Հանրային ծառայողների վարձատրության համակարգը վերաշարադրվում է նոր օրենքներով, որոնք գործելու են 2027 թվականի հունվարի 1-ից։ Փոխվում են ոչ միայն աշխատավարձի գործակիցները, այլև պարգևատրման ողջ տրամաբանությունը։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, խոսքը կառավարության հավանությանն արժանացած օրենքների նախագծերի փաթեթի մասին է, որը ներկայացրել է փոխվարչապետ Տիգրան Խաչատրյանը և որը սահմանված կարգով ներկայացվելու է Ազգային ժողով։ Փաթեթի իրացման համար 2026 թվականի համեմատ պետական բյուջեից տարեկան կհատկացվի 25 միլիարդ դրամով ավելի միջոց։
Ի՞նչ է փոխվում պարգևատրման ֆոնդի չափում
Գործող կարգավորմամբ յուրաքանչյուր մարմնի պարգևատրման ֆոնդը կազմում է աշխատավարձի տարեկան ֆոնդի առնվազն 10 տոկոսը, և 2026 թվականի պետական բյուջեի մասին օրենքով այդ միասնական դրույքաչափը սահմանված է հենց 10 տոկոս։ Նախագծով պարգևատրումը կարող է տրվել պետական բյուջեով նախատեսված պարգևատրման ֆոնդից, և դրա չափը չի կարող գերազանցել յուրաքանչյուր տարվա հունվարի 1-ի դրությամբ տվյալ մարմնի համալրված հաստիքների աշխատավարձի ֆոնդի երկու տոկոսը։ Փոխվում է ոչ միայն տոկոսը, այլև հաշվարկի հիմքը. այն դառնում է ոչ թե հաստիքացուցակը, այլ փաստացի համալրված հաստիքները, այսինքն՝ թափուր մնացած պաշտոնների գումարն այլևս չի մասնակցում ֆոնդի ձևավորմանը։
Ի՞նչ է նշանակում խնայված միջոցների արգելքը
Այսօր օրենքը թույլ է տալիս պարգևատրել աշխատավարձի ֆոնդի տնտեսված միջոցներից՝ մինչև մեկ ամսվա պաշտոնային դրույքաչափի չափով, անմիջական ղեկավարի առաջարկությամբ, իսկ բյուջեի օրենքն առանձին թույլատրում է մարմնին ծրագրերի արդյունավետ կառավարումից առաջացած տնտեսումն ուղղել աշխատակիցների պարգևատրմանը։ Նախագիծը սահմանում է հակառակը՝ աշխատավարձի ֆոնդի տնտեսված միջոցներից պարգևատրումներ չեն կարող տրվել։ Միաժամանակ ուժը կորցրած են ճանաչվում պարգևատրման աղբյուրները թվարկող գործող դրույթը և պետական ծառայողների պարգևատրումը կարգավորող 22-րդ հոդվածը։ Գործնականում դա նշանակում է, որ թափուր պաշտոնի կամ ծառայողի երկարատև բացակայության հաշվին չծախսված աշխատավարձն այլևս չի կարող բաշխվել մնացած աշխատակիցների միջև։
Վերաբերո՞ւմ է սա նաև համայնքներին
Այո։ Փաթեթը ներառում է «Տեղական ինքնակառավարման մասին», «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» և «Համայնքային ծառայության մասին» օրենքների փոփոխությունների նախագծեր, որոնցով համայնքային պաշտոն և համայնքային ծառայության պաշտոն զբաղեցնող անձանց պարգևատրումը կարող է տրվել համայնքի բյուջեով նախատեսված պարգևատրման ֆոնդից՝ ոչ ավելի, քան համայնքի բյուջեի աշխատավարձի ֆոնդի երկու տոկոսը, և համայնքներում ևս աշխատավարձի ֆոնդի տնտեսված միջոցներից պարգևատրումներ չեն կարող տրվել։ Երևանի համար նախատեսված է առանձնահատկություն. եթե համայնքներում կատարողականի գնահատման հիման վրա լրավճարի տրամադրման կարգը սահմանելու է Կառավարությունը, ապա Երևանում՝ ավագանին։ Առանձին ուշադրության է արժանի ֆինանսավորման դրույթը, ըստ որի՝ համայնքների բյուջեներից լրավճարի տրամադրման բերումով առաջացող ծախսերն օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո առաջին երկու տարիների ընթացքում փոխհատուցվում են պետական բյուջեից։
Ո՞ւմ վրա սահմանափակումները չեն տարածվում
Ե՛վ ֆոնդի երկու տոկոսանոց սահմանը, և՛ տնտեսված միջոցներից պարգևատրելու արգելքը չեն տարածվում զինծառայողների, փրկարարական ծառայողների, քրեակատարողական ծառայողների, ոստիկանության և պրոբացիայի ծառայողների համար պարգևատրման ֆոնդերի հատկացման և պարգևատրման հետ կապված հարաբերությունների վրա։
Ի՞նչ է լրավճարը
Լրավճարը վարձատրության նոր բաղադրիչ է՝ կատարողականի գնահատման հիման վրա տրվող վճար, որը նախատեսված է պետական պաշտոն և պետական ծառայության պաշտոն զբաղեցնող, ինչպես նաև քաղաքացիական աշխատանք կատարող անձանց համար՝ բացառությամբ զինծառայողների, փրկարարական, քրեակատարողական, ոստիկանության և պրոբացիայի ծառայողների։ Գնահատման կարգը և մեթոդաբանությունը սահմանելու է Կառավարությունը, իսկ դրան համապատասխան՝ պետական մարմնի ղեկավարը սահմանելու է տվյալ մարմնում անհատական գնահատման ներքին մեթոդաբանությունը։ Փաթեթով գնահատվելու է նաև մարմինն ինքը. «Կառավարչական իրավահարաբերությունների կարգավորման մասին» օրենքը լրացվում է նոր գլխով, ըստ որի՝ մարմնի կատարողականի գնահատման արդյունքները հիմք են այդ մարմնին հատկացված աշխատավարձի ֆոնդի միջոցներից լրավճարներ տրամադրելու համար։
Ինչո՞ւ պետք է լրավճարի մի մասը ծախսվի կրթության վրա
Նախագիծը սահմանում է, որ ծառայողն իրեն վճարված լրավճարի 10 տոկոսը, իսկ Կառավարության կողմից ավելի բարձր նվազագույն չափ սահմանվելու դեպքում՝ այդ չափը, պետք է ուղղի գիտակրթական ծախսերին։ Խոսքը ծառայողի սեփական մասնագիտական զարգացման մասին է՝ վերապատրաստում, օտար լեզվի ուսուցում և նմանատիպ ծախսեր։ Եթե գումարը չի ծախսվում, չիրացված չափով այն նվազեցվում է հաջորդ լրավճարից։ Գիտակրթական ծախսերի սպառիչ ցանկը նախագծում բացակայում է և սահմանվելու է ենթաօրենսդրական ակտերով, որոնք ընդունվելու են օրենքի ընդունումից հետո՝ վեցամսյա ժամկետում։
Կա՞ դրույթ, որը մասամբ չեղարկում է արգելքը
Նախագիծն արգելում է պարգևատրել աշխատավարձի ֆոնդի տնտեսված միջոցներից, սակայն առանձին դրույթով սահմանում է, որ լրավճարի ֆոնդի տնտեսված միջոցները կարող են ուղղվել աշխատակիցների պարգևատրմանը։ Այսինքն՝ պետական համակարգում խնայողությունից պարգևատրելու հնարավորությունն ամբողջությամբ չի վերանում, այլ տեղափոխվում է մեկ այլ ֆոնդ։ Համայնքների նախագծերում նման բացառություն նախատեսված չէ։
Ե՞րբ են ուժի մեջ մտնում
Կարգավորումները նախատեսվում է գործողության մեջ դնել 2027 թվականի հունվարի 1-ից, և մինչ այդ ընկած ժամանակահատվածի համար աշխատավարձերը հաշվարկվելու են գործող կարգավորումներով։ 2026 թվականի երկրորդ կիսամյակի կատարողականի գնահատման հիման վրա պարգևատրումները պետական ծառայողներին տրվելու են գործող կարգով՝ մինչև 2027 թվականի փետրվարի 15-ը։ Քանի որ խոսքը նախագծերի մասին է, կարգավորումները կգործեն միայն Ազգային ժողովի կողմից ընդունվելու դեպքում։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պարգևատրման ֆոնդը մարմնի աշխատավարձի ֆոնդի 10 տոկոսից դառնում է երկու տոկոս և հաշվարկվում է միայն համալրված հաստիքներից, աշխատավարձի ֆոնդի տնտեսված միջոցներից պարգևատրում այլևս չի թույլատրվում, նույն երկու կանոնը տարածվում է նաև համայնքների և Երևանի վրա, սահմանափակումները չեն վերաբերում ուժային կառույցներին, ներդրվում է կատարողականի գնահատման վրա հիմնված նոր վճար՝ լրավճար, որի առնվազն 10 տոկոսը ծառայողը պարտավոր է ուղղել սեփական գիտակրթական ծախսերին, իսկ լրավճարի ֆոնդի տնտեսված միջոցները, ի տարբերություն աշխատավարձի ֆոնդի, կարող են ուղղվել պարգևատրմանը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Պետական համակարգում աշխատավարձերի բարձրացման մասին կարդացեք այս նյութում։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։