Մետաքսե-100․ աննկուն կամքի և նուրբ սրտի պատմություն․ «Արդեն 100 տարի»

Բանաստեղծուհի Մետաքսեի կյանքը, որն սկսվեց 100 տարի առաջ Շիրակի Արևշատ գյուղում և ընդհատվեց 2014-ին Երևանում, լի էր անսպասելի շրջադարձերով: Նա շատ փոքր էր, երբ կորցրեց կարսեցի հորը՝ Սերոբին: Հորական տատիկը իր գեղեցկուհի հարսի՝ Մետաքսեի մոր՝ Եպրաքսեի համար ամուսին գտավ՝ ստանձնելով թոռնուհիների՝ Աշխենի և Մետաքսեի խնամքը: Ցավոք, շուտով տատիկն էլ մահացավ, և աղջիկները հայտնվեցին Գյումրիի մանկատանը. … Read more

Ինդիրա Գանդի․ հազարամյակի կնոջ ձայնը՝ հայկական ռադիոյի ձայնադարանից. «Արդեն 100 տարի»

Մեկդարյա հայկական ռադիոյի ձայնադարանում բացառիկ մի ժապավեն խոսում է 1960-80-ականներին աշխարհի կին տիրակալներից մեկի ձայնով: Նրան համարել են հազարամյակի կին, որը ծնվել է Հնդկաստանի անկախության համար պայքարած Ներուների ընտանիքում. նրա հայրը՝ Ջավահառլալ Ներուն, դարձել է ինքնիշխան Հնդկաստանի առաջին վարչապետը, իսկ հորական պապը՝ Մոտիլալ Ներուն, Հնդկաստանի ազգային կոնգրես կուսակցության առաջնորդներից էր: Ազատատենչությամբ էին տոգորված նաև Ներուների ընտանիքի … Read more

Համակենտրոնացման ճամբար, կուրություն և հաղթանակ․ երգիչ Արթուր Այդինյանի անհավանական վերածնունդը․ «Արդեն 100 տարի»

Մեր տաղանդավոր հերոսը ծնվել է 103 տարի առաջ՝ 1923 թվականի օգոստոսի 15-ին, Սալոնիկի բարեկեցիկ հայկական ընտանիքներից մեկում: Վոկալի դասեր է առել իտալացի երգիչների մոտ: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին միացել է հունական ԷԼԱՍ դիմադրության շարժմանը, ապա ձերբակալվել: Համակենտրոնացման ճամբարում կտտանքների հետևանքով, գրեթե կորցրել է տեսողությունը: Բարեբախտաբար, Արթուր Այդինյանը փրկվեց վերահաս մահից: 1947 թվականին «Չուկոտկա» շոգենավով նա … Read more

«Խոսում է Երևանը»․ հայկական եթերի պատմությունն ու լեգենդար անեկդոտները․ «Արդեն 100 տարի»       

Թերթենք 1933 թվականի «Խոսում է Երևանը» թերթը՝ պատկերացում կազմելու համար, թե ինչ հաղորդումներ է հեռարձակել Հայկական ռադիոն ավելի քան 90 տարի առաջ։ Օրվա հաղորդացանցը շատ բազմազան է եղել։ Եվ այսպես, բացի կիրակի օրերից, ռադիոյի առավոտյան եթերում 07:30-08:00-ն ֆիզկուլտուրա էր, ապա հաղորդվել են նշանավոր ամսաթվերը։ Հնչել են համերգներ, եղանակի տեսություն և հայտարարություններ, հաղորդումներ նախադպրոցականների համար, մանկական … Read more

Խաչատուր Ավետիսյան-100․ Կոմպոզիտոր, քանոնահար և մանկավարժ․ «Արդեն 100 տարի»

Ճիշտ 100 տարի առաջ՝ 1926 թ. ապրիլի 14-ին, Գյումրիում (այն ժամանակ՝ Լենինական) ծնվել է Խաչատուր Ավետիսյանը: Երաժշտական բարձրագույն կրթություն ստանալու նպատակով նա եկել է Երևան։ Սովորել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, ապա՝ Կոմիտասի անվան պետական երաժշտանոցում: Բախտ է ունեցել աշակերտելու Գրիգոր Եղիազարյանին և Էդուարդ Միրզոյանին: Նրա նախընտրած նվագարանը քանոնն էր, և պատահական չէ, որ … Read more

Հայկական ձայնասփյուռի հուշերից. Հովհաննես Իսակով և Պողոս Թութունջյան․ «Արդեն 100 տարի»

1894 թ. Կարսի մարզի Հաջիշեն գյուղում երկաթուղային բանվոր Ստեփան Տեր-Իսահակյանի և էստոնուհի՝ ծնունդով Դորպատ (Տարտու) քաղաքից Իդա Լաուերի ընտանիքում է ծնվել ապագա ծովակալ Հովհաննես Իսակովը (Տեր-Իսահակյան)։ Սրանից ճիշտ 60 տարի առաջ հայկական ձայնասփյուռի միջոցով նա խոսել է իր հայրենակիցների հետ։ Այս փայլուն զորահրամանատարը, որն անգերազանցելի ավանդ ունեցավ հատկապես Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին Սևծովյան և Բալթյան նավատորմերի … Read more

Հայկական ձայնասփյուռի սիրելի ձայնը. Հրաչուհի Ջինանյան․ «Արդեն 100 տարի»

Հանրայի ռադիոյի պահոցը հարուստ է մայրերին ձոնված հայ բանաստեղծների հրաշալի ստեղծագործություններով՝ Ե. Չարենց, Հովհ. Շիրազ, Ավ. Իսահակյան, Հ. Սահյան, Ս. Կապուտիկյան, Ռ. Դավոյան և ուրիշներ: Այդ բանաստեղծությունների լավագույն ասմունքողներից է Հայկական ձայնասփյուռի երախտավորներից և սիրելի ձայներից Հրաչուհի Ջինանյանը: Կոստանդնուպոլսում 1919թ. ծնված այս աղջիկը ընդամենը 22 տարեկան էր, երբ ոտք դրեց   ռադիոյի անծանոթ աշխարհ ու սիրահարվեց առհավետ: Պետական … Read more

Հայկական ռադիոյի լեգենդար ձայնը․ Մարատ Հալաջյան. «Արդեն 100 տարի»

Այս տարի լրանում է Հայկական ռադիոյի ճանաչված հաղորդավարներից Մարատ Հալաջյանի մահվան 55-րդ տարելիցը: Նա ապրեց ընդամենը 50 տարի, բայց իր մասնագիտական փայլուն տաղանդի շնորհիվ դարձավ հազարավոր ունկնդիրների բարեկամը՝ Հայաստանում և նրա սահմաններից շատ հեռու: Մարատ Հալաջյանը մի մեծ ու բարի հետք է թողել, հրաշալի հուշեր ու երախտագիտության զգացում՝ իրեն ճանաչած մարդկանց սրտերում, և կարոտ՝ ռադիոընդունիչներից … Read more

Երկու հոբելյան, մեկ ձայն․ Նիկողոս Թահմիզյանն ու Հանրային ռադիոն՝ 100 տարեկան․ «Արդեն 100 տարի»

Այս տարի լրանում է երաժշտագետ Նիկողոս Թահմիզյանի 100-ամյակը՝ ճիշտ այնպես, ինչպես Հայաստանի Հանրային Ռադիոյինը: Ռադիոյի ձայնային պահոցում պահպանվել է երաժշտագետի ելույթը՝ նվիրված մեծն Կոմիտասի 100-ամյակին։ Դա 1969 թվականն էր: Նիկողոս Թահմիզյանը ծնվել է Աթենքում 1926 թվականի մայիսի 9-ին: Այնտեղ նախնական կրթություն ստանալուց հետո տեղափոխվել է Նիկոսիա՝ ուսանելու Մելգոնեան հռչակավոր կրթական հաստատությունում: Նիկողոսն արդեն ստացել էր … Read more

Հանրային ռադիոյի տարեկիցն ու բարեկամը՝ կոմպոզիտոր Գրիգոր Հախինյանի ժառանգությունը մեկդարյա պահոցում. «Արդեն 100 տարի»

Կոմպոզիտոր Գրիգոր Հախինյանը և Հանրային ռադիոն տարեկիցներ են: Երբ 1926 թվականի սեպտեմբերի 1-ին հիմնադրվեց մեր ռադիոն, Ղարաքիլիսայում արդեն ծնվել էր Գրիգոր Հախինյանը: Այն, որ տարիներ անց կոմպոզիտոր դարձած Գրիգորն իր երաժշտական հարուստ կենսագրությամբ կապվելու էր Հայաստանի ռադիոյի հետ և նրանք դառնալու էին մտերիմ բարեկամներ, դժվար էր կանխատեսել: Հայաստանի ռադիոյի մեկդարյա պահոցում այսօր խնամքով պահպանվում են … Read more