Պատմական

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապ Առաջին համաշխարհային պատերազմի աւարտին, Օսմանեան կայսրութենէն Կիլիկիոյ ազատագրումը կատարուեցաւ գլխաւորաբար Հայկական լեգէոնի ուժերով: Ֆրանսա Հայկական լեգէոնի  հինգ գումարտակներէն բացի զինուորական այլ ուժեր գրեթէ չունէր Կիլիկիոյ մէջ: Անգլիական փոքրաթիւ ուժեր 1919 փետրուարին մտան Կիլիկիա  (անոնք յետոյ փոխարինուեցան ֆրանսական զօրքերով): 28 մայիս 1919-ին Մերսին ցամաք ելան ֆրանսական բանակի ալճերիացի 250  զինուորներ: * * * … Read more

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ կամաւորները 1918 հոկտեմբերին Արարայի ճակատամարտը, որուն փառքը հայ կամաւորները կազմեցին, անկիւնադարձ մը եղաւ Առաջին Համաշխարհային պատերազմի պատմութեան մէջ: Ճակատամարտին զոհուած կամաւորներուն աճիւնները թաղուեցան 20 սեպտեմբեր 1918-ին, Արարայի բարձունքներուն, Ռաֆաթ գիւղի հարաւ-արեւմտեան լանջին, եղբայրական գերեզմանի մէջ: Թաղման արարողութեան ներկայ գտնուեցաւ Արեւելեան լեգէոնի հրամանատար գնդապետ Ռոմիէօ, որ իր սրտի խօսքը փոխանցելով ըսաւ. «Երբեք ձեր … Read more

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սալթ Սալթի եւ շրջակայ գիւղերուն մէջ տեղաւորուած Քեսապի տարագիր հայութիւնը գոյութեան շատ դժուարին պայմաններ կը դիմագրաւէր: Սովը եւ հիւանդութիւնները ամէն օր նորանոր զոհեր կը խլէին: Սովը ոմանք խելացնոր վիճակի հասցուցած էր: Ուտելիք բան մը գտնելու համար մարդիկ դաշտերը կը շրջէին, բայց յաճախ բան մը չէին կրնար գտնել: Առաւօտները յաճախ մեծ ու պզտիկ կը … Read more

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սալթի համայնապատկերը Քեսապի հայութիւնը 1915-ի ամրան իր հայրենի բնօրրանէն տարագրուելով, իրերայաջորդ քանի մը կարաւաններով հասած էր Ճսըր Շուղուր: Ճսըր Շուղուրէն գաղթականները ճամբայ հանուեցան դէպի Համա: Արեւամուտ էր, երբ ճամբայ ելան: Ճամբան հող էր ու փոշի: Գիշերը սաստիկ հով ելաւ: Փոշին ամպի պէս վեր բարձրացաւ եւ օդը դարձաւ անշնչելի: Դաշտային աննպաստ կլիման ծանր կը … Read more

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Օսմանեան կայսրութեան տարածքին ապրող բոլոր հայերը բնաջնջելու առաջադրանքով, թուրքեր որոշեցին տարագրել նաեւ Քեսապի հայութիւնը: Մեծ եղեռնը Քեսապի հայութեան կողմէ բնորոշուած է իբրեւ մաճըրլըք (գաղթականութիւն): Դառնագոյն օրերու արհաւիրքը ճաշակած եւ անոր ահաւոր չարչարանքները իրենց մորթին վրայ զգացած քեսապցի մամիկներն ու պապիկները գաւառին եղեռնի տարեգրութեան վկաներն էին եւ վաւերական աղբիւրները: Այդ մամիկներն ու պապիկները այսօր … Read more

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապ Քեսապի Հայոց Առաքելական Կրթասիրաց ընկերութիւնը հիմնուեցաւ 1904-ին: Ընկերութիւնը ստանձնեց գաւառին մէջ գործող ծխական դպրոցները բարեկարգելու պարտականութիւնը: Նոյն տարին կազմուեցաւ Գալատուրանի Հայոց Առաքելական Կրթասիրաց ընկերութիւնը: Պոլսոյ Միացեալ Ընկերութիւնը Ֆրանսայի Նանսի քաղաքի գիւղատնտեսական համալսարանի շրջանաւարտ Միքայէլ Նաթանեանը Կիլիկիա ուղարկեց, շրջանին մէջ կրթական գործը կազմակերպելու առաջադրանքով: Քեսապի եւ Գալատուրանի Հայոց Առաքելական Կրթասիրաց ընկերութիւնները Միքայէլ Նաթանեանի … Read more