պատմություն

Սա Լեռ Կամսարի վերջին ուղերձն իր ժողովրդին` կարապի երգը, գրված մահվանից մեկ շաբաթ առաջ։ Մեկ անգամ էլ կարդացեք։ Ավարտված է հինգ հսկա կախման կետերով եւ մեծ հարցական նշանով, որից հետո` մի մեծ լռություն… Կյանքի ավարտին ինչո՞ւ տագնապեց, ի՞նչ կանխազգաց մեծն տեսանողը` դժվար չէ ըմբռնել։ Լավ հարևաններ* Ազգերի պատմության մեջ չի հիշվում դեպք, որ երկու պետություններ, … Read more

Ռուբեն Վարդանյանի կինը՝ Վերոնիկա Զոնաբենդը քսան մեծածավալ կտավից կազմված գեղանկարչական  հավաքածու է նվիրաբերել Գյումրի քաղաքին: «Պատերազմ և խաղաղություն» խորագրի ներքո միավորված քսան գործերը «100 ԿՏԱՎ» հավաքածուից են, որն ընդգրկում է  սոցռեալիզմի հայ և ռուս հայտնի վարպետների աշխատանքներ՝ ընտրված ձեռներեց-բարերարներ Ռուբեն Վարդանյանի, Վլադիմիր Ավետիսյանի և Վլադիմիր Նեկրասովի մասնավոր հավաքածուներից: Գյումրիին նվիրաբերված հավաքածուի կտավները նվիրված  են Հայրենական … Read more

Ցեղասպանության կանխարգելման Լեմկինի ինստիտուտի բնորոշմամբ «ցեղասպան պետության»՝ Ադրբեջանի, նախագահի օգնական՝ նախագահի աշխատակազմի արտաքին քաղաքականության հարցերի բաժնի ղեկավար, հինավուրց հայկական Գանձակ քաղաքում ծնված կովկասյան թաթար Հիքմեթ Հաջիևը 2026թ. սեպտեմբերի 12-ին Ադրբեջանում հավատարմագրված մի խումբ դիվանագետների տարել է Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում գտնվող մասնավորապես հայկական հռչակավոր Գանձասարի եկեղեցի և այնտեղ առանց որևէ հիմնավորման ու … Read more

Հին Խնձորեսկի XVII դարի Անապատ եկեղեցու տարածքում իրականացվող պեղումների ընթացքում արձանագրվել է հերթական բացահայտումը։ Եկեղեցու խորանի առջև բացվել է տապանաքար, որի վրա գրված է. «Այս է տապան Աստվածաբան Խաչատուր վարդապետի| ՌՃՀԸ(1729թ․)»։ Անապատ եկեղեցին միջնադարում եղել է գրչության և հոգևոր մշակույթի կարևոր կենտրոն։ Ճարտարապետական կառուցվածքով այն ուղղանկյուն հատակագծով թաղածածկ սրահ է՝ կիսաշրջանաձև խորանով, որի երկու կողմերում … Read more

33 տարի առաջ ճիշտ այս օրը՝ 1993թ. սեպտեմբերի 3-ին, Ադրբեջանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախագահ, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի պաշտոնակատար Հեյդար Ալիևը ճանաչել է Արցախի Հանրապետությունը: Հեյդար Ալիևի ստորագրությամբ կից փաստաթղթում, մասնավորապես, ասվում է. «Ադրբեջանի ղեկավարությունը լիազորում է Գերագույն խորհրդի փոխնախագահ Ա. Ջալիլովին վարել բանակցություններ՝ Ադրբեջանի և ԼՂՀ ղեկավարների հանդիպում կազմակերպելու վերաբերյալ»: Ստեփան Հասան-Ջալալյան, քաղաքագետ

Հայաստանի տարածքում այսպես կոչված ադրբեջանական անկլավների հարցը հատկապես արդիական է դարձել պետական ​​սահմանների սահմանազատման և սահմանազատման ընթացիկ գործընթացի համատեքստում: Dialogorg.ru-ի համար արված բացառիկ ուսումնասիրության մեջ պատմական գիտությունների դոկտոր Էդուարդ Խուրշուդյանը ուսումնասիրում է այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով խորհրդային կոլտնտեսության արոտավայրերը վերածվում են վիճելի տարածքային «կղզիների»: Խորհրդային հողերի կառավարման մոռացված պրակտիկայի և դրա ժամանակակից հետևանքների մասին Այսօր … Read more

Վերջին շրջանում «Արցախ» բառի օգտագործումը ընկալվում է որպես «համարձակության» դրսևորում, իսկ եթե դա անում են այլ երկրների ներկայացուցիչներ, ապա համարվում է «հայամետ դիրքորոշման» դրսևորում։ Իրականում «Արցախը» աշխարհագրական տերմին է, որը կիրառվում է նաև գիտական ոլորտում, այդ թվում՝ Հայաստանի սահմաններից դուրս։ Փոքրիկ հիշեցում նրանց համար, ովքեր չգիտեն, թե որտեղից է ծագում «Արցախ» բառը։ «Արցախը» հնագույն պատմաաշխարհագրական … Read more

Երեկ Բաքվի բարբարոսական վարչախմբի պարագլուխը հերթական պիղծ և վիրավորական բարբաջանքներով է հանդես եկել բռնազավթված Նախիջևանում։ Սրան զուգահեռ, սակայն, Բաքվի բռնապետը անդրադարձել է նաև Ատրպատականի սելջուկյան ծագմամբ և մշակութային իմաստով ամբողջությամբ իրանականացված աթաբեկների իշխանության ժամանակաշրջանում՝ 12-13-րդ դարերում, Նախիջևանում գործունեություն ծավալած, իբր, «ադրբեջանցի» ճարտարապետ Աջամի իբն Աբուբաքր Նախճավանիին։ Բանն այն է, որ նշված ժամանակահատվածում չէր կարող գոյություն … Read more

Բրիտանական The Telegraph պարբերականի այսօրվա համարում մի հետաքրքիր նյութ է հրապարակվել, ըստ որի՝ «Թրամփը հետ է կանգնել Ուկրաինային Patriot հրթիռներ արտադրելու հնարավորություն տալու խոստումներից՝ մտավախություն ունենալով, որ կենսական նշանակություն ունեցող տեխնոլոգիաները կարող են հայտնվել Ռուսաստանի ձեռքում» (“The eight-inch radar that could decide Ukraine’s fate” հոդվածի հղումը՝ մեկնաբանությունների դաշտում)։ Բերվում են նաև մանրամասներ, թե հատկապես որ … Read more

1804-1813թթ. ռուս-պարսկական պատերազմի ավարտին՝ 1813թ. հոկտեմբերի 12-ին, Արցախի Գյուլիստան գավառում գտնվող Գյուլիստանի բերդում կնքված ռուս-պարսկական պայմանագրով Արցախն ընդգրկվել է ռուսական կայսրության կազմի մեջ: 1840թ. ապրիլի 10-ին ռուսաց կայսր Նիկոլայ I-ը ստորագրել է Հարավային Կովկասում վարչական և դատական բարեփոխումների մասին օրենքը: Համաձայն այդ օրենքի՝ Հարավային Կովկասը բաժանվել է Վրացա-Իմերեթական նահանգի և Կասպիական մարզի: Արցախն ընդգրկվել է … Read more