Փոխելով խաղի կանոները․ ինչպես է ֆրանսահայ երիտասարդությունը վերաիմաստավորում Սփյուռքի դերը․ «Սփյուռքի ձայնը»

Ազգանվան փոփոխությունը՝ Ներսեսյանից Ներսիե, պարզապես անձնական ընտրություն չէ։ Այն մի ամբողջ սերնդի պատմություն է, որը փնտրում է իր տեղը երկու մշակույթների խաչմերուկում։ Այս պատմության կենտրոնում Անդրե Ներսիեն է՝ Ֆրանսիայի Մեծ Արևելքի հայկական Սփյուռքի ասոցիացիայի նախագահը։ Նրա խոսքը բացահայտում է ֆրանսահայ նոր սերնդի աշխարհայացքը, որը ձգտում է ներդաշնակեցնել իր հայկական արմատներն ու ֆրանսիական ներկան։ «Սա չի նշանակում մոռանալ, թե ով ես դու»,-ասում է։ Նրա ղեկավարած ասոցիացիան ծնվել է 2020 թվականի պատերազմի օրերին՝ ոչ թե որպես հերթական հումանիտար կառույց, այլ որպես ռազմավարական կենտրոն՝ լրացնելու այն բացը, որ գոյություն ուներ Ֆրանսիայի այդ ընդարձակ տարածաշրջանում։

Կամուրջներ կառուցել, ոչ թե պարզապես օգնություն ուղարկել
Անդրեի թիմի մոտեցումը հեռու է կարծրատիպային «աղքատ երկրին օգնելու» մոդելից։ Նրանք Հայաստանը դիտարկում են որպես հավասար գործընկեր։ Այս տեսլականի վառ ապացույցներն են նրանց իրականացրած ծրագրերը․

  • Հայկական գինին Ֆրանսիայում․ նրանք կազմակերպել են հայ գինեգործների այցը Ֆրանսիա, որտեղ հայկական դարավոր ավանդույթները հանդիպել են շամպայնի ու ալզասյան գինու վարպետներին։ Սա ոչ թե օգնություն էր, այլ փորձի փոխանակում և տնտեսական կապերի ամրապնդում։
  • Մշակույթը որպես երկխոսություն․ Սվետլանա Նավասարդյանի համերգը, որտեղ հնչում են և՛ Կոմիտաս, և՛ Շոպեն, կամ ֆրանսիական ու հայկական պարային համույթների համատեղ ելույթները։ Սրանք փոքր, բայց հզոր քայլեր են, որոնք Հայաստանը ներկայացնում են ոչ թե որպես զոհ, այլ որպես հարուստ մշակույթի կրող։
  • «Հիշողության քարտեզ» ֆեստիվալը, որը միավորում է արվեստագետների Հայաստանից, ֆրանսահայ համայնքից և նույնիսկ ֆրանսիացիներին, որոնք կապ չունեն հայկական արմատների հետ։

Այս ամենը ցույց է տալիս մի նոր մտածելակերպ․ Հայաստանի հետ պետք է խոսել որակի, համագործակցության և փոխշահավետ գործընկերության լեզվով։

Երկխոսություն ներսում․ Սփյուռքի չբարձրաձայնված խնդիրները
Սակայն ինչո՞ւ, չնայած այս հաջողություններին, Հայաստան-Սփյուռք հարաբերություններում շարունակում են խնդիրներ նկատվել։ Անդրեն համարձակորեն մատնացույց է անում խնդրի արմատը, որը, նրա կարծիքով, գտնվում է հենց Սփյուռքի ներսում։ Նա անկեղծորեն խոսում է Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի (CCAF) շուրջ ստեղծված իրավիճակի մասին։

«Խնդիրն այն է, որ Սփյուռքի խոշոր կառույցները երբեմն որդեգրում են քաղաքական դիրքորոշումներ՝ կապված Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակի հետ։ Մենք չենք աշխատում որևէ կուսակցության հետ, մենք աշխատում ենք Հայաստան պետության հետ»,— ընդգծում է։

Նա պնդում է, որ Սփյուռքը պետք է հանդես գա միասնական, ապաքաղաքական ձայնով։ Երբ կառույցները սկսում են ներքաշվել Հայաստանի ներքին բանավեճերի մեջ, նրանք կորցնում են իրենց ներուժը՝ լինելու արդյունավետ կամուրջ Ֆրանսիայի և Հայաստանի միջև։ Խնդիրն, ըստ նրա, պետք է լուծվի ոչ թե Երևանից, այլ հենց Սփյուռքի ներսում՝ բաց երկխոսության միջոցով։

Ապագայի տեսլականը՝ ուժեղ և ռազմավարական Սփյուռք
Անդրե Ներսիեն ներկայացնում է Սփյուռքի նոր սերնդի տեսլականը։ Նրանք չեն վախենում ընդունել իրենց բազմաշերտ ինքնությունը, խոսել ներքին խնդիրների մասին և առաջարկել ժամանակակից լուծումներ։ Նրանց նպատակն է ստեղծել մի Սփյուռք, որը ոչ միայն հիշում է անցյալը, այլև ակտիվորեն կառուցում է ապագան՝ լինելով Հայաստանի համար ոչ թե բեռ, այլ ռազմավարական դաշնակից տեխնոլոգիաների, տնտեսության և մշակույթի ոլորտներում։

Leave a Comment