Աշխատանքային կենսաթոշակի չափը կարելի է հաշվարկել ինքնուրույն՝ իմանալով միայն աշխատանքային ստաժը։ Բացի դրանից, կենսաթոշակառուները կարող են ամսական ստանալ մինչև 10 000 դրամ հետվճար՝ քարտով անկանխիկ վճարումներ կատարելու դեպքում, իսկ 2027 թվականի հունվարի 1-ից առաջարկվում է բարձրացնել կենսաթոշակների և նպաստների մի շարք չափեր։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կենսաթոշակի հաշվարկը սահմանված է «Պետական կենսաթոշակների մասին» օրենքով, իսկ չափերը՝ Կառավարության որոշմամբ։
Ի՞նչ թվերից է կազմվում կենսաթոշակը
Այսօր գործող չափերով հիմնական կենսաթոշակը 34 000 դրամ է, ստաժի մեկ տարվա արժեքը՝ 950 դրամ առաջին տասը տարվա համար և 500 դրամ՝ տասը տարին գերազանցող յուրաքանչյուր տարվա համար։ Նվազագույն կենսաթոշակը 46 000 դրամ է։
Այսինքն՝ եթե հաշվարկված գումարը պակաս է նվազագույնից, կենսաթոշակը նշանակվում է հենց նվազագույն չափով։
Ինչպե՞ս հաշվարկել ձեր կենսաթոշակը
Տասը տարուց ավելի ստաժի դեպքում կիրառվում է բանաձևը, որտեղ հիմնական կենսաթոշակին գումարվում է ստաժային մասը՝ բազմապատկած անձնական գործակցով։ Գործակիցը 11-ից 40 տարվա ստաժի դեպքում հաշվարկվում է որպես մեկ գումարած ստաժի՝ տասը տարին գերազանցող յուրաքանչյուր տարվա 0,01-ը։
Գործնականում արդյունքներն այսպիսին են՝
- 10 տարվա ստաժ՝ բանաձևով 43 500 դրամ, բայց վճարվում է 46 000 դրամ, քանի որ դա նվազագույն կենսաթոշակն է,
- 15 տարի՝ 46 600 դրամ,
- 20 տարի՝ 49 950 դրամ,
- 25 տարի՝ 53 550 դրամ,
- 30 տարի՝ 57 400 դրամ,
- 35 տարի՝ 61 500 դրամ,
- 40 տարի՝ 65 850 դրամ,
- 45 տարի՝ 71 800 դրամ։
Հաշվարկի մանրամասները՝ այս նյութում։
Առցանց հաշվարկի հնարավորություն էլ կա. Միասնական սոցիալական ծառայության կայքում գործում է կենսաթոշակի հաշվիչ, որով կարելի է ստանալ նախնական չափը։ Մանրամասները՝ այստեղ։
Ե՞րբ է ծագում կենսաթոշակի իրավունքը
Տարիքային աշխատանքային կենսաթոշակ նշանակվում է 63 տարին լրացած անձին, եթե նա ունի առնվազն տասը օրացուցային տարվա աշխատանքային ստաժ։ Դիմելու կարգի և վերահաշվարկի մասին կարդացեք այս նյութում։
Որքա՞ն է հետվճարը և ո՞վ է ստանում
2026 թվականի հունվարի 1-ից անկանխիկ գործարքներից կենսաթոշակի և նպաստի հետվճարի չափը 20 տոկոս է՝ ամսական մինչև 10 000 դրամ։ Նախկինում այն 12 տոկոս էր։
Հետվճարը փոխանցվում է ինքնաշխատ եղանակով՝ Հայաստանի տարածքում գործող առևտրի և սպասարկման կետերում կատարված անկանխիկ գործարքների հիման վրա, հաջորդ ամսվա ընթացքում։ Առանձին դիմում ներկայացնել պետք չէ։
Ծրագրից կարող են օգտվել ոչ միայն կենսաթոշակառուները, այլև նպաստ ստացողները, այդ թվում՝ մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստ ստացողները։
Պայմանը մեկն է. կենսաթոշակը կամ նպաստը պետք է ստացվի անկանխիկ եղանակով՝ ծրագրին միացած բանկի քարտով։
Որքա՞ն կավելանա 2027 թվականից
Շրջանառության մեջ է նախագիծ, որով 2027 թվականի հունվարի 1-ից առաջարկվում է բարձրացնել մի շարք չափեր՝
- նվազագույն կենսաթոշակը46 հազարից՝ 47 հազար դրամ,
- հիմնական կենսաթոշակը34 հազարից՝ 34 հազար 500 դրամ,
- ծերության նպաստը46 հազարից՝ 47 հազար դրամ։
Խոսքը նախագծի մասին է, որը դեռ ընդունված չէ։ Մանրամասները՝ այս նյութում։
Ի՞նչ է նշանակում հիմնական կենսաթոշակի 500 դրամով բարձրացումը
Քանի որ հիմնական կենսաթոշակը բանաձևի առաջին բաղադրիչն է, նրա բարձրացումն ազդում է բոլոր ստաժային խմբերի վրա՝ անկախ ստաժի տարիների քանակից։ Իսկ նվազագույն կենսաթոշակի բարձրացումն ազդում է նրանց վրա, ում հաշվարկված գումարը պակաս է նվազագույնից։
Ինչպե՞ս է ծանուցվում նշանակման մասին
Աշխատանքային կենսաթոշակի նշանակման դիմումների որոշումներն այսուհետ ուղարկվում են SMS հաղորդագրությամբ։ Ծանուցագիրը պարունակում է տեղեկատվություն կենսաթոշակի նշանակման ժամկետի, չափի և հաշվարկված ստաժի մասին։ Մանրամասները՝ այստեղ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ աշխատանքային կենսաթոշակը կազմվում է 34 000 դրամ հիմնական չափից և ստաժային մասից, որտեղ առաջին տասը տարվա յուրաքանչյուր տարին արժե 950 դրամ, իսկ հաջորդները՝ 500 դրամ, 35 տարվա ստաժի դեպքում արդյունքը կազմում է 61 500 դրամ, նվազագույն կենսաթոշակը 46 000 դրամ է, անկանխիկ գործարքներից հետվճարը 20 տոկոս է՝ ամսական մինչև 10 000 դրամ և փոխանցվում է ինքնաշխատ, իսկ 2027 թվականի հունվարի 1-ից առաջարկվում է նվազագույն կենսաթոշակը դարձնել 47 հազար, հիմնական կենսաթոշակը՝ 34 հազար 500 դրամ, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։