Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կալանքը կամ տնային կալանքը ինքնին դեռ չի նշանակում, որ աշխատողը կորցնում է աշխատանքը։ Բայց նրա աշխատանքային կարգավիճակը կարող է էականորեն փոխվել։
Ի՞նչ է տեղի ունենում աշխատողի պաշտոնի, լիազորությունների, աշխատավարձի և արձակուրդի հետ, եթե նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանք կամ տնային կալանք։ Աշխատանքային օրենսգրքի 108.2-րդ հոդվածը այս հարցերի վերաբերյալ մի շարք հստակ կանոններ է սահմանում։
Կալանավորվել է աշխատողը․ ի՞նչ է լինում նրա լիազորությունների հետ
Եթե աշխատողի նկատմամբ կիրառվել է կալանք, այդ պահից մինչև կալանքը փոխելը կամ վերացնելը նրա աշխատանքային լիազորությունները համարվում են կասեցված։
Այսինքն՝ կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում աշխատողը չի շարունակում իր պաշտոնեական լիազորությունների իրականացումը։
Բայց այստեղ կա մի կարևոր տարբերություն.
- լիազորությունների կասեցումը դեռ չի նշանակում, որ աշխատողը կորցնում է իր աշխատատեղը։
Օրենքը նախատեսում է, որ կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածում աշխատողի աշխատատեղը կամ պաշտոնը պահպանվում է։
Իսկ եթե աշխատողի նկատմամբ կիրառվել է տնային կալա՞նք
Այստեղ իրավիճակն ավելի հետաքրքիր է։
Տնային կալանքը ինքնաբերաբար չի նշանակում, որ աշխատողի լիազորությունները միշտ կասեցվում են։
Հարցը կախված է դատարանի սահմանած սահմանափակումներից։
Եթե դատարանի որոշմամբ, բնակության տարածքը չլքելուց բացի, սահմանվել են աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ անհամատեղելի սահմանափակումներ, աշխատողի լիազորությունները համարվում են կասեցված։
Իսկ եթե նման սահմանափակումներ չկան, հնարավոր է այլ տարբերակ։
Եթե աշխատանքի բնույթը թույլ է տալիս աշխատել հեռավար, ապա գործատուն և աշխատողը կարող են համաձայնել, որ աշխատողի լիազորությունները չկասեցվեն, և նա շարունակի աշխատանքը հեռավար եղանակով։
Այս դեպքում լիազորությունները համարվում են կասեցված մինչև գործատուի և աշխատողի միջև այդ համաձայնության ձեռքբերումը։
Ո՞վ է որոշում՝ տնային կալանքը խանգարո՞ւմ է աշխատելուն
Գործատուն այս հարցը չի որոշում պարզապես սեփական ենթադրությամբ։
Տնային կալանքի դեպքում գործատուն հիմք է ընդունում քննիչի տրամադրած տեղեկատվությունը՝ դատարանի որոշմամբ կիրառված սահմանափակումների վերաբերյալ։
Այսինքն՝ կարևոր է ոչ միայն այն փաստը, որ անձը գտնվում է տնային կալանքի տակ, այլև այն, թե ինչ սահմանափակումներ են նրա նկատմամբ կիրառվել։
Իսկ աշխատավարձը պահպանվո՞ւմ է
Ահա այստեղ ամենակարևոր տարբերություններից մեկն է։
Կալանքի դեպքում աշխատատեղը պահպանվում է, բայց աշխատավարձի հարցը բոլոր դեպքերում նույն կերպ չի լուծվում։
Կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում՝
- սովորական աշխատողի վարձատրության հարցը որոշվում է գործատուի և աշխատողի համաձայնությամբ,
- իսկ հանրային ծառայության մեջ գտնվող անձի վարձատրությունը չի պահպանվում։
Տնային կալանքի դեպքում ևս ամեն ինչ կախված է նրանից՝ աշխատողի լիազորությունները կասեցվե՞լ են, թե՞ ոչ։
Եթե լիազորությունները չեն կասեցվել և աշխատողը համաձայնությամբ շարունակում է աշխատանքը հեռավար եղանակով, նրա վարձատրությունն ամբողջությամբ պահպանվում է։
Եթե լիազորությունները կասեցվել են, սովորական աշխատողի վարձատրության հարցը կրկին որոշվում է կողմերի համաձայնությամբ։
Իսկ հանրային ծառայության մեջ գտնվող անձի վարձատրությունը այդ դեպքում չի պահպանվում։
Իսկ եթե տնային կալանքը համակցվում է պաշտոնավարման կասեցման հետ
Օրենքը նախատեսում է նաև այս իրավիճակը։
Եթե տնային կալանքը և պաշտոնավարման կասեցումը կիրառվում են միաժամանակ, աշխատողի վարձատրության հարցը որոշվում է կողմերի համաձայնությամբ։
Իսկ հանրային ծառայության մեջ գտնվող անձին վճարվում է միայն օրենքով նախատեսված ամսական հատուցումը։
Կարո՞ղ է կալանքի տակ գտնվող աշխատողը գնալ ամենամյա արձակուրդ
Ո՛չ։
Կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում աշխատողը չի կարող օգտվել ամենամյա արձակուրդի իրավունքից։
Նույն կանոնը գործում է նաև այն ժամանակահատվածի համար, երբ աշխատողը գտնվում է տնային կալանքի տակ, և այդ պատճառով նրա լիազորությունները համարվում են կասեցված։
Այսինքն՝ կալանքի կամ համապատասխան դեպքերում տնային կալանքի ժամանակահատվածը չի կարող վերածվել սովորական արձակուրդի։
Իսկ գործատուն կարո՞ղ է ազատել կալանավորված աշխատողին
Կալանքի կամ տնային կալանքի կիրառումն ինքնին արգելք չէ աշխատանքային պայմանագիրը լուծելու համար։
Սակայն կա կարևոր պայման։
Եթե կալանքի կամ տնային կալանքի ժամանակահատվածում առաջացել է աշխատանքային պայմանագիրը լուծելու՝ Աշխատանքային օրենսգրքով կամ այլ օրենքով նախատեսված որևէ հիմք, պայմանագիրը կարող է լուծվել։
Այսինքն՝ միայն «աշխատողը կալանավորված է» փաստը ինքնաբերաբար չի նշանակում՝ ազատել աշխատանքից։
Միաժամանակ, կալանքը նաև չի ստեղծում անձեռնմխելիություն աշխատանքային պայմանագրի լուծումից, եթե դրա համար օրենքով նախատեսված այլ հիմք է առաջացել։
Իսկ եթե խոսքը հանրային ծառայողի մասին է
Հանրային ծառայության մեջ գտնվող անձանց նկատմամբ այս կանոնները կիրառվում են այն դեպքում, երբ տվյալ ոլորտը կարգավորող օրենքներով այլ բան նախատեսված չէ։
Այսինքն՝ հանրային ծառայողի դեպքում պետք է ուսումնասիրել ոչ միայն Աշխատանքային օրենսգիրքը, այլև տվյալ ծառայության ոլորտային օրենսդրությունը։
Ամփոփենք
Կալանքի դեպքում՝
- աշխատողի լիազորությունները կասեցվում են,
- աշխատատեղը կամ պաշտոնը պահպանվում է,
- սովորական աշխատողի վարձատրության հարցը որոշվում է կողմերի համաձայնությամբ,
- հանրային ծառայողի վարձատրությունը չի պահպանվում,
- ամենամյա արձակուրդից օգտվել հնարավոր չէ։
Տնային կալանքի դեպքում իրավիճակը կախված է դատարանի սահմանած սահմանափակումներից։
Եթե սահմանափակումները թույլ են տալիս աշխատանքը կատարել, իսկ աշխատանքի բնույթը հնարավորություն է տալիս աշխատել հեռավար, գործատուն և աշխատողը կարող են պայմանավորվել, որ լիազորությունները չկասեցվեն և աշխատողը շարունակի աշխատանքը։
Իսկ եթե դատարանի սահմանած սահմանափակումները անհամատեղելի են աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ, լիազորությունները կասեցվում են։
Ու ամենակարևորը՝ կալանքը կամ տնային կալանքը ինքնին չի նշանակում, որ մարդը կորցնում է իր աշխատանքը։
Յուրաքանչյուր իրավիճակում պետք է առանձին գնահատել՝ ինչ խափանման միջոց է կիրառվել, ինչ սահմանափակումներ է նախատեսում դատարանի որոշումը, ինչ աշխատանք է կատարում անձը և արդյոք առաջացել է աշխատանքային պայմանագիրը լուծելու օրենքով նախատեսված հիմք։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։