Արդեն100 տարի

Մեկդարյա Հանրային ռադիոյի ոսկե ֆոնդում պահպանվում են հայ բեմի բացառիկ երևույթներից մեկի՝ Գյումրիի դրամատիկական թատրոնի դերասան Արմեն Արմենյանի դերակատարումներից որոշ նմուշներ, ինչպես նաև գրեթե կես դար առաջ արվեստաբան Գևորգ Աբաջյանի պատրաստած հաղորդումն այս յուրահատուկ արվեստագետի մասին: Ի՜նչ հարուստ կենսագրություն է ունեցել սրանից 155 տարի առաջ՝ 1871 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Կոստանդնուպոլսում ծնված այս դերասանը, ում իրական … Read more

20-րդ դարի աշխարհի լավագույն կոնտրալտոներից մեկի՝ Լիլի Չուքասզյանի գեղեցիկ և հզոր ձայնը հնչել է ամենահայտնի օպերային բեմերում. նրան նվագակցել են աշխարհի ամենահամբավավոր նվագախմբերը, նա աշխատել է հռչակավոր դիրժորներ Ջորջ Սոլտիի, Լեոնարդ Բերնշտեյնի, Զուբին Մեթայի, Հերբերտ ֆոն Կարայանի հետ: Լիլիի առաջին բեմելը 1959-ին էր՝ Բելինիի «Նորմա» օպերայում Ադալգիզայի դերերգով: Նա զավակն էր 1909-ի կոտորածներից հետո Հայկական … Read more

1969 թ. ռադիոյի տաղավարում գրականագետ Գևորգ Աբաջյանը հյուրընկալել էր Պարույր Սևակին: Նրանք զրուցում էին նորին մեծություն գրականության մասին: Սևակն արդեն ավարտել էր Սայաթ-Նովային նվիրված իր աշխատությունը և այն հանձնել ընթերցողի դատին: Բայց ինչպե՞ս պատահեց, որ, չընդունելով աշուղական արվեստը, նա փարվեց Սայաթ-Նովայի արվեստին, ինչո՞վ նրան սիրելի դարձավ Սայաթ-Նովայի անհատականությունը: Որքա՜ն արժեքավոր են բանաստեղծի մեկնաբանությունները: Զրույցը շարունակվում … Read more

Մեկդարյա հանրային ռադիոյի ձայնադարանը հարուստ է տաղանդավոր գրողների ձայներով: Այստեղ՝ ձայնասփյուռի պահոցում, կենդանի են պահում մեզնից հեռացած տաղանդավոր մարդկանց ձայները: Դրանք շատ թանկ մասունքներ են: Եվ մեծ հուզմունք է այդ ձայն-մասունքներին առնչվելը, զգալը և վայելելը նրանց ներկայությունը այստեղ և հիմա: Երբեն նրանք հարցազրույց են տվել, երբեմն պատմել իրենց անցած ճանապարհի մասին, երբեմն խոսել իրենց գրչակից ընկերներից: … Read more

Մեկդարյա հայկական ձայնասփյուռի գանձարանում պահվում է ռադիոյի հնաբնակներից Օֆելյա Ասատրյանի խմբագրությամբ և արվեստաբան Էմանվել Մանուկյանի հեղինակությամբ պատրաստված «Ռադիոբեմի լույսերը» հաղորդաշարի մի թողարկում, որը պատմում է Սվետլանա Գրիգորյանի մասին՝ տաղանդավոր դերասանուհու, որի բեմական կյանքն ի սկզբանե կապված էր Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի հետ: Բայց մինչ թատրոն մուտք գործելը, նա արդեն դերասանուհի էր իր էությամբ: 13 … Read more

Վերհիշելով մեր ձայնադարանի գանձերը՝ այսօր կտեղափոխվենք 70 տարի հետ՝ հիշելու Հայաստան հյուրախաղերի եկած հանրաճանաչ օպերային մի երգչի, որի մանկությունը նման է, գրեթե, բոլոր այն հայ երեխաների մանկությանը, որոնք ծնվել են օսմանյան տիրապետության տակ և կրել ցեղասպանության ցավերը. Կարպիս Զոբյան: Կարպիսի ծննդավայրը Սև ծովին հարող Քասթամոնու շրջանի նույնանուն քաղաքն է՝ իր հունական պատմությամբ, որտեղ նա լույս … Read more

Սրանից 111 տարի առաջ՝ 1915-ին, Երևանում՝ Աբովյան և Սայաթ-Նովա փողոցների անկյունի երկհարկանի ու տասնյակ սենյակներով սրբատաշ տուֆից տանն է ծնվել նկարչուհի Ռեգինա Ղազարյանը: Նա սերում էր Խորասանյանների հին երևանյան տոհմից, որը մեծ ներդրում է ունեցել մայրաքաղաքի զարգացման գործում: Ռեգինան սիրում էր հեծանիվ վարել և անձամբ Չարենցից նվեր էր ստացել գերմանական «Դուքս» մակնիշի դեղին-կարմիր մի հեծանիվ: … Read more

Երևանում ապրում էր մի շատ արվեստային ընտանիք: Կինը ծնվել էր Հալեպում, իսկ ամուսինը՝ Սալմաստ գավառի Փայաջուկ գյուղում, որը վիպասան Րաֆֆու ծննդավայրն է: Նրանք Հայաստանում կազմեցին իրենց ընտանիքը: Դերասանուհի, ասմունքող Սիրվարդ Մեսրոպյան և երգիչ Վաղարշակ Սահակյան. վստահաբար, տարիքով մարդիկ կարոտով կվերհիշեն մեր այսօրվա հերոսներին, իսկ ավելի երիտասարդները, որոնք նրանց չեն տեսել բեմերում կամ չեն վայելել նրանց … Read more

Բանաստեղծուհի Մետաքսեի կյանքը, որն սկսվեց 100 տարի առաջ Շիրակի Արևշատ գյուղում և ընդհատվեց 2014-ին Երևանում, լի էր անսպասելի շրջադարձերով: Նա շատ փոքր էր, երբ կորցրեց կարսեցի հորը՝ Սերոբին: Հորական տատիկը իր գեղեցկուհի հարսի՝ Մետաքսեի մոր՝ Եպրաքսեի համար ամուսին գտավ՝ ստանձնելով թոռնուհիների՝ Աշխենի և Մետաքսեի խնամքը: Ցավոք, շուտով տատիկն էլ մահացավ, և աղջիկները հայտնվեցին Գյումրիի մանկատանը. … Read more

Մեկդարյա հայկական ռադիոյի ձայնադարանում բացառիկ մի ժապավեն խոսում է 1960-80-ականներին աշխարհի կին տիրակալներից մեկի ձայնով: Նրան համարել են հազարամյակի կին, որը ծնվել է Հնդկաստանի անկախության համար պայքարած Ներուների ընտանիքում. նրա հայրը՝ Ջավահառլալ Ներուն, դարձել է ինքնիշխան Հնդկաստանի առաջին վարչապետը, իսկ հորական պապը՝ Մոտիլալ Ներուն, Հնդկաստանի ազգային կոնգրես կուսակցության առաջնորդներից էր: Ազատատենչությամբ էին տոգորված նաև Ներուների ընտանիքի … Read more