Անձի մահից հետո հաճախ մնում են վճարման ենթակա, բայց չվճարված գումարներ՝ վերջին ամսվա աշխատավարձ, թոշակ կամ նպաստ։ Ընտանիքի անդամները սովորաբար կարծում են, որ դրանք ստանալու համար պետք է սպասել վեց ամիս և ձեռք բերել ժառանգության իրավունքի վկայագիր։ Օրենսգիրքն այս գումարների համար այլ, ավելի պարզ կարգ է սահմանում, բայց դրա հետ կապված է նաև խիստ ժամկետ։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, համապատասխան կարգավորումը սահմանված է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1249-րդ հոդվածով։
Ո՞ր գումարների մասին է խոսքը
Օրենսգրքի 1249-րդ հոդվածի 1-ին կետով խոսքը վերաբերում է վճարման ենթակա, սակայն քաղաքացու կյանքի օրոք որևէ պատճառով չվճարված չորս տեսակի գումարների՝ աշխատավարձին, թոշակներին, նպաստներին և կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասի հատուցման գումարներին։
Ո՞վ ունի դրանք ստանալու իրավունք
Նույն կետով այդ գումարներն ստանալու իրավունքը պատկանում է մահացածի ընտանիքի անդամներին, ինչպես նաև նրա խնամքի ներքո գտնվող անաշխատունակ անձանց։
Ուշադրություն դարձրեք, որ այստեղ խոսքը ժառանգների մասին չէ, այլ ընտանիքի անդամների և խնամքի ներքո գտնվողների։ Այսինքն՝ այս գումարներն առաջին հերթին անցնում են ոչ թե ժառանգության ընդհանուր կանոններով, այլ այս հատուկ կարգով։
Ի՞նչ ժամկետում պետք է ներկայացվի պահանջը
1249-րդ հոդվածի 2-րդ կետով գումարներ վճարելու վերաբերյալ պահանջները պետք է ներկայացվեն ժառանգության բացման օրվանից վեց ամսվա ընթացքում։
Հիշեցնենք, որ օրենսգրքի 1188-րդ հոդվածով ժառանգության բացման ժամանակը քաղաքացու մահվան օրն է, իսկ նրան դատարանով մահացած ճանաչելու դեպքում՝ այդ մասին վճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրը, եթե այլ օր սահմանված չէ վճռում։
Ի՞նչ է լինում, եթե ժամկետը բաց է թողնվել
Այս դեպքի համար օրենսգիրքն ունի հստակ լուծում։ 1249-րդ հոդվածի 3-րդ կետով, եթե բացակայում են գումարներն ստանալու իրավունք ունեցող անձինք, կամ նրանք սահմանված ժամկետում պահանջ չեն ներկայացնում, ապա համապատասխան գումարները ներառվում են ժառանգության զանգվածի մեջ և ժառանգվում են օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր հիմունքներով։
Այսինքն՝ գումարները չեն կորչում, բայց դրանք ստանալու ճանապարհը դառնում է ավելի երկար. պարզ պահանջի փոխարեն անհրաժեշտ կլինի անցնել ժառանգության ձևակերպման ամբողջ ընթացակարգը՝ նոտարին դիմումով և ժառանգության իրավունքի վկայագրով, որը 1246-րդ հոդվածով, որպես կանոն, տրվում է ժառանգության բացման օրվանից վեց ամիս հետո։
Ի՞նչ տարբերություն կա ժառանգության ընդհանուր կարգից
Տարբերությունը երկուսն է՝ շրջանակը և ժամկետը։
Ընդհանուր կանոնով 1186-րդ հոդվածի 1-ին կետով ժառանգության զանգվածի մեջ մտնում է ժառանգության բացման օրը ժառանգատուին պատկանող գույքը՝ ներառյալ դրամը, և այն բաշխվում է ժառանգների միջև՝ ըստ կտակի կամ ըստ օրենքի հերթականության։ Իսկ 1249-րդ հոդվածով նշված գումարներն առաջին վեց ամսում հասանելի են ընտանիքի անդամներին և խնամքի ներքո գտնվող անաշխատունակ անձանց՝ անկախ ժառանգության հերթականությունից։
Առանձին հիշեցնենք, որ 1186-րդ հոդվածի 2-րդ կետով ժառանգության զանգվածի մեջ ընդհանրապես չեն մտնում ժառանգատուի անձի հետ անխզելիորեն կապված իրավունքներն ու պարտականությունները, մասնավորապես՝ ալիմենտային պարտավորություններով իրավունքներն ու պարտականությունները և կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասը հատուցելու իրավունքը։ Հենց այս պատճառով է, որ արդեն հաշվարկված, բայց չվճարված հատուցման գումարների համար 1249-րդ հոդվածն առանձին կարգ է սահմանում։
Հաճախ տրվող հարցեր
– Պետք է սպասել վեց ամի՞ս և վկայագիր ստանալ։
– Ոչ, եթե պահանջը ներկայացվում է ժամանակին։ 1249-րդ հոդվածով վճարման ենթակա, բայց չվճարված աշխատավարձը, թոշակը, նպաստը և վնասի հատուցման գումարներն ստանալու իրավունքը պատկանում է ընտանիքի անդամներին և խնամքի ներքո գտնվող անաշխատունակ անձանց, իսկ պահանջը պետք է ներկայացվի ժառանգության բացման օրվանից վեց ամսվա ընթացքում։
– Ի՞նչ է լինում, եթե վեց ամիսը լրանում է։
– Գումարները չեն կորչում. 3-րդ կետով դրանք ներառվում են ժառանգության զանգվածի մեջ և ժառանգվում են ընդհանուր հիմունքներով՝ արդեն ժառանգության ձևակերպման կարգով։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1249-րդ հոդվածով վճարման ենթակա, սակայն քաղաքացու կյանքի օրոք չվճարված աշխատավարձը, թոշակները, նպաստները և կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասի հատուցման գումարներն ստանալու իրավունքը պատկանում է մահացածի ընտանիքի անդամներին, ինչպես նաև նրա խնամքի ներքո գտնվող անաշխատունակ անձանց, պահանջը պետք է ներկայացվի ժառանգության բացման օրվանից վեց ամսվա ընթացքում, իսկ եթե այդպիսի անձինք չկան կամ ժամկետում պահանջ չի ներկայացվում, գումարներն ընդգրկվում են ժառանգության զանգվածում և ժառանգվում են ընդհանուր հիմունքներով, – տեղեկացնում էIravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Մահացածին չվճարված գումարների, ժառանգության ձևակերպման և պահանջներ ներկայացնելու հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
#ժառանգություն #աշխատավարձ #թոշակ #նպաստ #քաղաքացիականօրենսգիրք #ընտանիքիանդամ