Մոսկվայի գագաթնաժողովում ՀԱՊԿ անդամ պետությունների ղեկավարները որոշեցին զրկել Հայաստանին քվեարկության իրավունքից և զրկել նրան կազմակերպության շրջանակներում իր ներկայացուցիչներին նշանակելու իրավունքից։ Նիստի ընթացքում հաստատվեց ՀԱՊԿ կանոնադրության 25-րդ հոդվածը կիրառելու որոշումը։
ՏԱՍՍ-ն ամփոփել է իրավիճակի վերաբերյալ հիմնական տեղեկատվությունը։
Լուծում
Մոսկվայում կայացած գագաթնաժողովում ՀԱՊԿ երկրների ղեկավարները որոշեցին զրկել Հայաստանին քվեարկության իրավունքից։
*Որոշում կայացվեց նաև Հայաստանի վերաբերյալ՝ զրկելու նրան կազմակերպությունում պատասխանատու պաշտոններում իր ներկայացուցիչներին առաջադրելու իրավունքից։
*Որոշումը կայացվել է «կազմակերպության բյուջեին պարտքը երկու տարվա ընթացքում մարելու պարտավորությունները» չկատարելու պատճառով։
*Նիստի ընթացքում հաստատվել է ՀԱՊԿ կանոնադրության 25-րդ հոդվածը կիրառելու որոշումը։
*ՀԱՊԿ-ի գլխավոր քարտուղար Տաալատբեկ Մասադիկովը հայտարարել է , որ Հայաստանին կազմակերպությունից հեռացնելու հարցը չի բարձրացվել։
Կրեմլի հայտարարությունները
ՀԱՊԿ գագաթնաժողովում որոշում է կայացվել զրկել Հայաստանին ձայնի իրավունքից, հայտարարել է Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը։
Պեսկովը նշել է, որ որոշումը կայացվել է «այն փաստի պատճառով, որ Հայաստանը մի քանի տարի չի կատարել իր պարտավորությունները»։
Նրա խոսքով՝ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նախկինում «բազմիցս կրկնել էր, որ Հայաստանը կորցրել է ՀԱՊԿ-ին մասնակցելու հետաքրքրությունը»։
Մեկ օր առաջ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը հայտարարեց , որ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) դուռը չի փակվում Երևանի համար, և որ Հայաստանը չի հեռացվի ՀԱՊԿ-ից։
Նա նշեց, որ Հայաստանը կպահպանի ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում կոլեկտիվ անվտանգությունն ապահովելու իրավունքը, նույնիսկ եթե որոշում կայացվի զրկել Երևանին կառույցում քվեարկության իրավունքից՝ չկատարված ներդրումների պատճառով։
Հայաստանի դիրքորոշումը
Ավելի վաղ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդարանական ամբիոնից հայտարարել էր , որ աջակցում է հանրապետության ՀԱՊԿ-ից դուրսբերմանը և գոհ կլինի, եթե դա տեղի ունենա։
Նրա խոսքով՝ երկիրը չի մտադիրվում առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում ակտիվացնել իր աշխատանքը ՀԱՊԿ-ում, և Հայաստանի հետաքրքրությունը ՀԱՊԿ-ի նկատմամբ չորացել է։
2024 թվականի սեպտեմբերին Փաշինյանը հայտարարեց, որ Երևանը սառեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին՝ պնդելով, որ կազմակերպությունը սպառնալիքներ է ստեղծել հանրապետության ինքնիշխանության համար։
2024 թվականի հոկտեմբերին ՀՀ արտաքին գործերի նախարար արարատ Միրզոյանը Վարշավայում կայացած միջազգային անվտանգության ֆորումում հայտարարեց, որ Երևանը գնահատում է ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու իր որոշման հետ կապված բոլոր ռիսկերը։
Նույն թվականի դեկտեմբերին Հայաստանի վարչապետը հայտարարեց, որ Հայաստանի և ՀԱՊԿ-ի միջև հարաբերություններն անցել են անդարձելիության կետը։