Մտքի ուժը

Հայ գիտնականները մշակում են ռադիոակտիվ իզոտոպների արտադրության տեխնոլոգիաներ։ Սա կարևոր է, քանի որ իզոտոպները կիրառվում են ախտորոշման կամ բուժման նպատակով՝ կենսական նշանակություն ունենալով հիվանդի համար, սակայն որոշ իզոտոպներ կարճ կյանք ունեն և իրենց ներկրումն ավելի թանկ է, պատմում է Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիայի Իզոտոպների հետազոտման ու արտադրության բաժնի ղեկավար Ռուբեն Դալլաքյանը. «Նրանցից շատերը պարզապես … Read more

Ինչպե՞ս է Շրջակա միջավայրն ազդում մարդու առողջության վրա։ Հարցի պատասխանը գիտական ու կրթական մակարդակներում փնտրում ու գտնում են ԵՊՀ ֆարմացիայի ինստիտուտի կենսաբժշկության ամբիոնում։ Գործնական տիրույթում կիրառելի մեթոդները երկու բաղադրիչ ունեն՝ պատմում է Կենսաբժշկության ամբիոնի դոցենտ Տաթևիկ Սարգսյանը. «Առաջինն այն է, որ առողջացնենք շրջակա միջավայրը։ Իսկ դրա համար պետք է ուսումնասիրել շրջակա միջավայրի տարրերը՝ հողը, օդը, … Read more

Հետ չմնալ համաշխարհային միտումներից ու ստեղծել ֆագերի բանկ. սա ԵՊՀ ֆարմացիայի ինստիտուտի կենսաբժշկագիտության ամբիոնի վարիչ Հովիկ Փանոսյանի երազանքն ու նպատակն է։ Բակտերիոֆագերի բանկը բակտերիա ոչնչացնող վիրուսների կազմակերպված հավաքածու է, որտեղ դրանք առանձնացվում են տարբեր միջավայրերից՝ ջրից, հողից, նույնականացվում ու գենետիկորեն ուսումնասիրվում, պահվում են հատուկ պայմաններում, և կիրառվում են բուժական կամ գիտական նպատակներով։ Քանի որ ֆագերը … Read more

Իսպանական կողինջը հայ երիտասարդ գիտնականների հետազոտության առանցքում է։ Այն Եվրոպայի հարյուր վտանգավոր ինվազիվ տեսակներից է համարվում։ Այս տեսակը Հայաստան նոր է ներխուժել։ Այն առաջին անգամ հայտնաբերվել է 2022 թվականին՝ Տավուշում։ Ինչպես յուրաքանչյուր օտարածին, ինվազիվ տեսակի դեպքում էլ, իսպանական կողինջի վարքը պետք է մոնիթորինգի ենթարկեին՝ հասկանալու, թե այն ինչ ազդեցություն ունի տվյալ նոր էկոհամակարգի վրա, ունի՞ … Read more

Նրանք ծնվում են, ապրում ոչ թե մի քանի տասնյակ, այլ՝ միլիարդ տարիներ։ Բնության մեջ ներդաշնակ է ամեն ինչ։ Մոտ մեկ դարը մարդու համար արդեն շատ մեծ տարիք է, մինչդեռ աստղերի համար երիտասարդությունը սկսվում է միլիոնավոր տարիներ ապրելիս միայն։ Աստղերը ծնվում են և զարգանում։ Դրանց տեսակները բազմազան են, ուսումնասիրելը՝ հետաքրքիր։ Աստղագետ դառնալու ճանապարհին ուսանողները դիտարկում են … Read more

Նանոմեմբրանները բարակ, ճկուն թաղանթներ են։ Արտադրվում են հայազգի հանճարեղ ու աշխարհահռչակ գիտնական Յուրի Հովհաննիսյանի ղեկավարած լաբորատորիայում, որը ներառված է Դուբնայի միջուկային հետազոտությունների միջազգային կենտրոնի կազմում։ 2021 թվականին ակադեմիկոս Հովհաննիսյանն առաջարկում է ԵՊՀ գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնի վարիչ, ԳԱԱ բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս, քարտուղար Ռուբեն Հարությունյանին միավորել Հայաստանի կենսաբաններին ու ձևավորել գիտական խումբ՝ համատեղ աշխատանքներ կատարելու … Read more

Ի՞նչ փոփոխություններ են տեղի ունենում ոսկրածուծում կրծքագեղձի քաղցկեղի հետևանքով. հարցը հետաքրքրում է առողջապահության ոլորտի ներկայացուցիչներին, բուժառուներին ու հատկապես գիտնականներին։ Վերջին շրջանում գիտական գրականությունում շատացել են հրապարակումներն այն մասին, որ քաղցկեղի տարբեր տեսակների դեպքում նրանց «թափառող բջիջները» շրջանառության միջոցով անցնում են դեպի ոսկրածուծ, որտեղ իրենց շուրջը ստեղծում են նպաստավոր միկրոմիջավայր՝ խորշ։ Բջիջների այս առանձնացված մասը հայտնի … Read more

Գրեթե, ողջ տարին հայ գիտնականները շարունակեցին իրենց հետազոտությունները՝ հիմնականում տարբեր դրամաշնորհների միջոցներով։ Նրանց հետազոտությունների մեծ մասը հաջողությամբ տպագրվեց միջազգային տարբեր վարկանիշային ամսագրերում։ Նրանց մի մասը հայտնի դարձավ Հայաստանում, բայց հիմնական մասը, թերևս, մնաց միջազգային տարբեր ամսագերերում գրված հոդվածների տեսքով։ Եվ այսպես, եթե մի քանի տասնամյակ առաջ որևէ մեկն ասեր, որ հնարավոր է մարդու մարմնի մեջ … Read more

Մեր կյանքում տեղի ունեցող երևույթների հիմքում հիմնականում գիտական հաշվարկներն են։ Նույն այդ հաշվարկներն են նաև մեզ շրջապատող իրերի ու առարկաների ստեղծման հիմքում՝ մեքենայի ստեղծումից մինչև խցանումների ճիշտ կառավարում։ Հատկապես, վերջին տարիներին Երևանում ամեն հաջորդ օրը խցանումներն ավելի ու ավելի անկառավարելի են դառնում։  Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի քաղաքային տնտեսության և էկոլոգիայի ֆակուլտետի դեկան Վալերիկ … Read more

Զարգացնել գիտությունն ու կրթությունը՝ համատեղ․ ԵՊՀ ֆիզիկայի ինստիտուտի նյութագիտության և նանոտեխնոլոգիաների ամբիոնի վարիչ, համանուն կենտրոնի ղեկավար դոկտոր, պրոֆեսոր Միքայել Ալեքսանյանը կարծում է, որ գործնականում գիտությունն ու կրթությունը հնարավոր չէ իրարից բաժանել։ 2025թ․ մայր բուհի ֆիզիկայի ինստիտուտում տեղի ունեցավ լուրջ կառուցվածքային փոփոխություն։ Համադրելով կրթության և գիտության ուղղությունները՝ ստեղծեցին գիտակրթական կենտրոն։ Այդ տրամաբանությամբ էլ վերանվանվեցին և նույն անունով կոչվեցին ամբիոնն ու կենտրոնը։ Գիտակրթական հաստատությունների … Read more