Եվրոպայում ծայրահեղ շոգեր են, որոնք սկսվել են դեռևս մայիսին և տարածաշրջանում նպաստել անտառային խոշոր հրդեհների բռնկմանը, երկարատև երաշտին և մի շարք երկրներում ջերմաստիճանի ազգային ռեկորդների սահմանմանը։ Կանխատեսումների համաձայն՝ շոգի հետևանքով կարող են գրանցվել նաև մահվան հազարավոր դեպքեր։ Եվրոպայում շոգերն ու երաշտները նոր երևույթ չեն։ Գրեթե 500 տարի առաջ աննախադեպ երաշտը Կենտրոնական Եվրոպան վերածեց չորացած անապատի. … Read more

Արջը՝ անսպասելի հյուր, թե՞ մարդը՝ անսպասելի հարևան․ ո՞վ է մտել ում տարածք․ «Էկոսֆերա»

Ամեն օր «հյուր գնացող» արջին արդեն իսկ դժվար է հյուր անվանել։ Եղեգիս գյուղում արջը թե’ փեթակներին հասնելու ճանապարհը, թե’ քաղցր մեղրի ու մյուս բերք ու բարիքի համը գիտի։ Տիկին Գրետան Եղեգիսից պատմում է, թե ինչպես են ամեն երեկո ութից հետո սպասում ոչ անսպասելի հյուրին։ Գյուղի այն մեղվափեթակները, որոնց շուրջբոլորն անցկացված են էլեկտրական հովիվներ, պաշտպանված են։ … Read more

Մետաղաձուլարանի արտանետումից մինչև եղեգների այրում․ ինչո՞ւ են Արմաշի և Սուրենավանի բնակիչները ահազանգում օդի աղտոտվածության մասին․ «Էկոսֆերա»

Սուրենավան և Արմաշ գյուղերի բնակիչները լուրջ մտահոգված են վերջին շրջանում օդի աղտոտվածության համար։ Զոդի կամրջի հարակից տարածքից ամեն առավոտ՝ ժամը 5:00-8:00-ի սահմաններում, ինչպես նաև ուշ երեկոյան և գիշերային ժամերին, մեծ քանակությամբ թունավոր ծուխ է բարձրանում և տարածվում դեպի բնակավայրեր։ Արդյունքում Սուրենավան գյուղում շնչելը դարձել է դժվար։ Սուրենավանի բնակիչները պահանջում են անհապաղ ուշադրություն դարձնել խնդրին և … Read more

COP17-ի Կանաչ գոտու օրակարգը ձևավորվում է. սեսիաների հայտերը՝ մինչև սեպտեմբերի 15․ «Էկոսֆերա»

Հոկտեմբեր ամսին Երևանում սպասվում է COP17 համաժողովը։ Այն Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի շրջանակում անցկացվող բնության և կենսաբազմազանության պահպանմանն ուղղված 17-րդ համաշխարհային գագաթնաժողովն է, որը համախմբում է գրեթե բոլոր երկրների ներկայացուցիչներին, գիտնականներին, տեղական և միջազգային կազմակերպություններին, բիզնեսներին, ՀԿ-ներին։ Ակնկալվում է հազարավոր մասնակիցների այց Հայաստան։ COP17-ն անցկացվելու է երկու հիմնական հարթակներում՝ ՄԱԿ-ի Կենսաբազմազանության կոնվենցիայի քարտուղարության կառավարման ներքո գտնվող … Read more

Էկոսֆերա — Հայաստանի Հանրային Ռադիո

Ծաղկափոշի, ծաղկահյուս, խոտաբույսերից համակցված թեյեր, ազնվամորուց պատրաստված լավաշ, չրեր, գինի, չրերից պատրաստված կոնֆետներ, հորած պանիր, մեղվամոմից մոմեր և, իհարկե, օրվա գլխավոր ապրանքը՝ մեղրը, որի տասնյակ տեսակները դեղին գույնով ներկել էին Վայոց ձորի մարզի Հորս գյուղում անցկացվող Մեղրի փառատոնի տաղավարները։ Ամեն մեղվաբույծ բարձրորակ մեղրը տարբերելու իր տարբերակն է առաջարկում։ Մենք էլ համտեսեցինք, հետո էլ մեղր գնեցինք. … Read more

Ջերմաստիճանը բարձրանում է, հրդեհների վտանգը՝ մեծանում. ՇՄՆ հորդորն ու արգելքները. «Էկոսֆերա»

Այս օրերին Արարատյան դաշտում, Երևանում, Արագածոտնի, Կոտայքի և Վայոց ձորի նախալեռներում, Սյունիքի հովտային շրջաններում սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ։ ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունից հորդորում են՝ հնարավոր հրդեհներից և դրանց անկանխատեսելի հետևանքներից խուսափելու համար անտառային տարածքներում արգելվում է․ Կրակ վառել, Վառվող լուցկի կամ ծխախոտի մնացորդ գցել, Յուղերով կամ բենզինով ներծծված լաթեր թողնել, Ներքին այրման շարժիչների … Read more