Iravaban.net-ը ուսումնասիրել է ՀՀ կառավարության 2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ի N 1118-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին նախագիծը։
Նախագծով առաջարկվում է փոփոխել գերակա ոլորտներում իրականացվող ներդրումային ծրագրերի շրջանակում ներմուծվող տեխնոլոգիական սարքավորումների, դրանց բաղկացուցիչ և համալրող մասերի, ինչպես նաև հումքի ու նյութերի նկատմամբ ներմուծման մաքսատուրքից ազատելու արտոնության կիրառման կարգը։
Նախագծի հեղինակների հիմնավորմամբ՝ փոփոխությունների նպատակն է պարզեցնել արտոնության կիրառման գործընթացը, նվազեցնել վարչարարական բեռը, ավելի արդյունավետ դարձնել ներդրումային ծրագրերի նկատմամբ վերահսկողությունը և ապահովել պետական աջակցության միջոցների նպատակային կիրառումը։
Միաժամանակ առաջարկվում է սահմանափակել արտոնության կիրառումը Հայաստանի տնտեսության համար զգայուն որոշ ապրանքների նկատմամբ, կրճատել սարքավորումների և հումքի ներմուծման համար նախատեսված ժամկետները և նոր արտոնություն ստանալու հնարավորությունը կապել նախկինում ստանձնած ներդրումային պարտավորությունների կատարման հետ։
Ի՞նչ է փոխվելու
Նախագծով առաջարկվում է մի շարք փոփոխություններ կատարել արտոնության տրամադրման և կիրառման ընթացակարգում։
Մասնավորապես՝
- հնարավորություն տալ չկիրառելու արտոնությունը Հայաստանի տնտեսության համար զգայուն ապրանքների նկատմամբ,
- ներմուծվող ապրանքների ցանկից հանել «Տեխնիկական բնութագիրը» սյունակը,
- լիզինգով ներմուծվող ապրանքների դեպքում լրացուցիչ փաստաթղթավորել լիզինգի պայմանագիրը,
- հարկային և մաքսային պարտավորությունների վերաբերյալ պահանջը տարածել նաև լիզինգատու կազմակերպության վրա,
- նոր արտոնության մերժման հիմք սահմանել նախկին ներդրումային ծրագրով ստանձնած պարտավորություններից 20 տոկոս և ավելի բացասական շեղումը,
- կիսամյակային և տարեկան մոնիթորինգի փոխարեն նախատեսել տարեկան մոնիթորինգ,
- հումքի ներմուծման ժամկետը 3 տարուց կրճատել մինչև 2 տարի,
- տեխնոլոգիական սարքավորումների ներմուծման ժամկետը 5 տարուց կրճատել մինչև 3 տարի։
Ի՞նչ ապրանքների նկատմամբ կարող է չկիրառվել մաքսատուրքի արտոնությունը
Նախագծով առաջարկվում է սահմանել, որ արտոնությունը կարող է չկիրառվել այն ապրանքների նկատմամբ, որոնք հայտը ներկայացնելու պահին համարվում են Հայաստանի տնտեսության համար զգայուն ապրանքներ։
Նույնը կարող է վերաբերվել այն ապրանքներին, որոնց նկատմամբ Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության շրջանակում արդեն սահմանված են նմանատիպ ներմուծման սահմանափակումներ։
Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ այս կարգավորումը անհրաժեշտ է, որպեսզի պետությունը կարողանա հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածի տնտեսական իրավիճակը, ներքին շուկայի կարիքները, տեղական արտադրողների շահերը և տնտեսական քաղաքականության առաջնահերթությունները։
Այսինքն՝ ներդրումային ծրագրի շրջանակում ներմուծվող ապրանքի նկատմամբ արտոնությունը չի դիտարկվելու որպես բոլոր դեպքերում ավտոմատ կիրառվող արտոնություն։
Էկոնոմիկայի նախարարությունը և նախագծով նախատեսված պետական կառավարման այլ մարմինները կարող են առաջարկել տվյալ ապրանքի նկատմամբ արտոնություն չկիրառել։
Եթե անհրաժեշտություն առաջանա փոփոխել ներմուծվող ապրանքների ցանկը, նախարարությունը պետք է այդ մասին տեղեկացնի հայտատուին և առաջարկի սահմանված ժամկետում վերացնել խնդիրը։
Ինչո՞ւ է հանվում «Տեխնիկական բնութագիրը» սյունակը
Նախագծով առաջարկվում է ներմուծվող ապրանքների ցանկից՝ Ձև 4-ից, հանել «Տեխնիկական բնութագիրը» սյունակը։
Նախագծի հեղինակների հիմնավորմամբ՝ գործող պրակտիկայում մաքսատուրքից ազատման արտոնություն նախատեսող որոշումներով հաստատվող ապրանքների ցանկերում երբեմն ներառվում են այնպիսի նկարագրություններ, որոնք ներմուծման ժամանակ մաքսային ձևակերպումների համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում չեն արտացոլվում։
Դա, ըստ նախագծի հիմնավորման, կարող է դժվարություններ առաջացնել ապրանքների նույնականացման և արտոնության կիրառման ժամանակ, ինչպես նաև տարբեր մեկնաբանությունների պատճառ դառնալ։
Հետևաբար առաջարկվում է ցանկից հանել այնպիսի լրացուցիչ տեղեկատվությունը, որի առկայությունը կարող է բարդացնել ներմուծվող ապրանքի նույնականացումը։
Ի՞նչ է փոխվում լիզինգով ներմուծվող ապրանքների դեպքում
Նախագծով նախատեսվում է լիզինգով ձեռք բերվող տեխնոլոգիական սարքավորումների, դրանց բաղկացուցիչ և համալրող մասերի, հումքի ու նյութերի ներմուծման համար ներկայացվող փաստաթղթերի հստակեցում։
Հայտին պետք է կցվի լիզինգի պայմանագրի պատճենը, իսկ էլեկտրոնային եղանակով ներկայացվելու դեպքում՝ դրա լուսապատճենը։
Միաժամանակ առաջարկվում է լիզինգատու կազմակերպությանը ևս ներառել հարկային և մաքսային պարտավորությունների վերաբերյալ պահանջի շրջանակում։
Այսինքն՝ եթե լիզինգատու կազմակերպությունն ունի ժամկետանց և չկատարված հարկային կամ մաքսային պարտավորություններ, և դրանք չեն վերացվել սահմանված ժամկետում, այդ հանգամանքը կարող է հիմք դառնալ արտոնության տրամադրումը մերժելու համար։
Նախագծի հիմնավորմամբ՝ նման մոտեցումը պայմանավորված է նրանով, որ լիզինգատու կազմակերպությունը նույնպես հանդիսանում է արտոնության շահառու։
Կարո՞ղ է նախկին ներդրումային ծրագրի չկատարումը խոչընդոտել նոր արտոնություն ստանալուն
Նախագծով առաջարկվում է սահմանել նոր մերժման հիմք։
Եթե արտոնություն ստացած հայտատուն նախորդ ներդրումային ծրագրի շրջանակում ստանձնած ներդրումների ծավալի կամ ստեղծված աշխատատեղերի ցուցանիշներից ունեցել է 20 տոկոս և ավելի բացասական շեղում, ապա նոր արտոնության տրամադրումը կարող է մերժվել։ Շեղումը նախատեսվում է գնահատել ծրագրի ավարտական հաշվետվությամբ ներկայացված ցուցանիշների հիման վրա։
Այսպիսով, նոր արտոնության տրամադրման ժամանակ կարող է հաշվի առնվել նաև այն, թե ընկերությունն ինչպես է կատարել նախկինում ստանձնած ներդրումային պարտավորությունները։
Նախագծի հեղինակների հիմնավորմամբ՝ կարգավորման նպատակն է բարձրացնել ներդրումային պարտավորությունների կատարման նկատմամբ վերահսկողության արդյունավետությունը և ապահովել պետական աջակցության նպատակային կիրառումը։
Կրճատվո՞ւմ է մոնիթորինգի պարբերականությունը
Նախագծով առաջարկվում է կիսամյակային և տարեկան մոնիթորինգի փոխարեն իրականացնել միայն տարեկան մոնիթորինգ։
Նախագծի հիմնավորմամբ՝ փոփոխությունը պայմանավորված է մոնիթորինգի գործընթացի վարչարարական բեռի նվազեցման և վերահսկողության օպտիմալացման անհրաժեշտությամբ։
Այսինքն՝ արտոնություն ստացած ընկերությունների գործունեության նկատմամբ վերահսկողությունը պահպանվում է, սակայն նախատեսվում է այն իրականացնել տարեկան կտրվածքով։
Ի՞նչ ժամկետներում պետք է ներմուծվեն հումքը և սարքավորումները
Նախագծով առաջարկվում է կրճատել արտոնությունից օգտվող ապրանքների ներմուծման համար նախատեսված ժամկետները։
Մասնավորապես՝ հումքի ներմուծման ժամկետը 3 տարուց կրճատվում է մինչև 2 տարի, տեխնոլոգիական սարքավորումների ներմուծման ժամկետը 5 տարուց կրճատվում է մինչև 3 տարի։
Նախագծի հեղինակները փոփոխությունը հիմնավորում են ներդրումային ծրագրերի իրականացման արդյունավետությունը բարձրացնելու, հնարավոր ձգձգումները նվազեցնելու և ներդրումային պարտավորությունների ժամանակին կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ։
Հումքի դեպքում հիմնավորման մեջ նշվում է նաև ներդրումային ծրագրի համար անհրաժեշտ քանակի ավելի ճիշտ պլանավորման անհրաժեշտությունը։
Ինչո՞ւ է հանվում լիզինգի պայմանագրի վերաբերյալ առանձին պահանջը
Նախագծով առաջարկվում է գործող պահանջից հանել լիզինգի պայմանագրի՝ անձի կողմից հաստատված բնօրինակին համապատասխանության վերաբերյալ դրույթը։
Նախագծի հիմնավորմամբ՝ ներկայացվող հայտում առկա տեղեկատվության արժանահավատության և ամբողջականության վերաբերյալ համապատասխան հավաստումն արդեն ներառվում է կազմակերպության կողմից ստորագրված հայտարարության մեջ։
Հետևաբար նույն պահանջի առանձին պահպանումը գնահատվում է որպես կրկնվող և լրացուցիչ վարչարարական պահանջ։
Ի՞նչ տվյալներ պետք է պարունակի ներմուծվող ապրանքների ցանկը
Նոր խմբագրությամբ Ձև 4-ում նախատեսվում է ներառել, մասնավորապես՝
- ԱՏԳ ԱԱ-ի ծածկագիրը՝ 10-նիշ մակարդակով,
- ապրանքի անվանումը,
- չափի միավորը,
- քանակը,
- ծագման երկիրը,
- արտահանման երկիրը,
- արժեքը՝ դրամով,
- այլ տեղեկություններ։
Լիզինգով ներմուծվող ապրանքների դեպքում նախատեսվում է նշել նաև «լիզինգ» բառը և համապատասխան պայմանագրի համարը։
Մաքսային մարմինների կողմից արտոնության կիրառման նպատակով ապրանքի նույնականացման համար պարտադիր է լինելու որոշ հիմնական տվյալների համապատասխանությունը փաստացի ներմուծվող ապրանքի վերաբերյալ տեղեկություններին։
Կրճատվո՞ւմ են արտոնության տրամադրման ընթացակարգային ժամկետները
Նախագծով առաջարկվում է կրճատել նաև որոշ ընթացակարգային ժամկետներ։
Մասնավորապես, գործող կարգավորման մեջ նախատեսված որոշ հինգ աշխատանքային օրվա ժամկետներ առաջարկվում է դարձնել երեք աշխատանքային օր, իսկ որոշ երեք աշխատանքային օրվա ժամկետներ՝ երկու աշխատանքային օր։
Էկոնոմիկայի նախարարությունը պետական մարմինների դիրքորոշումները ստանալուց հետո, եթե մերժման հիմք չկա, որոշման նախագիծը պետք է երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում ներկայացնի վարչապետի աշխատակազմ։
Եթե առկա է մերժման հիմք կամ անհրաժեշտ է փոփոխել ապրանքների ցանկը, նախարարությունը պետք է մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում այդ մասին տեղեկացնի հայտատուին և առաջարկի հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում վերացնել խնդիրը։
Ի՞նչ է տեղի ունենում, եթե ընկերությունն ունի հարկային կամ մաքսային պարտքեր
Նախագծով պահպանվում է ժամկետանց և չկատարված հարկային ու մաքսային պարտավորությունների հետ կապված մերժման հիմքը, սակայն այն հստակեցվում է նաև լիզինգի դեպքերի համար։
Եթե հայտատուն ունի նման պարտավորություններ և դրանք սահմանված ժամկետում չի վերացրել, դա կարող է հիմք հանդիսանալ արտոնության տրամադրումը մերժելու համար։
Լիզինգով ներմուծման դեպքում նույն պահանջը նախատեսվում է կիրառել նաև լիզինգատու կազմակերպության նկատմամբ։
Ո՞վքեր կարող են ներկայացնել առաջարկ՝ զգայուն ապրանքի նկատմամբ արտոնությունը չկիրառելու վերաբերյալ
Նախագծով նման հնարավորություն նախատեսվում է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության և կարգով սահմանված պետական կառավարման մարմինների համար։
Նրանք կարող են առաջարկել արտոնությունը չկիրառել այն ապրանքների նկատմամբ, որոնք հայտի ներկայացման պահին Հայաստանի տնտեսության համար համարվում են զգայուն կամ որոնց նկատմամբ տնտեսական քաղաքականության շրջանակում գործում են ներմուծման սահմանափակումներ։
Այս դրույթի կիրառման արդյունքում կոնկրետ ապրանքի նկատմամբ արտոնության հնարավոր կիրառումը կարող է կախված լինել նաև հայտը ներկայացնելու պահին գործող տնտեսական քաղաքականությունից։
Ե՞րբ են ուժի մեջ մտնելու փոփոխությունները
Նախագծով նախատեսվում է, որ որոշումն ուժի մեջ է մտնելու պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից։
Միաժամանակ սահմանվում է, որ նոր կարգավորումները չեն տարածվելու մինչև որոշումն ուժի մեջ մտնելը ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարություն ներկայացված հայտերի վրա։
Այսինքն՝ մինչև փոփոխությունների ուժի մեջ մտնելը ներկայացված հայտերի նկատմամբ նոր պահանջները չեն կիրառվելու։
Ի՞նչ արդյունք է ակնկալվում
Նախագծի հեղինակների գնահատմամբ՝ փոփոխությունները պետք է նպաստեն.
- մաքսատուրքի արտոնության կիրառման ընթացակարգի պարզեցմանը,
- ներմուծվող ապրանքների նույնականացման գործընթացի բարելավմանը,
- ընկերությունների վարչարարական բեռի նվազեցմանը,
- ներդրումային ծրագրերի իրականացման ժամկետների օպտիմալացմանը,
- նախկինում ստանձնած ներդրումային պարտավորությունների նկատմամբ վերահսկողության ուժեղացմանը,
- պետական աջակցության միջոցների նպատակային կիրառմանը,
- տնտեսության համար զգայուն ապրանքների նկատմամբ ավելի ճկուն տնտեսական քաղաքականության իրականացմանը։
Միաժամանակ նախագիծը նոր պարտավորություններ է կապում արտոնությունից օգտվող ընկերությունների նախկին կատարողականի հետ․ ներդրումների կամ աշխատատեղերի ցուցանիշներից 20 տոկոս և ավելի բացասական շեղումը կարող է հիմք հանդիսանալ հետագա արտոնության տրամադրումը մերժելու համար։
Նախագիծը մշակվել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության կողմից,– տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. Սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։