ՀՀ-ում հանրակրթության պետական չափորոշիչը ավագ դպրոցի սովորողին հնարավորություն է տալիս ինքնուրույն ձևավորել իր ուսումնական պլանի մի մասը՝ ընտրելով, թե որ առարկաներն ուսումնասիրի խորացված՝ ըստ իր մասնագիտական կողմնորոշման։ Սակայն շատ ծնողներ չգիտեն, թե ինչպես է դա կազմակերպվում, քանի առարկա կարող է ընտրել աշակերտը, և կարո՞ղ է արդյոք փոխել իր ընտրությունը։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, հանրակրթության պետական չափորոշիչը (հաստատված ՀՀ կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 8-ի N 439-Ն որոշմամբ, 2026 թվականի մայիսի 21-ի N 699-Ն որոշմամբ շարադրված նոր խմբագրությամբ) 38-րդ կետով սահմանում է ավագ դպրոցում սովորողի ընտրության հիման վրա ուսումնական պլանի ձևավորման կարգը։
Ի՞նչ է նշանակում նպատակային ծրագիր
Ավագ դպրոցում առարկաները կարող են ուսումնասիրվել երկու մակարդակով՝ հիմնական ծրագրով, որը պարտադիր նվազագույն մակարդակն է բոլորի համար, և նպատակային ծրագրով, որը խորացված ուսումնասիրություն է՝ նախատեսված այն սովորողների համար, ովքեր տվյալ ուղղությամբ են կապում իրենց հետագա կրթությունը կամ մասնագիտությունը։
Քանի՞ առարկա կարող է ընտրել աշակերտը
Չափորոշչի 38-րդ կետի համաձայն՝ 10-12-րդ դասարաններում սովորողն ընտրում է առնվազն երկու և առավելագույնը երեք առարկա՝ նպատակային ծրագրով ուսումնասիրելու համար։
Այսինքն՝ ավագ դպրոցի աշակերտը պարտավոր չէ բոլոր առարկաներն ուսումնասիրել միևնույն խորությամբ. նա ընտրում է իրեն անհրաժեշտ երկուսից երեք ուղղություն և դրանք ուսումնասիրում խորացված, իսկ մնացած առարկաները՝ հիմնական ծրագրով։
Կարո՞ղ է աշակերտը փոխել իր ընտրությունը
Այո։ Չափորոշիչը կոշտ չի ամրագրում սովորողի սկզբնական ընտրությունը ողջ ուսումնառության համար։ 38-րդ կետի համաձայն՝ սովորողը կիսամյակի ավարտին կարող է դադարեցնել նպատակային ծրագրով առարկայի ուսումնասիրությունը կամ փոխել այն՝ ընտրելով նպատակային ծրագրով ուսումնասիրվող մեկ այլ առարկա։
Այս ճկունությունը թույլ է տալիս աշակերտին ուսումնառության ընթացքում ճշգրտել իր մասնագիտական կողմնորոշումը՝ առանց սկզբնական ընտրության մեջ «փակված» մնալու։
Ինչի՞ վրա է հիմնված ընտրությունը
Ընտրության համակարգի նպատակն այն է, որ ավագ դպրոցի ուսումնառությունը հնարավորինս մոտ լինի սովորողի հետագա կրթական և մասնագիտական ծրագրերին։ Աշակերտն ընտրում է այն առարկաները, որոնք առավել կարևոր են իր ապագա ուղղության համար, և դրանք ուսումնասիրում ավելի խորը, քան պարտադիր հիմնական մակարդակը։
Հաճախ տրվող հարցեր
Քանի՞ առարկա պետք է խորացված ուսումնասիրի ավագ դպրոցի աշակերտը:
38-րդ կետի համաձայն՝ 10-12-րդ դասարաններում սովորողն ընտրում է առնվազն երկու և առավելագույնը երեք առարկա՝ նպատակային ծրագրով ուսումնասիրելու համար։
Կարո՞ղ է աշակերտն ուսումնառության ընթացքում փոխել ընտրած առարկան:
Այո։ Կիսամյակի ավարտին սովորողը կարող է դադարեցնել նպատակային ծրագրով առարկայի ուսումնասիրությունը կամ փոխարինել այն մեկ այլ առարկայով։
Ի՞նչ տարբերություն կա հիմնական և նպատակային ծրագրերի միջև:
Հիմնական ծրագիրը պարտադիր նվազագույն մակարդակն է, իսկ նպատակային ծրագիրը՝ խորացված ուսումնասիրություն՝ նախատեսված իր հետագա մասնագիտությունը տվյալ ուղղության հետ կապող սովորողների համար։
Բոլո՞ր առարկաներն են ընտրովի ավագ դպրոցում:
Ոչ։ Սովորողն ընտրում է առնվազն երկու և առավելագույնը երեք առարկա՝ նպատակային ծրագրով ուսումնասիրելու համար, իսկ մնացած առարկաներն ուսումնասիրվում են հիմնական ծրագրով։
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ չափորոշչով ավագ դպրոցի սովորողն ինքն է ձևավորում իր ուսումնական պլանի ուղղվածությունը՝ 10-12-րդ դասարաններում ընտրելով առնվազն երկու և առավելագույնը երեք առարկա նպատակային ծրագրով խորացված ուսումնասիրելու համար, ընդ որում կիսամյակի ավարտին կարող է դադարեցնել կամ փոխել ընտրած առարկան՝ ըստ իր մասնագիտական կողմնորոշման, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։