Հոկտեմբերին Բաքվում ձերբակալվել է Ռամիզ Մեհդիևը, ով տասնամյակներ շարունակ եղել է Ադրբեջանի ամենաազդեցիկ քաղաքական գործիչներից և Իլհամ Ալիևի հորից նախագահի պաշտոնը ժառանգելու երաշխավորներից մեկը։ Այժմ 87 տարեկանում նա մեղադրվում է Ռուսաստանի աջակցությամբ պետական հեղաշրջման դավադրության համար․ գրել է Carnegie վերլուծական կենտրոնը։
Ինչպես նշվել է, Բաքվի և Մոսկվայի միջև վերջերս տեղի ունեցած անհամաձայնությունների ֆոնին Մեհդիևի ձերբակալությունը մեկնաբանվում է կա՛մ որպես ապացույց այն բանի, որ Ռուսաստանն իսկապես փորձում էր թուլացնել Ալիևին, կա՛մ, ընդհակառակը, որպես Վլադիմիր Պուտինի բարեկամական ժեստ, ով, իբր, հոկտեմբերի 9-ին Դուշանբեում հաշտեցման հանդիպման ժամանակ Ադրբեջանի առաջնորդին զգուշացրել էր սպասվող դավադրության մասին։ Սակայն իրականությունն ավելի պրոզաիկ է. Ադրբեջանի ղեկավարությունը փորձում է մաքրել ազդեցության այլընտրանքային կենտրոնների նույնիսկ չնչին ակնարկներից, իսկ Մեհդիևի երկարատև և անմիջական կապերը Մոսկվայում, կարծես, ծանրացուցիչ հանգամանք են եղել։ Մեհդիևի գործն ավելի սենսացիոն է դարձել այն փաստով, որ նրա ձերբակալությունը տեղի է ունեցել Դուշանբեում Ադրբեջանի և Ռուսաստանի առաջնորդների միջև հաշտեցման հանդիպումից անմիջապես հետո։ Հանդիպման ժամանակ Ալիևը և Պուտինը պաշտոնապես ավարտել են իրենց կոնֆլիկտը, որը սկսվել էր 2024 թվականի դեկտեմբերին Գրոզնիի երկնքում ադրբեջանական ինքնաթիռի խոցման պատճառով: Ադրբեջանի կառավարամետ լրատվամիջոցները շտապել են պնդել, որ սա ամենևին էլ զուգադիպություն չէր, և փակ հանդիպման ժամանակ Պուտինը զգուշացրել է Ալիևին, որ Մեհդիևը պետական հեղաշրջում է պլանավորում։
Հոդվածում նշվել է, որ 87-ամյա թոշակառուի դեմ պետական հեղաշրջման փորձի մեղադրանքները հնչում են աբսուրդային, բայց դավադրության ռուսամետ բնույթի վրա շեշտադրումը լավ համապատասխանում է Մեհդիևի՝ Կրեմլին մոտ քաղաքական գործչի համբավին: 2010-ականներին նա պարբերաբար մասնակցել է միջազգային ֆորումների և հանդիպումների ռուս բարձրաստիճան պաշտոնյաների, այդ թվում՝ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարների և շտաբի պետերի հետ: Նրա սերտ կապերը Նիկոլայ Պատրուշևի և Մոսկվայի այլ պաշտոնյաների հետ լավ հայտնի են: Այնուամենայնիվ, դեռևս լուրջ ապացույցներ չեն ներկայացվել, որ Մեհդիևն իրականում պետական հեղաշրջում էր պլանավորում: Եվ Ադրբեջանի իշխանությունների մեղադրանքներին պետք է զգուշորեն վերաբերվել. նրանք հաճախ մարդկանց բանտարկում են պաշտոնական մեղադրվողներից տարբերվող, բոլորովին այլ հանցագործությունների համար: Օրինակ՝ անկախ լրագրողները բանտարկվում են «արժույթի մաքսանենգության», մինչդեռ Հայաստանի հետ խաղաղության կողմնակիցները՝ «դավաճանության» համար։
Ըստ երևույթին՝ իրականում Մեհդիևը մի քանի հանգամանքների զոհ է դարձել՝ կլանային պատերազմ, իշխանության շարունակական կոնսոլիդացիա և Ադրբեջանի ղեկավարության կողմից Մոսկվայի հետ անմիջական շփումների խիստ մենաշնորհ հաստատելու փորձ։
Մեհդիևը Նախիջևանի կլանի ամենաակնառու անդամներից մեկն է, որը զբաղեցրել է Ադրբեջանի հրամանատարական բարձունքները Հեյդար Ալիևի օրոք, ով նույնպես այս էքսկլավից է։ Սակայն վերջին տասնամյակում նախագահի կնոջ՝ Մեհրիբան Ալիևայի՝ Բաքվում բնակվող Փաշաևների կլանն առաջ է եկել։ Նրանց PASHA Holding-ը վերահսկողություն է ստանձնում երկրում նոր բիզնեսների նկատմամբ՝ կոպտորեն դուրս մղելով մրցակիցներին։
2016 թվականից փոխնախագահ նշանակված կնոջ կլանի օգնությամբ Իլհամ Ալիևն աստիճանաբար ազատել է հորից ժառանգած Նախիջևանի տարեց պաշտոնյաներին՝ նրանց փոխարինելով ավելի երիտասարդ տեխնոկրատներով։ Ամենամեծ զտումը տեղի է ունեցել 2019-2020 թվականներին, երբ Մեհդիևից բացի, իրենց պաշտոնները կորցրեցին վարչապետ Ալի Հասանովը, փոխվարչապետեր Նովրուզ Մամեդովը և Հաջիբալա Աբութալիբովը, ներքին գործերի նախարար Ռամիլ Յուսուբովը և ուրիշներ: Նրանցից շատերը այդ պաշտոնները զբաղեցնում էին 1990-ական թվականներից ի վեր, իսկ նրանց փոխարինեցին Փաշաևների կլանի բիզնես կառույցների հետ կապված պաշտոնյաները։
Վերջապես, Մեհդիևի երկարատև կապերը Ռուսաստանի ղեկավարության հետ կարող էին լրացուցիչ ռիսկեր ստեղծել։ Մոսկվայի հետ մի քանի ամիս տևած դիմակայությունը Բաքվին հատկապես զգուշավոր է դարձրել Կրեմլի և ադրբեջանական էլիտայի ներկայացուցիչների միջև ցանկացած անվերահսկելի կապերից։
Արտաքին քաղաքականության հաղթանակների ալիքի վրա նստած՝ Ալիևը շտապում է հնարավորինս ամրապնդել իր իշխանությունը։