Իսպանիայի Մալագա քաղաքում հետազոտողները հայտնաբերել են 5000 տարվա վաղեմության քարե դամբարան-հուշարձան, որի երկարությունը հասնում է տպավորիչ 12 մետրի։ Միևնույն ժամանակ, այն աներևակայելի լավ է պահպանվել և լի է արտեֆակտներով։
«Մենք կարող ենք խոսել ամբողջ Անդալուսիայում (Իսպանիայի ամենահարավային ինքնավար մարզում) ամենամոնումենտալ և լավ պահպանված դոլմեններից մեկի մասին», — հայտարարել է Կադիսի համալսարանի պրոֆեսոր Սերաֆին Բեսերան։
«Այս կառույցի իրական ներուժը դրա բացառիկ պահպանվածության մեջ է, ինչը մեզ թույլ կտա մանրամասն պատկերացում կազմել այդ համայնքների կենսակերպի և հավատալիքների մասին», — ասել է ծրագրի համաղեկավար Էդուարդո Վիհանդեն։
Նշվում է, որ քարե դամբարանը ոչ միայն երկար է, այլև բարդ կառուցվածք ունի։ Պեղումների այս վայրում, որը բաղկացած է մոտ 2 մետր բարձրությամբ օրթոստատային սալերից (ուղղահայաց տեղադրված քարերից), կան մի քանի ներքին հատվածներ, որոնցից յուրաքանչյուրը կարող է ընդլայնել պատկերացումները մ.թ.ա. երրորդ հազարամյակում Պիրենեյան թերակղզու հարավում գոյություն ունեցած թաղման ծեսերի վերաբերյալ։
Դամբարանի ներսում հետազոտողները հայտնաբերել են մի քանի «հեղինակավոր» թաղման խցեր, որտեղ գտնվել են մահացածների ոսկորներ և թաղման տարատեսակ պարագաներ՝ սկսած փղոսկրից և սաթից, որոնք համարվում են էկզոտիկ նյութեր, մինչև խեցիներ և այն, ինչը հետազոտական խումբն անվանում է «նրբաճաշակ կայծքարե իրեր»։ Կայծքարե իրերի հավաքածուն ներառում է նետասլաքներ, մեծ չափերի շեղբեր և «բացառիկ հալեբարդ» (երկու ձեռքով գործածվող, կացնանման զենք)։