Այսօր՝ օգոստոսի 30-ին, ուժի մեջ են մտնում 2026 թվականի հուլիսի 3-ին ընդունված և հուլիսի 29-ին պաշտոնապես հրապարակված օրենսդրական փոփոխությունները, որոնք վերաբերում են անշարժ գույքին, հողային հարաբերություններին և ինքնակամ կառույցներին։ Iravaban.net-ը մեկ նյութում ամփոփում է բոլոր հիմնական փոփոխությունները։
1. Ուրիշի հողի վրա գտնվող գույքի սեփականատերը կորցնում է հողն օգտագործելու ուղղակի իրավունքը
Ուժը կորցնում է Քաղաքացիական օրենսգրքի 207-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որով այլ անձի հողամասում գտնվող անշարժ գույքի սեփականատերն օրենքի ուժով իրավունք ուներ օգտագործել հողամասի այն մասը, որում ամրակայված է գույքը։ Իսկ 208-րդ հոդվածի նոր խմբագրությամբ հողի օգտագործման իրավունքը դադարելիս գույքն անցնում է հողամասի սեփականատիրոջը դատարանի վճռով և համարժեք փոխհատուցմամբ՝ գույքի շուկայական արժեքի չափով, ընդ որում հողատիրոջ սեփականության իրավունքը գրանցվում է միայն փոխհատուցումը վճարած լինելու ապացույցի առկայությամբ։ Մանրամասն՝ մեր առանձին նյութում։
2. Հանրային վայրերում դեն նետված գույքը կանցնի համայնքին
Պետական կամ համայնքային սեփականություն հանդիսացող ընդհանուր օգտագործման տարածքներում՝ փողոցներում, հրապարակներում, զբոսայգիներում դեն նետված գույքը համայնքն իրավունք է ստանում տեղափոխել հատուկ տարածք, իսկ եթե սեփականատերը վեց ամսվա ընթացքում չի հայտնվում, գույքը դառնում է համայնքի սեփականություն։ Կանոնը մասնավոր հողամասերում գտնվող գույքի վրա չի տարածվում։ Մանրամասն՝ այստեղ։
3. Հողի տիրապետման նոր իրավունք, որը կադաստրում չի գրանցվի
Հողային օրենսգրքի 57-րդ հոդվածը լրացվում է տիրապետման իրավունքի ինստիտուտով. համայնքի ավագանու կամ ղեկավարի վարչական ակտի հիման վրա հնարավոր կլինի փաստացի տիրապետել պետական կամ համայնքային հողամասը՝ առանց կառուցապատման կամ օգտագործման իրավունքի։ Այդ իրավունքը ենթակա չէ պետական գրանցման և դադարում է վարչական ակտի ժամկետի ավարտով, իսկ թույլատրելի դեպքերն ու կարգը սահմանում է ավագանին։ Մանրամասն՝ այստեղ։
4. Համայնքային հողը կարելի կլինի գնել տարաժամկետ վճարմամբ
Հողային օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի նոր 4-րդ մասով համայնքային հողամասերի ուղղակի վաճառքը հնարավոր կլինի իրականացնել տարաժամկետ վճարման պայմանով՝ համայնքի ավագանու սահմանած դեպքերում և կարգով («ՀՀ հողային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-390-Ն օրենք)։ Մանրամասն՝ այստեղ։
5. Համայնքային հողի անհատույց տրամադրումն այլևս կառավարության համաձայնություն չի պահանջում
Համայնքային հողամասերի անհատույց տրամադրման և իրավաբանական անձի կապիտալում ներդրման որոշումն ամբողջությամբ անցնում է համայնքի ավագանուն. կառավարության համաձայնության պահանջը փոխարինվում է ավագանու որոշմամբ, նվիրաբերության կողքին ավելանում է նաև նվիրատվության պայմանագիրը։ Պետական հողերի մասով կարգը մնում է անփոփոխ։ Մանրամասն՝ այստեղ։
6. Ինքնակամ կառույցներ. կասեցնող դատական ակտերն ուժը կորցնում են, շինարարությունը շարունակելը դառնում է քրեորեն պատժելի
Համայնքային, ինչպես նաև համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական հողի վրա կառուցված ինքնակամ կառույցների վեճերով դատարանն այլևս չի կարող կիրառել քանդումն արգելող հայցի ապահովման միջոց, իսկ արդեն կիրառված կասեցնող միջոցները օգոստոսի 30-ից համարվում են վերացած՝ օրենքի ուժով։ Զուգահեռ՝ քրեական պատասխանատվություն է սահմանվում համայնքի կողմից դադարեցված ինքնակամ շինարարությունը շարունակելու համար։ Մանրամասն՝ այստեղ և այստեղ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ այսօրվանից գործող փոփոխություններով վերանում է ուրիշի հողն օրենքի ուժով օգտագործելու իրավունքը, և գույքի անցումը հողատիրոջը հնարավոր է միայն դատարանի վճռով ու շուկայական արժեքով փոխհատուցմամբ, հանրային վայրերում դեն նետված գույքը վեց ամիս անց անցնում է համայնքին, ներդրվում է հողի չգրանցվող տիրապետման իրավունքի ինստիտուտը, համայնքային հողը հնարավոր է դառնում գնել տարաժամկետ վճարմամբ և ստանալ անհատույց՝ առանց կառավարության համաձայնության, իսկ ինքնակամ կառույցների քանդումը դատարանով կասեցնել այլևս հնարավոր չէ, և դադարեցված շինարարությունը շարունակելը դառնում է քրեորեն պատժելի, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում 1. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Անշարժ գույքի և հողային հարաբերությունների հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
Ծանուցում 2. սույն նյութի պատկերը գեներացվել է արհեստական բանականության գործիքակազմի օգնությամբ։