Տեսագրություններ ներկայացնել այլևս պետք չի լինի, բայց կլինի չհայտարարված դասալսում. ի՞նչ է փոխվում տարակարգի կարգում

Ուսուցչի տարակարգի շնորհման կարգից առաջարկվում է հանել դասերի տեսագրություններ ներկայացնելու պահանջը, փոխարենը հայտ ներկայացրած ուսուցչի մոտ կիրականացվի առնվազն մեկ նախապես չհայտարարված դասալսում, իսկ փաստաթղթերի փաթեթին կավելանա տնօրենի երաշխավորագիրը։ Նախատեսվում է նաև սահմանել հանձնաժողովի որոշման առավելագույն ժամկետ՝ երեք ամիս։

Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, խոսքը Կառավարության 2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ի N 1509-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին որոշման նախագծի մասին է, որը ԿԳՄՍ նախարարությունը սեպտեմբերի 23-ին ներկայացրել է հանրային քննարկման։ Քննարկումը տևում է մինչև հոկտեմբերի 8-ը, որից հետո նախագիծը կարող է ներկայացվել Կառավարության հաստատմանը։ Ուժի մեջ մտնելու օրը նախատեսված է 2027 թվականի հունվարի 1-ը։

Ի՞նչ է տարակարգը և ի՞նչ է այն տալիս

Գործող կարգով տարակարգը քառաստիճան է և շնորհվում է հինգ տարի ժամկետով։ Տարակարգ ստացած ուսուցչին տրվում է ամսական հավելավճար՝ առաջին աստիճանի համար ուսուցչական ծանրաբեռնվածության 10, երկրորդի համար՝ 20, երրորդի համար՝ 30, չորրորդի համար՝ 50 տոկոսի չափով։ Հավելավճարը հաշվարկվում է ուսուցչական դրույքաչափի և ծանրաբեռնվածության հիման վրա և չի ներառում դասղեկության, մեթոդական միավորման ղեկավարման և բարձրլեռնային վայրերում աշխատելու համար տրվող լրավճարները։

Ուսուցիչը տարակարգ ստանում է երկու եղանակով՝ ինքնաշխատ, եթե մասնագիտական չափանիշներից բխող զարգացման ոլորտներից յուրաքանչյուրից ապահովում է 80-89 կամ 90-100 տոկոս արդյունք, կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ նախարարին դիմում և սահմանված փաստաթղթերը ներկայացնելով։

Ի՞նչ փաստաթղթեր են պահանջվում այսօր

Առաջին և երկրորդ աստիճանի համար ուսուցիչը ներկայացնում է կրթությունը հավաստող դիպլոմը և վերջին հինգ տարվա ընթացքում կամավոր ատեստավորման առնվազն 60 տոկոս արդյունքը, թեմատիկ պլանները և 15 դասի ամբողջական պլան, վերջին վեց ամսում իր մոտ կատարված դասալսումների հինգ արձանագրություն, դասավանդած դասարաններում կատարված աշխատանքների արդյունքները, ինչպես նաև երեք տեսագրություն՝ երկու դասի դիդակտիկ տեսագրություն, էլեկտրոնային գործիքների կիրառման մասին վկայող մեկ դասի և 21-րդ դարի հմտությունների զարգացմանն ուղղված մեկ դասի տեսագրություններ՝ յուրաքանչյուրը առնվազն 10 րոպե տևողությամբ։

Երրորդ և չորրորդ աստիճանի համար պահանջվում է կամավոր ատեստավորման համապատասխանաբար 70 և 80 տոկոս արդյունք, նույն փաստաթղթերը և մասնագիտական զարգացումը հավաստող հիմքերը՝ վերապատրաստման վկայականներ, հոդվածներ, դասագրքեր, մենթորի վկայական, գիտական աստիճան և այլն։

Ի՞նչ է հանվում

Նախագծով ուժը կորցրած են ճանաչվում 25-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերը, այսինքն՝ երեք տեսագրությունը։ Դրանք այլևս չեն ներկայացվի ոչ առաջին և երկրորդ, ոչ էլ երրորդ և չորրորդ աստիճանի համար, քանի որ վերջինների ցանկը հղում է անում 25-րդ կետին։

Փոխվում է նաև կրթության պահանջի ձևակերպումը. դիպլոմի մասին ներկայիս մանրամասն ձևակերպման փոխարեն կպահանջվի «Հանրակրթության մասին» օրենքի 26-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթներին համապատասխանությունը հավաստող հիմքեր։

Ի՞նչ է ավելանում

Առաջին նոր պահանջը տնօրենի երաշխավորագիրն է, որը տրվում է ուսուցչի մոտ կատարված դասալսումների արդյունքների հիման վրա և պետք է պարունակի առնվազն հինգ բաղադրիչ՝ տնօրենի կարծիքը ուսուցչի՝ դասավանդման գործընթացում մասնագիտական չափանիշներին համապատասխանության մասին, դասալսումների ընդհանուր արդյունքների ամփոփ նկարագիրը, ուսուցչի ուժեղ կողմերի և զարգացման ենթակա ուղղությունների մասին տեղեկատվությունը, հայցվող աստիճանին համապատասխանության վերաբերյալ հիմնավորված եզրակացությունը և տարակարգ շնորհելու վերաբերյալ երաշխավորությունը։

Երկրորդ նորությունը չհայտարարված դասալսումն է։ Նախագծի համաձայն՝ նախքան հանրապետական հանձնաժողովի որոշումը ԿԶՆԱԿ հիմնադրամը հայտ ներկայացրած ուսուցչի մոտ իրականացնում է առնվազն մեկ չնախատեսված դասալսում, որի արդյունքներով կազմվում են դասալսման արձանագրություն և մասնագիտական եզրակացություն։ Դրանք ներկայացվում են հանձնաժողովին և կցվում ուսուցչի հայտի փաստաթղթերին։

Ե՞րբ պետք է կայացվի որոշումը

Նախագծով սահմանվում է, որ տարակարգի շնորհման կամ մերժման վերաբերյալ որոշումը կայացվում է հայտ ներկայացնելուց հետո՝ առավելագույնը երեք ամսվա ընթացքում։ Փոփոխությունները կգործեն միայն Կառավարության կողմից ընդունվելու դեպքում, իսկ քննարկման ընթացքում ցանկացած անձ կարող է իր առաջարկը ներկայացնել իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում՝ նախագծի էջում։

Ինչո՞ւ են առաջարկվում այս փոփոխությունները

Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ գործող կարգով ուսուցչի մասնագիտական գործունեությունը գնահատվում է հիմնականում նրա ներկայացրած փաստաթղթերի հիման վրա, և բավարար չափով ապահովված չէ փաստաթղթերում արտացոլված տեղեկությունների ու ուսուցչի փաստացի գործունեության համադրման մեխանիզմ։ Հիմնավորման մեջ նշվում է, որ գործընթացում բացակայում է տնօրենի պաշտոնական մասնագիտական գնահատականի ներկայացման պահանջը, ինչպես նաև արտաքին մասնագիտական գնահատման միասնական մեխանիզմ։

Ի՞նչ է մնում անփոփոխ

Չեն փոխվում տարակարգի աստիճանների քանակը, հավելավճարների չափերը, հնգամյա ժամկետը, ինքնաշխատ շնորհման կարգը, հանրապետական հանձնաժողովի կազմը՝ 11 անդամ, և բողոքարկման կարգը։ Հանձնաժողովի որոշման հետ անհամաձայնության դեպքում ուսուցիչը կարող է գրավոր տեղեկացվելուց հետո հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում բողոքարկել այն, իսկ բողոքարկման եռանդամ հանձնաժողովը փաստաթղթերն ուսումնասիրում է հինգ աշխատանքային օրում։

Նախագծով կատարվում է նաև տեխնիկական ուղղում. երրորդ և չորրորդ աստիճանի տարակարգի տոկոսային հաշվարկի համար հղումը 26-րդ կետի 1-5-րդ ենթակետերի փոխարեն դառնում է 1-4-րդ ենթակետեր, քանի որ այդ կետն ունի չորս ենթակետ։

Ե՞րբ կգործեն փոփոխությունները

Նախագծով որոշումն ուժի մեջ է մտնում 2027 թվականի հունվարի 1-ից։ Սակայն այն դեռ նախագիծ է և գտնվում է հանրային քննարկման փուլում, որն ավարտվում է հոկտեմբերի 8-ին։ Փոփոխությունները կգործեն միայն Կառավարության կողմից ընդունվելու դեպքում, իսկ քննարկման ընթացքում ցանկացած անձ կարող է իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում ներկայացնել իր առաջարկը։

Ամփոփելով՝ նախագծով տարակարգի համար այլևս չեն պահանջվի դասերի երեք տեսագրությունները, փոխարենը ԿԶՆԱԿ հիմնադրամը կիրականացնի առնվազն մեկ նախապես չհայտարարված դասալսում, փաստաթղթերին կավելանա տնօրենի երաշխավորագիրը՝ հինգ պարտադիր բաղադրիչով, որոշումը կկայացվի հայտից հետո առավելագույնը երեք ամսում, իսկ տարակարգի աստիճանները, 10, 20, 30 և 50 տոկոս հավելավճարները, հնգամյա ժամկետը և բողոքարկման կարգը կմնան անփոփոխ, ընդ որում, նախագիծը դեռ հանրային քննարկման փուլում է մինչև հոկտեմբերի 8-ը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։

Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։