Աշխատանքից հեռանալու որոշումը հաճախ ընդունվում է արագ, և աշխատողը ցանկանում է հնարավորինս շուտ դադարեցնել աշխատանքը։ ՀՀ աշխատանքային oրենսգիրքը, սակայն, սահմանում է ծանուցման հստակ ժամկետներ, դրանք կրճատելու հիմքեր, ինչպես նաև դրամական պատասխանատվություն՝ այս անգամ հենց աշխատողի համար։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, համապատասխան կարգավորումները սահմանված են ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով, որը վերաբերում է աշխատանքային պայմանագրի լուծմանն աշխատողի նախաձեռնությամբ։
Ընդհանուր կանոնը՝ երեսուն օր
Օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով աշխատողն իրավունք ունի լուծելու անորոշ ժամկետով կնքված աշխատանքային պայմանագիրը, ինչպես նաև որոշակի ժամկետով կնքված պայմանագիրը նախքան դրա ժամկետի լրանալը՝ այդ մասին առնվազն երեսուն օր առաջ գրավոր ձևով ծանուցելով գործատուին։ Կոլեկտիվ պայմանագրով կարող է նախատեսվել ծանուցման ավելի երկար ժամկետ։
Ե՞րբ է ժամկետը կրճատվում մինչև հինգ օր
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով ծանուցման ժամկետը հինգ օր է, եթե պայմանագրի լուծումը կապված է աշխատողի կատարած աշխատանքը խոչընդոտող հիվանդության կամ աշխատանքային խեղման հետ, եթե կան կոլեկտիվ պայմանագրով նախատեսված այլ հարգելի պատճառներ, կամ եթե գործատուն չի կատարում աշխատանքային պայմանագրով սահմանված պարտականությունները, խախտում է օրենքը կամ կոլեկտիվ պայմանագիրը, ինչպես նաև օրենսգրքով նախատեսված այլ դեպքերում։
Կարելի՞ է հեռանալ ավելի շուտ
Այո, բայց միայն գործատուի համաձայնությամբ։ 112-րդ հոդվածի 2.1-ին մասով գործատուի առարկության բացակայության դեպքում պայմանագիրը կարող է լուծվել աշխատողի ծանուցման, այսինքն՝ աշխատանքից ազատվելու մասին դիմումի մեջ նշված այլ ժամկետում՝ չպահպանելով 1-ին և 2-րդ մասերով սահմանված ժամկետները։ Իսկ եթե գործատուն առարկում է, պայմանագիրը լուծվում է միայն այդ ժամկետները լրանալուց հետո։
Ի՞նչ կլինի, եթե ժամկետը չպահպանեք
Սա նյութի ամենակարևոր և ամենաքիչ հայտնի մասն է։ 112-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասով, եթե աշխատողը չի պահպանել ծանուցման ժամկետները, և գործատուն առարկում է դիմումում նշված ավելի կարճ ժամկետում պայմանագիրը լուծելու դեմ, աշխատողը պարտավոր է գործատուին վճարել տուժանք՝ ծանուցման յուրաքանչյուր ժամկետանց օրվա համար միջին օրական աշխատավարձի չափով, բայց ոչ ավելի, քան միջին ամսական աշխատավարձը։
Այսինքն՝ ի տարբերություն գործատուի ուշացած ծանուցման, որի դեպքում տուժանք վճարում է գործատուն, այստեղ դրամական պատասխանատվությունը կրում է աշխատողը։
Դիմումը կարելի՞ է հետ վերցնել
112-րդ հոդվածի 3-րդ մասով աշխատողն իրավունք ունի աշխատանքային պայմանագրի լուծման մասին ծանուցումը հետ վերցնել ոչ ուշ, քան այն ներկայացվելու օրվանից հետո՝ երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Բացառություն է այն դեպքը, երբ աշխատողն ինքն է ցանկանում ազատվել հենց այդ երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Նշված ժամկետից հետո ծանուցումը կարելի է հետ վերցնել միայն գործատուի համաձայնությամբ։
Ժամկետը լրացավ, բայց գործատուն որոշում չի ընդունում
112-րդ հոդվածի 3.1-ին մասով ծանուցման ժամկետը լրանալուց հետո աշխատողն իրավունք ունի դադարեցնելու աշխատանքը, իսկ գործատուն պարտավոր է ձևակերպել պայմանագրի լուծումը և աշխատողի հետ կատարել վերջնահաշվարկ։
Իսկ եթե գործատուն համապատասխան անհատական իրավական ակտ չի ընդունում, ապա 3.2-րդ մասով պայմանագիրը համարվում է լուծված ծանուցմամբ սահմանված ժամկետը լրանալու հաջորդ օրվանից։ Այս դեպքում, ըստ 109-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի, վերջին աշխատանքային օր է համարվում ծանուցման մեջ նշված ժամկետի վերջին օրը։
Հաճախ տրվող հարցեր
– Կարո՞ղ է գործատուն ինձ չազատել, եթե ես դիմում եմ գրել։
– Ոչ։ 112-րդ հոդվածի 3.1-ին և 3.2-րդ մասերով ծանուցման ժամկետը լրանալուց հետո աշխատողն իրավունք ունի դադարեցնել աշխատանքը, իսկ գործատուի կողմից ակտ չընդունելու դեպքում պայմանագիրը համարվում է լուծված ժամկետը լրանալու հաջորդ օրվանից։
– Դիմումս գրելուց մեկ շաբաթ անց մտափոխվեցի. կարո՞ղ եմ հետ վերցնել։
– Միայն գործատուի համաձայնությամբ։ Առանց համաձայնության ծանուցումը կարելի է հետ վերցնել միայն այն ներկայացնելու օրվանից երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում (112-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
– Ես ինքս եմ հեռանում. արձակման նպաստ հասնո՞ւմ է։
– Ոչ։ Օրենսգրքի 129-րդ հոդվածի ցանկը սպառիչ է, և աշխատողի նախաձեռնությամբ ազատվելը դրանում ներառված չէ։ Վերջնահաշվարկը, սակայն, կատարվում է ընդհանուր կարգով՝ 130-րդ հոդվածով։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով աշխատողն իր նախաձեռնությամբ պայմանագիրը լուծելիս պարտավոր է գործատուին գրավոր ծանուցել առնվազն երեսուն օր առաջ, իսկ աշխատանքը խոչընդոտող հիվանդության, աշխատանքային խեղման կամ գործատուի կողմից օրենքը կամ պայմանագիրը խախտելու դեպքերում՝ առնվազն հինգ օր առաջ. ավելի կարճ ժամկետում հեռանալը հնարավոր է միայն գործատուի առարկության բացակայության պայմաններում, հակառակ դեպքում աշխատողը պարտավոր է վճարել տուժանք՝ յուրաքանչյուր ժամկետանց օրվա համար միջին օրական աշխատավարձի չափով, բայց ոչ ավելի, քան միջին ամսական աշխատավարձը. դիմումը կարելի է հետ վերցնել երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում, իսկ ծանուցման ժամկետը լրանալուց հետո աշխատողն իրավունք ունի դադարեցնել աշխատանքը, և գործատուն պարտավոր է կատարել վերջնահաշվարկ, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Աշխատանքից ազատվելու, ծանուցման ժամկետների և վերջնահաշվարկի հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։