Համայնքային հողամաս ձեռք բերելու համար մինչ այժմ գումարը պետք է վճարվեր միանվագ։ Օգոստոսի 30-ից Հողային օրենսգիրքը թույլ է տալիս տարաժամկետ վճարում, բայց դրա դիմաց սահմանում է պաշտպանական մեխանիզմ՝ մինչև ամբողջական վճարումը հողամասը համարվում է համայնքի մոտ գրավ դրված։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, փոփոխությունը սահմանված է «Հայաստանի Հանրապետության հողային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2026 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-390-Ն օրենքով, որը պաշտոնապես հրապարակվել է հուլիսի 29-ին և ուժի մեջ է մտնում հրապարակումից մեկ ամիս հետո՝ 2026 թվականի օգոստոսի 30-ին։
Ի՞նչ է սահմանում նոր դրույթը
Օրենքի 4-րդ հոդվածով Հողային օրենսգրքի 66-րդ հոդվածը լրացվում է նոր 4-րդ մասով, ըստ որի համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասերի ուղղակի վաճառքը կարող է իրականացվել տարաժամկետ վճարման պայմանով՝ համայնքի ավագանու սահմանած դեպքերում և կարգով։
Ուշադրություն դարձրեք երկու սահմանափակման։ Առաջինը՝ դրույթը վերաբերում է միայն համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասերին։ Երկրորդը՝ միայն ուղղակի վաճառքին, ոչ թե վաճառքի բոլոր եղանակներին։
Ինչու է հողամասը գրավ դրվում
Նույն 4-րդ մասով տարաժամկետ վճարման պայմանով ուղղակի վաճառքի դեպքում հողամասը գնորդին հանձնելու պահից մինչև դրա համար ամբողջական վճարելը համարվում է համայնքի մոտ գրավ դրված՝ ի ապահովումն վճարելու գնորդի պարտավորության կատարման։
Ընդ որում, ի տարբերություն նույն օրենքով ներմուծվող տիրապետման իրավունքի, որը գրանցման ենթակա չէ, համայնքի գրավի իրավունքը ենթակա է պետական գրանցման։ Այսինքն՝ գրավը կերևա կադաստրում, և գնորդն այդ ընթացքում հողամասը տնօրինելիս սահմանափակված կլինի։
Ի՞նչ գնով է վաճառվում հողը
4-րդ հոդվածի 2-րդ կետով նոր խմբագրություն է ստանում 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։ Ըստ դրա՝ հողամասերի ուղղակի վաճառքի գինը սահմանվում է տվյալ հողամասի կադաստրային արժեքի չափով, եթե ավագանու որոշմամբ այլ ավելի բարձր արժեք նախատեսված չէ։
Բացառություն են 64-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 66-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետով սահմանված դեպքերը։ Առանձին նշված է նաև, որ բնակելի, հասարակական և արտադրական շենքերի կառուցման ու սպասարկման համար սահմանված կարգով հատկացված, սակայն դեռևս չկառուցապատված հողամասերի համար գինը կադաստրային արժեքի չափով է։
Ի՞նչ է փոխվում ներդրումային ծրագրերի մասով
4-րդ հոդվածի 1-ին կետով նոր խմբագրություն է ստանում 66-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը։ Համայնքային հողամասերն այժմ ուղղակի վաճառքով կարող են տրամադրվել համայնքի ավագանու հավանությանն արժանացած ներդրումային ծրագրեր իրականացնելու համար, ներառյալ պետություն-մասնավոր գործընկերության ծրագիր։
Օրենքն ինքն է սահմանում, թե ինչ է համարվում ավագանու հաստատվող ներդրումային ծրագիր. դա տնտեսավարող սուբյեկտի նախաձեռնությամբ ներկայացված, համայնքային օժանդակության կարիք ունեցող և նախատեսվող ներդրումների ծավալը նախանշող ծրագիրն է։
Կարևոր երաշխիք էլ ավելացվում է. համապատասխան որոշման մեջ և ուղղակի վաճառքի կամ ՊՄԳ պայմանագրում պետք է սահմանվեն իրականացվելիք ծրագրերը կամ ներդրման չափն ու պայմանները, ինչպես նաև պայմանագրի պայմանների խախտման համար պատասխանատվությունը։
Հողը կարող է նաև նվիրաբերվել կամ ներդրվել կապիտալում
Օրենքի 3-րդ հոդվածով նոր խմբագրություն է ստանում 65-րդ հոդվածի 6-րդ մասը։ Համայնքի սեփականություն հանդիսացող հողամասերը ավագանու որոշմամբ նվիրատվության կամ նվիրաբերության պայմանագրով անհատույց սեփականության իրավունքով կարող են տրամադրվել սոցիալական, բարեգործական կամ ավագանու հավանությանն արժանացած ներդրումային ծրագրեր իրականացնելու նպատակով։
Նույն մասով հողամասը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները կարող են ներդրվել իրավաբանական անձի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալում, ընդ որում ներդրվող հողամասի կամ իրավունքի արժեքը չպետք է ցածր լինի կադաստրային արժեքից։
Ե՞րբ կգործի գործնականում
Օրենքն ուժի մեջ է մտնում օգոստոսի 30-ից, սակայն տարաժամկետ վճարման կիրառումը կախված է համայնքի ավագանու որոշումից՝ դեպքերի և կարգի մասով։ Օրենքի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դրանից բխող ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտերն ընդունվում են օրենքի ընդունումից հետո վեց ամսվա ընթացքում, իսկ մինչ այդ գործող ակտերը շարունակում են գործել այնքանով, որքանով չեն հակասում այս օրենքին։
Հաճախ տրվող հարցեր
Կարո՞ղ եմ պետական հողը գնել տարաժամկետ։
Ոչ։ 66-րդ հոդվածի նոր 4-րդ մասն ուղղակի վերաբերում է միայն համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասերին։
Ի՞նչ է նշանակում, որ հողամասը գրավ է դրված համայնքի մոտ։
Այն ապահովում է գնորդի՝ վճարելու պարտավորության կատարումը, և ի տարբերություն նույն օրենքով ներմուծվող տիրապետման իրավունքի, գրավի իրավունքը ենթակա է պետական գրանցման։ Գրավի հետ կապված մյուս հարաբերությունները կարգավորվում են քաղաքացիական օրենսդրությամբ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ օգոստոսի 30-ից համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասերի ուղղակի վաճառքը կարող է իրականացվել տարաժամկետ վճարման պայմանով՝ համայնքի ավագանու սահմանած դեպքերում և կարգով, հողամասը գնորդին հանձնելու պահից մինչև ամբողջական վճարումը համարվում է համայնքի մոտ գրավ դրված, գրավի իրավունքը ենթակա է պետական գրանցման, իսկ ուղղակի վաճառքի գինը սահմանվում է կադաստրային արժեքի չափով, եթե ավագանու որոշմամբ ավելի բարձր արժեք նախատեսված չէ, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում 1. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Հողամասերի ձեռքբերման, ուղղակի վաճառքի և գրավի հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
Ծանուցում 2. սույն նյութի պատկերը գերերացվել է արհեստական բանականության գործիքակազմի օգնությամբ։