Դպրոցի հոգեբանի աշխատանքը չի սահմանափակվում առանձին խորհրդատվությամբ։ Պաշտոնի նկարագրով նրան ուղղակի վերապահված է դեր բուլինգի և բռնության դեպքերում՝ և՛ տուժած աշակերտին աջակցելու, և՛ դրանք դպրոցում կանխարգելելու։ Ստորև ներկայացնում ենք, թե ինչ գործառույթներ ունի դպրոցի հոգեբանը և ինչ որակավորում է պահանջվում այդ պաշտոնի համար։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, հանրակրթական ուսումնական հաստատության մանկավարժական աշխատողների պաշտոնների նկարագիրը սահմանված է ՀՀ կառավարության 2023 թվականի փետրվարի 16-ի N 216-Ն որոշմամբ (փոփոխություններով, վերջինը՝ 2026 թվականի հունիսի 4-ի N 782-Ն որոշմամբ)։
Հոգեբանի դերը բուլինգի և բռնության դեպքերում
Ըստ որոշման N 1 հավելվածի՝ դպրոցի հոգեբանը հոգեբանական աջակցություն է տրամադրում բռնության և բուլինգի ենթարկված սովորողներին, ինչպես նաև աշխատանք է իրականացնում դպրոցում դրանց կանխարգելման ուղղությամբ (N 1 հավելված, «Հոգեբան», գործառույթ 14)։ Բացի այդ, նա ուսումնասիրում է սովորողի ցածր առաջադիմության, կարգապահական խախտումների և միջանձնային հարաբերություններում առաջացած խնդիրների հոգեբանական պատճառները և կազմակերպում համապատասխան կանխարգելիչ աշխատանքներ (գործառույթ 6)։
Հոգեբանի մյուս գործառույթները
Բուլինգի ու բռնության հետ կապված աշխատանքից բացի՝ դպրոցի հոգեբանը, ըստ N 1 հավելվածի, մասնավորապես.
- աշխատանք է տանում սովորողների հոգեկան առողջության և անձի կայացման ու զարգացման ուղղությամբ (գործառույթ 1).
- աջակցում է դպրոցում բարենպաստ հոգեբանական մթնոլորտի ստեղծմանը (գործառույթ 2).
- խորհրդատվության և վերականգնողական միջոցներով օգնում է սովորողին, մանկավարժներին և ծնողներին՝ հոգեբանական խնդիրների հաղթահարման հարցում (գործառույթ 5).
- մասնակցում է կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիքի գնահատմանն ու անհատական ուսուցման պլանների գործընթացին (գործառույթներ 3 և 7).
- պաշտպանում է սովորողի իրավունքները, ազատությունները, պատիվն ու արժանապատվությունը (գործառույթ 9).
- խորհրդատվություն է տրամադրում ուսուցիչներին և ծնողներին՝ սովորողների զարգացման, ուսուցման և դաստիարակության հարցերում (գործառույթներ 11 և 12)։
Հոգեբանը և անչափահասի մասնակցությամբ դատավարական գործողությունները
Առանձին գործառույթ է վերաբերում դատավարական գործողություններին. անհրաժեշտության դեպքում հոգեբանը մասնակցում է անչափահաս սովորողի մասնակցությամբ քննչական և այլ դատավարական գործողություններին, եթե օրենքով նախատեսված է մանկավարժի կամ հոգեբանի մասնակցության պահանջ (N 1 հավելված, «Հոգեբան», գործառույթ 20)։
Ի՞նչ որակավորում է պահանջվում
Դպրոցի հոգեբանը պետք է ունենա բարձրագույն մասնագիտական կրթություն՝ համապատասխան որակավորմամբ (N 1 հավելված, «Հոգեբան», որակավորման 3-րդ կետ)։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ի՞նչ է անում հոգեբանը բուլինգի ենթարկված աշակերտի հետ։
Տրամադրում է հոգեբանական աջակցություն և աշխատանք է տանում դպրոցում բուլինգի ու բռնության կանխարգելման ուղղությամբ (գործառույթ 14)։
Հոգեբանը մասնակցո՞ւմ է անչափահասի հետ քննչական գործողություններին։
Անհրաժեշտության դեպքում՝ այո, եթե օրենքով նախատեսված է հոգեբանի կամ մանկավարժի մասնակցության պահանջ (գործառույթ 20)։
Հոգեբանը միայն աշակերտների՞ հետ է աշխատում։
Ոչ։ Խորհրդատվություն է տրամադրում նաև ուսուցիչներին և ծնողներին (գործառույթներ 11 և 12)։
Ի՞նչ որակավորում պետք է ունենա դպրոցի հոգեբանը։
Բարձրագույն մասնագիտական կրթություն՝ համապատասխան որակավորմամբ (որակավորման 3-րդ կետ)։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ N 216-Ն որոշմամբ դպրոցի հոգեբանը ոչ միայն աջակցում է սովորողների հոգեկան առողջությանն ու զարգացմանը, այլև ուղղակի դեր ունի բուլինգի և բռնության դեպքերում՝ տուժած աշակերտին աջակցելու և դրանք կանխարգելելու, ինչպես նաև անհրաժեշտության դեպքում մասնակցում է անչափահասի մասնակցությամբ դատավարական գործողություններին. պաշտոնի համար պահանջվում է բարձրագույն մասնագիտական կրթություն՝ համապատասխան որակավորմամբ, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։