Գիտնականները 24 միլիոն տարեկան ռնգեղջյուրի ատամից հնագույն ԴՆԹ-ից 10 անգամ ավելի հին սպիտակուցներ են դուրս կորզնել

Գիտնականները հնագույն սպիտակուցներ են դուրս կորզնել ռնգեղջյուրի քարացած ատամից՝ բացելով նոր հորիզոններ Երկրի վրա հնագույն կյանքի ուսումնասիրության մեջ։ Կանադական Արկտիկայում հայտնաբերված 24 միլիոն տարեկան ատամը պարունակում է սպիտակուցներ, որոնք 10 անգամ ավելի հին են, քան հայտնի ամենահինավուրց ԴՆԹ-ն։
Այս նմուշն օգտագործելով՝ գիտնականները վերլուծել են հայտնի ամենահինավուրց մանրամասն սպիտակուցային հաջորդականությունը։
Ոսկորների, քարացածությունների և հողի մեջ պահպանված հինավուրց ԴՆԹ-ի հետազոտությունը հեղափոխություն է մտցրել հնագիտության մեջ՝ բացահայտելով կորուսյալ կայսրություններ, առեղծվածային կլաններ, սառցե դարաշրջանի արարածներ և նախկինում անհայտ մարդկային տեսակներ։
Սպիտակուցները, որոնք կազմված են ամինաթթուների հաջորդականություններից, ավելի դիմացկուն են, քան ԴՆԹ-ն՝ փխրուն մոլեկուլ, որը համեմատաբար հեշտությամբ քայքայվում է։ Չնայած սպիտակուցները ավելի նվազ հանգամանալից տեղեկություն են պարունակում, դրանք կարող են օգնել բացահայտելու կենդանու էվոլյուցիոն պատմությունը, նրա սննդակարգը և որոշ դեպքերում նույնիսկ բրածոյի սեռը։
Յորքի համալսարանի և Կանադայի բնության թանգարանի գիտնականները վերականգնել են ռնգեղջյուրի քարացած ատամի մեջ պահպանված յոթ սպիտակուցների հաջորդականությունները։
Համեմատելով հաջորդականությունները կենդանի և անհետացած ցեղակիցների հաջորդականությունների հետ՝ գիտնականները կարողացել են միավորել ռնգեղջյուրի էվոլյուցիայի մասին տեղեկություններ։ Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այն սերում է նույն ընտանիքից, ինչ ժամանակակից ռնգեղջյուրները, մոտավորապես 41- 25 միլիոն տարի առաջ։
Nature հանդեսում հրապարակված հետազոտությունը, որն Քենիայի Տուրկանա ավազանի բրածո նմուշներ է օգտագործել, ենթադրում է, որ կենսամոլեկուլները կարող են գոյատևել միլիոնավոր տարիներ նույնիսկ խստաշունչ արևադարձային պայմաններում։
Հետազոտությունը, որը վերլուծել է 10 կաթնասունների, դրանց թվում՝ ժամանակակից փղերի, գետաձիերի և ռնգեղջյուրների ազգականների քարացածություններ, հրապարակել են Սմիթսոնյան ինստիտուտի թանգարանային պահպանության ինստիտուտի և Հարվարդի համալսարանի հետազոտողները։
Նրանք սպիտակուցներ են հանել հինգ քարացածություններից, որոնց տարիքը տատանվում է 1,5 միլիոնից մինչև 18 միլիոն տարեկան, և պարզել են, որ նույնիսկ բարձր ջերմաստիճան ունեցող արևադարձային շրջաններում գիտնականները կարող են նախապատմական սպիտակուցներ դուրս կորզնել, որոնք կարող են բացահայտել կապը հին փղերի, ռնգեղջյուրների և նրանց ժամանակակից ցեղակիցների միջև։

Leave a Comment