Քաղաքացիական ծառայողների համար նախատեսված ներքին մրցույթը վերացվում է. ավելի բարձր պաշտոնի հասնելու համար նրանք կմասնակցեն ընդհանուր մրցույթի՝ ծառայությունից դուրս գտնվողների հետ հավասար պայմաններով, կամ կնշանակվեն կատարողականի գնահատման արդյունքներով։ Փոխվում են նաև պաշտոնների դասակարգումը և կատարողականի գնահատման կարգավորումները։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, խոսքը «Քաղաքացիական ծառայության մասին» օրենքում և հարակից օրենքներում փոփոխությունների նախագծերի փաթեթի մասին է, որին կառավարությունը հավանություն է տվել և որը ներկայացվելու է Ազգային ժողով։
Ինչպե՞ս է գործում ներքին մրցույթն այսօր
Գործող օրենքով մրցույթը լինում է երկու տեսակի՝ արտաքին և ներքին։ Մինչև արտաքին մրցույթ հայտարարելը պաշտոնի նշանակելու իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձի որոշմամբ կարող է հայտարարվել մեկ ներքին մրցույթ, որին կարող են մասնակցել տվյալ մարմնի հանրային ծառայողները և կադրերի ռեզերվում գրանցված քաղաքացիական ծառայողները։ Ներքին մրցույթն անցկացվում է միայն հարցազրույցի փուլով, իսկ դրա մասին հայտարարությունը հրապարակվում է ոչ ուշ, քան 15 օր առաջ։
Ի՞նչ է փոխվում
Նախագծով ներքին մրցույթը վերացվում է, և թափուր պաշտոնի համար անցկացվելու է մեկ միասնական մրցույթ՝ թեստավորման և հարցազրույցի փուլերով, որի մասին հայտարարությունը հրապարակվում է առնվազն մեկ ամիս առաջ։ Կառավարության հիմնավորման համաձայն՝ մրցույթը պետք է հասանելի լինի պահանջներին բավարարող բոլոր անձանց՝ անկախ նրանից, թե տվյալ պահին նրանք պետական ծառայությունում պաշտոն զբաղեցնում են, թե ոչ։ Այսինքն՝ արդեն աշխատող ծառայողը ավելի բարձր պաշտոնի համար կանցնի նաև թեստավորում և կմրցի ծառայությունից դուրս գտնվող թեկնածուների հետ։
Կարո՞ղ է ծառայողը առաջ գնալ առանց մրցույթի
Այո։ Գործող օրենքով առաջխաղացումն իրականացվում է ոչ միայն մրցույթով, այլև կատարողականի գնահատման արդյունքներով, և նախագիծն այս կարգը չի փոփոխում։ Պաշտոնի նշանակելու իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձը կարող է ծառայողին նշանակել ավելի բարձր թափուր պաշտոնի, եթե նա վերջին երկու կիսամյակի կատարողականի գնահատմամբ ստացել է դրական եզրակացություն, բավարարում է պաշտոնի անձնագրի պահանջները, երկու տարի անընդմեջ աշխատում է նույն մարմնում և տվել է գրավոր համաձայնություն։ Այդպես նշանակել հնարավոր չէ, եթե տվյալ պաշտոնի համար արդեն հայտարարվել է մրցույթ։
Ի՞նչ է փոխվում պաշտոնների դասակարգման մեջ
Այսօր ղեկավար պաշտոնները բաժանված են հինգ, իսկ մասնագիտական պաշտոնները՝ ութ ենթախմբի։ Նախագծով ենթախմբերի փոխարեն սահմանվում է պաշտոնների անվանական ցանկ։ Ղեկավար պաշտոններն են՝ գլխավոր քարտուղար, գլխավոր քարտուղարի տեղակալ, նախարարության գրասենյակի ղեկավար, գրասենյակի ղեկավարի տեղակալ, վարչության պետ, վարչության պետի տեղակալ, բաժնի պետ և բաժնի պետի տեղակալ, իսկ մասնագիտական պաշտոններն են՝ գլխավոր մասնագետ, ավագ մասնագետ և մասնագետ։
Ստաժի պահանջների շեմերը՝ չորս, երեք, երկու և մեկ տարի, պահպանվում են, բայց դրանք այսուհետ կապված կլինեն ոչ թե ենթախմբերի, այլ պաշտոնների անվանումների հետ։ Նույնն է փորձաշրջանը՝ ղեկավար պաշտոնների համար 12 ամիս, գլխավոր և ավագ մասնագետների համար 9 ամիս, մասնագետների համար 6 ամիս։
Ի՞նչ է փոխվում կատարողականի գնահատման մեջ
Կատարողականի սահմանումը մնում է նույնը՝ աշխատանքային ծրագրով նախատեսված աշխատանքի արդյունքները և դրանց հասնելու արդյունավետությունը, որը գնահատում է անմիջական ղեկավարը։ Սակայն գործող օրենքում կա ևս երեք դրույթ, որոնք նախագծով հանվում են օրենքի տեքստից. որ գնահատումն իրականացվում է տարին մեկ անգամ, իսկ յուրաքանչյուր կիսամյակի ավարտին՝ ընթացիկ գնահատում, որ գնահատականի հետ համաձայն չլինելու դեպքում ծառայողը կարող է այն բողոքարկել գնահատողի անմիջական ղեկավարին, և որ գնահատման արդյունքները հիմք են խրախուսման և վերապատրաստման համար։ Նախագծով գնահատման մեթոդաբանությունը և կարգը սահմանելու է Կառավարությունը։
Ի՞նչ է փոխվում խրախուսանքներում
Այսօր խրախուսանքի հիմքերից մեկը երկարամյա ծառայությունն է։ Նախագծով այն հանվում է, և խրախուսանքը կիրառվելու է ծառայողական պարտականությունները և հանձնարարականները բարեխղճորեն կատարելու, ինչպես նաև օրենսդրությամբ սահմանված այլ դեպքերում։ Խրախուսանքի տեսակները՝ շնորհակալությունից և դրամական պարգևատրումից մինչև լրացուցիչ վճարովի արձակուրդ, չեն փոխվում։ Բարձրագույն դասային աստիճաններ կարող են շնորհվել գլխավոր քարտուղարից մինչև վարչության պետի տեղակալ պաշտոններ զբաղեցնողներին։
Կնվազի՞ արդյոք աշխատավարձը
Նախագծով պաշտոնների դասակարգման նոր համակարգին անցնելը ծառայությունը դադարեցնելու հիմք չէ. քաղաքացիական ծառայողն օրենքի ուժով շարունակում է պաշտոնավարել՝ պահպանելով իր աշխատավարձը, եթե այն բարձր է նոր համակարգով սահմանվողից։ Վարձատրության մասին օրենքի նախագծով էլ, եթե նոր աշխատավարձը ցածր լինի 2026 թվականի դեկտեմբերի աշխատավարձից, կպահպանվի դեկտեմբերի չափը։
Ե՞րբ են ուժի մեջ մտնում փոփոխությունները
Ներքին մրցույթի վերացումը և մրցույթի նոր կարգն ուժի մեջ են մտնում օրենքի պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող տասներորդ օրը, իսկ պաշտոնների նոր դասակարգումը, կատարողականի գնահատման և խրախուսանքի փոփոխությունները՝ 2027 թվականի հունվարի 1-ից։ Օրենքը չի տարածվի այն ներքին մրցույթների վրա, որոնք հայտարարված կլինեն օրենքն ուժի մեջ մտնելու պահին։ Քանի որ խոսքը նախագծերի մասին է, դրանք կգործեն միայն Ազգային ժողովի կողմից ընդունվելու դեպքում։
Ամփոփելով՝ նախագծերով ներքին մրցույթը վերացվում է, և ավելի բարձր պաշտոնի համար ծառայողը կմասնակցի թեստավորմամբ և հարցազրույցով ընդհանուր մրցույթի, առանց մրցույթի առաջխաղացումը կատարողականի գնահատման արդյունքներով պահպանվում է, ենթախմբերի փոխարեն սահմանվում է պաշտոնների անվանական ցանկ, ստաժի և փորձաշրջանի պահանջները փաստացի նույնն են մնում, կատարողականի գնահատման մանրամասները օրենքից փոխանցվում են Կառավարության կարգին, երկարամյա ծառայությունն այլևս խրախուսանքի հիմք չէ, իսկ աշխատավարձի նվազեցումը բացառվում է անցումային երաշխիքներով, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Պետական ծառայությունում աշխատանքի անցնելու նոր կարգի մասին կարդացեք այս նյութում, իսկ քաղաքացիական ծառայողների նոր աշխատավարձերի մասին՝ այստեղ։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։