Բազմաբնակարան շենքի տանիքի, վերելակի, աստիճանավանդակների վերանորոգման և ընդհանուր տարածքների պահպանման համար անհրաժեշտ ծախսերը պետք է նախատեսվեն շենքի կառավարման տարեկան բյուջեում։ Իսկ ո՞վ է հաստատում այդ բյուջեն, ինչի՞ վրա կարող են ծախսվել հավաքված գումարները, և կարո՞ղ են դրանք օգտագործվել այլ նպատակներով։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net–ը, «Բազմաբնակարան շենքի կառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ, 7-րդ, 10-րդ և 29-րդ հոդվածները սահմանում են՝ որն է համարվում շենքի ընդհանուր սեփականություն, ինչ իրավունքներ ու պարտականություններ ունեն սեփականատերերը և ինչպես պետք է ֆինանսավորվեն ընդհանուր գույքի կառավարման ու պահպանության աշխատանքները։
Ո՞ր գույքի պահպանման համար են նախատեսվում ծախսերը
Օրենքի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ ընդհանուր բաժնային սեփականություն են շենքը կրող կառուցվածքները, տանիքը, նկուղները, մուտքերը, աստիճանավանդակները, վերելակները և շենքի ընդհանուր սպասարկման համար նախատեսված այլ տարածքներն ու սարքավորումները, ինչպես նաև օրենքով սահմանված պայմաններով՝ շենքի պահպանման համար անհրաժեշտ հողամասերը։
Հետևաբար, այդ գույքի պահպանման և վերանորոգման ծախսերը կարող են ներառվել շենքի կառավարման տարեկան բյուջեում։
Ո՞վ է հաստատում տարեկան բյուջեն
Օրենքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝ բազմաբնակարան շենքի ընդհանուր բաժնային սեփականության կառավարման և պահպանության ծախսերը ֆինանսավորվում են տարեկան բյուջեի միջոցով։
Բյուջեն հաստատվում է սեփականատերերի ժողովում՝ մեկ տարվա համար՝ հունվարի 1-ից մինչև դեկտեմբերի 31-ը։ Տարվա ընթացքում այն կարող է փոփոխվել միայն ժողովի որոշմամբ։
Բյուջեն կազմելիս հաշվի են առնվում ընդհանուր սեփականության պահպանման և շահագործման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև շենքի կառավարման մարմնի պահպանման ծախսերը։
Ինչի՞ վրա կարող են ծախսվել հավաքված գումարները
Օրենքի 29-րդ հոդվածով նախատեսված բյուջեում կարող են ներառվել՝
- պարտադիր նորմերի կատարման ծախսերը,
- կառավարման մարմնի աշխատողների վարձատրությունը,
- տնտեսական ծախսերը՝ փոստային, կապի, տպագրական և գրասենյակային,
- ընդհանուր սեփականություն հանդիսացող շինության վերակառուցման և վերանորոգման ծախսերը,
- ընդհանուր սեփականության արժեքի ավելացմանն ուղղված ծախսերը,
- սեփականատերերի ժողովի կողմից հաստատված այլ ծախսեր։
Այսպիսով՝ հավաքված գումարները նախատեսված են շենքի կառավարման և ընդհանուր սեփականության պահպանության համար, իսկ ծախսերի շրջանակը պետք է համապատասխանի հաստատված բյուջեին։
Որտեղի՞ց են գոյանում բյուջեի եկամուտները
Օրենքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝ բյուջեի եկամուտները կարող են գոյանալ սեփականատերերի՝ պարտադիր նորմերի կատարմանն ուղղված և այլ վճարումներից, ընդհանուր սեփականությունը վաճառելու կամ վարձակալության հանձնելու եկամուտներից, դրա օգտագործման արդյունքում ստացված միջոցներից, պետության կամ համայնքի տրամադրած սուբսիդիաներից ու դոտացիաներից, ինչպես նաև օրենքով չարգելված այլ աղբյուրներից։
Կարո՞ղ է սեփականատերը հրաժարվել ընդհանուր ծախսերին մասնակցելուց
Օրենքի 10-րդ հոդվածը պարտավորեցնում է բոլոր սեփականատերերին կատարել ընդհանուր բաժնային սեփականության պահպանման համար անհրաժեշտ պարտադիր նորմերով նախատեսված աշխատանքները կամ դրանց համար սահմանված վճարումները։
Ընդ որում՝ վճարի չափը որոշվում է սեփականատիրոջ՝ շենքի ընդհանուր բաժնային սեփականության մեջ ունեցած բաժնի չափից ելնելով։ Շենքի կառավարման մարմինը պարտավոր է նախապես տեղեկացնել սեփականատերերին վճարման ենթակա գումարի չափի, ժամկետների և կարգի մասին։
Եթե սեփականատերը պարտադիր նորմերի իրականացման համար նախատեսված վճարումը երկու անգամ ուշացնում է, կառավարման մարմինը կարող է գրավոր նախազգուշացումից հետո դիմել դատարան՝ գումարը բռնագանձելու համար։
Ի՞նչ իրավունքներ ունեն սեփականատերերը ընդհանուր գույքի նկատմամբ
Օրենքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ սեփականատերերը ընդհանուր բաժնային սեփականությունը տիրապետում, օգտագործում և տնօրինում են օրենքով սահմանված կարգով։ Միաժամանակ, սեփականատերն իրավունք չունի իր բաժինն առանձնացնել ընդհանուր գույքից կամ պահանջել, որ իրեն տրամադրվի այդ բաժնին համաչափ կոնկրետ տարածք։
Ընդհանուր գույքը կարող է օգտագործման կամ տիրապետման հանձնվել, եթե պահպանվում է դրա նպատակային նշանակությունը և չեն խոչընդոտվում մյուս սեփականատերերի իրավունքները։
Օրենքի 10-րդ հոդվածով էլ սահմանված է, որ ընդհանուր սեփականության պահպանման պարտադիր նորմերի պահպանումը վերահսկում է համայնքի ղեկավարը։ Եթե դրանց չկատարման հետևանքով ուղղակի վտանգ է սպառնում մարդկանց կյանքին, առողջությանը, գույքին կամ շրջակա միջավայրին, համայնքի ղեկավարը պարտավոր է օրենքով սահմանված կարգով միջոցներ ձեռնարկել վտանգը վերացնելու համար։
Այսպիսով՝ բազմաբնակարան շենքի կառավարման տարեկան բյուջեն ընդհանուր գույքի պահպանման և շահագործման ծախսերը պլանավորելու հիմնական միջոցն է։ Այն հաստատվում է սեփականատերերի ժողովում, իսկ հավաքված գումարները պետք է ուղղվեն օրենքով նախատեսված և հաստատված բյուջեով սահմանված նպատակներին։