2025թ․ նոյեմբերի 5-ին առցանց լրատվամիջոցներով հրապարակվել է տեսանյութ, որում Խոյ համայնքի Գեղակերտի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն և Վաղարշապատ համայնքի ավագանու ընտրություններում տեղամասային ընտրական հանձնաժողովներից մեկի նախագահ նշանակված Անուշ Համբարձումյանը բարեգործական փաթեթներ է բաժանում համայնքի սոցիալապես անապահով ընտանիքներին։
Հաշվի առնելով Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցությանը Անուշ Համբարձումյանի հրապարակային աջակցելը (Հետք՝ Վաղարշապատում ընտրական հանձնաժողովների անդամները քարոզչություն են իրականացնում) և անդամությունը (իր խոսքերով) նրա այս գործողությունը հանդիսանում է քրեորեն հետապնդելի ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 221 հոդվածի հատկանիշներով։
Դեպքի մասին լրացուցիչ տեղեկություններ պարզելու համար Անկախ դիտորդը ուսումնասիրել է առկա բաց աղբյուրները, ինչպես նաև կապ է հաստատել Անուշ Համբարձումյանի հետ։
Ուսումնասիրության արդյունքում Անկախ դիտորդին հայտնի է դարձել, որ բարեգործական փաթեթները փոխանցվել են «Կամրջակ» սոցիալ-բարեգործական հասարակական կազմակերպության կողմից, որը ներկայումս նույնանման ակցիաներ է իրականացնում մի քանի այլ համայնքներում։
Անուշ Համբարձումյանի հավաստմամբ, ինքն առաջարկել է փաթեթները բաշխել ընտրություններից հետո՝ դրանք քարոզչության հետ չկապելու համար, սակայն բարեգործական կազմակերպությունը պնդել է, որ փաթեթները պիտի տրամադրվեն և նվիրատուին հաշվետվություններ ներկայացվեն մինչև 2025թ նոյեմբերի 15-ը։
Անկախ դիտորդը կապ է հաստատել նաև «Կամրջակ» սոցիալ-բարեգործական հասարակական կազմակերպության հետ, որի ներկայացուցիչը հաստատել է, որ պահանջել են փաթեթները տրամադրել մինչև այս տարվա նոյեմբերի 15-ը և պնդել, որ իրենց կազմակերպության ղեկավարը «եվրոպացի է» և իրենք կապ չունեն քաղաքական քարոզչության հետ։ Հավելելով, որ նման բարեգործական գործունեություն իրականացնում են այս նաև այլ համայնքներում՝ Վարդենիսում, Գորիսում, Գյումրիում, Վանաձորում։
Բաց աղբյուրների (տարբեր համայնքների սոցիալական ցանցերում էջերի, բարեգործական կազմակերպության գործունության վերաբերյալ հրապարակումերի)` ուսումնասիրությունները հաստատում են, թե Անուշ Համբարձումյանի, թե «Կամրջակ» սոցիալ-բարեգործական հասարակական կազմակերպության խոսքերը։
Անկախ դիտորդ դաշինքը հարկ է համարում ընդգծել, որ նման իրավիճակը հնարավոր է դարձել հասարակական գործունեության մի քանի դերերի և իրար հակասող առաքելությունների համատեղման պատճառով.
Կուսակցական գործունեության համատեղումը կրթական հաստատության ղեկավարի և հասարակական կազմակերպության ղեկավարի կարգավիճակի հետ
ընտրական հանձնաժողովի նախագահի կարգավիճակի համատեղումը հասարակական կազմակերպության և քաղաքական կուսակցության անդամի կարգավիճակների հետ։
Գործող օրենսդրության համաձայն և ընդհանուր ընտրական բարեվարքության ապահովման տեսանկյունից, անընդունելի է այս դերերի համատեղումը։Ընտրական գործընթացների հանդեպ հասարակական վստահության ձևավորման տեսակետից անհրաժեշտ է հետևողականորեն պահպանել Ընտրական և Քրեական օրենսգրքերով սահմանված սկզբունքները՝ ընտրական հանձնաժողովի անդամի կողմից քարոզչության արգելքի և կուսակցության անդամի կողմից նախընտրական փուլում բարեգործության արգելքի մասին։
Կոչ ենք անում ՀՀ Հակակոռուպցիոն կոմիտեին քննության առնել նշված բարեգործական նպատակով իրականացվող գործողությունների օրինականությունը, հաշվի առնելով, որ դրանք իրականացվում են նախընտրական փուլում և կարող են հանրության շրջանում ընկալվել որպես ընտրակաշառք։ Նաև քննության արդյունքերի մասին տեղեկացնել հանրությանը։
ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովն իր հերթին պետք է քննարկի տեղամասային ընտրական հանձնաժողովի նախագահի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման հարցը։
Ընդունելով բարեգործական կառույցների գործունեության կարևորությունը՝ Անկախ դիտորդը հիշեցնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենսգրքով նախընտրական փուլում բարեգործության սահմանափակումը իրավաչափ նպատակ է հետապնդում․ պաշտպանելու հենց սոցիալապես խոցելի խավերի ընտրական իրավունքը՝ զերծ մնալով բարեգործական գործողություններից, դրանք հնարավոր ընտրակաշառք ընկալվելու ռիսկերից։
Ըստ այդմ Անկախ դիտորդ դաշինքը հորդորում է բարեգործական կազմակերպություններին և նրանց նվիրատուներին կամ աջակիցներին՝ հարգել ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված արգելքը և զերծ մնալ նման գործողություններ կատարելուց կամ դրանց դրդելուց, որոնք կարող են ստվերել ընտրությունների հանդեպ հանրային վստահությունը, խախտելով ազատ և արդար ընտրությունների սկզբունքները։
Անկախ դիտորդ դաշինքը
Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը չպետք է բացահայտի լրատվական նյութի էական մասը: Կայքում լրատվական նյութերից քաղվածքներ վերարտադրելիս քաղվածքի վերնագրում լրատվական միջոցի անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է կայքի ակտիվ հղումի տեղադրումը: