Անշարժ գույքի մասին տվյալները հաճախ ընկալվում են որպես խիստ անձնական տեղեկություն։ Օրենքն այստեղ երեք շերտ է սահմանում. կա տեղեկություն, որը գաղտնիք չի համարվում ընդհանրապես, կա տեղեկություն, որը տրվում է միայն ձեր համաձայնությամբ, և կա մարմինների ցանկ, որոնք այն ստանում են առանց ձեր համաձայնության։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, հարցը կարգավորվում է «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ, 32-րդ և 33-րդ հոդվածներով։
Ի՞նչ տեղեկություն գաղտնիք չի համարվում
Օրենքի 11-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ֆիզիկական անձանց անձնական և ընտանեկան, ինչպես նաև իրավաբանական անձանց առևտրային գաղտնիք չեն համարվում գույքի նկատմամբ իրավունքների և սահմանափակումների պետական գրանցման միասնական մատյանում գրառման ենթակա տեղեկությունները, ինչպես նաև հողամասի և շինությունների կադաստրային արժեքի և դրա հաշվարկման հիմքում ընկած տվյալները։ Այս տեղեկությունները տրամադրվում են փաստաթղթերից քաղվածքների ձևով։
Ո՞ր տեղեկությունն է սահմանափակ մատչելիությամբ
11-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նույն տեղեկությունը պատճենների ձևով, ինչպես նաև 4-րդ մասով չնախատեսված այլ տեղեկությունը տրամադրվում է սահմանափակ շրջանակի՝ հարցվող գույքի սեփականատերերին կամ նրանց համաձայնությամբ այլ անձանց, տվյալ գույքի նկատմամբ գրանցված այլ իրավունքի սուբյեկտներին, ինչպես նաև գործարքների կողմերին՝ իրենց գործարքների վերաբերյալ։
Առանձին կետով պաշտպանված է հենց այն տեղեկությունը, որի մասին խոսքն է. անձին պատկանող գույքի կամ գույքային իրավունքների կազմի կամ որևէ տարածքում նման գույքի առկայության վերաբերյալ տվյալները տրվում են իրավատիրոջը, գրանցված իրավունքների դեպքում՝ գրանցված իրավունքի սուբյեկտին, կամ նրանց համաձայնությամբ՝ այլ անձանց։
Համաձայնությունը, նույն մասով, կարող է տրվել նոտարի վավերացրած կամ հասարակ գրավորձևով։
Ո՞վ է ստանում առանց ձեր համաձայնության
11-րդ հոդվածի 6-րդ մասով այս տեղեկությունները առանց համապատասխան համաձայնությանկարող են տրամադրվել օրենքով իրենց վերապահված լիազորությունների իրականացման համար՝
- Հանրապետության նախագահի աշխատակազմին, վարչապետի աշխատակազմին, Ազգային ժողովի աշխատակազմին և պատգամավորներին,
- Հաշվեքննիչ պալատին, պետական կառավարման մարմիններին, տեղական ինքնակառավարման մարմիններին, ինքնավար և անկախ պետական մարմիններին,
- դատարաններին, դատախազությանը և վարույթի հանրային այլ մասնակիցներին, օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմիններին,
- Կենտրոնական բանկին,
- Մարդու իրավունքների պաշտպանին,
- Հայաստանում արտոնագրված փաստաբաններին,
- ՀՀ նոտարներին և սնանկության գործով կառավարչին.
Նույն մասով այդ մարմինների կողմից տեղեկությունների հրապարակման կամ գաղտնիության պահպանման հետ կապված հարաբերությունները կարգավորվում են օրենքով։
Հնարավո՞ր է հարցում անել՝ իմանալով միայն անուն-ազգանունը
Ոչ։ 33-րդ հոդվածի 3-րդ մասով անձի վերաբերյալ տվյալները համարվում են նույնականացված, եթե դիմումում առնվազն նշված են ֆիզիկական անձի անունը, ազգանունը, հայրանունը և ծննդյան ամսաթիվը, անձը հաստատող փաստաթղթի անվանումը և համարը, ինչպես նաև հանրային ծառայությունների համարանիշը։
Ավելին, 32-րդ հոդվածի 3.1-րդ մասով սահմանափակ մատչելիությամբ տեղեկության դեպքում դիմողի ինքնությունը ստուգվում է անձը հաստատող փաստաթղթի հիման վրա, առանց որի դիմում չի ընդունվում, իսկ 3.2-րդ մասով էլեկտրոնային դիմումը պետք է հաստատված լինի էլեկտրոնային թվային ստորագրությամբ։
Կա՞ դեպք, երբ ձեր գույքի մասին տեղեկացվում է ինքնաբերաբար
Այո, մեկ դեպք։ 11-րդ հոդվածի 7-րդ մասով քաղաքացիությունը դադարեցրած կամ հատուկ կացության կարգավիճակի ժամկետը լրացած կամ այդ կարգավիճակից զրկված անձանց վերաբերյալ տեղեկատվության հիման վրա անշարժ գույքի պետական ռեգիստրը պարզում է այդ անձանց սեփականության իրավունքով պատկանող հողի առկայությունը և ոչ ուշ, քան մեկշաբաթյա ժամկետում տեղեկացնում է համապատասխան համայնքի ղեկավարին, իսկ Երևանում՝ քաղաքապետին։
Հաճախ տրվող հարցեր
Հարևանս կարո՞ղ է իմանալ, թե ինչ գույք ունեմ։
Ձեր գույքի կազմի մասին տեղեկությունը 11-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 3-րդ կետով տրվում է ձեզ կամ ձեր համաձայնությամբ՝ այլ անձի։ Միաժամանակ, կոնկրետ, նույնականացված անշարժ գույքի միավորի նկատմամբ գրանցված իրավունքների մասին տեղեկությունը 4-րդ մասով գաղտնիք չի համարվում և տրվում է քաղվածքի ձևով։ Տարբերությունն այն է, թե ինչից է սկսվում հարցումը՝ գույքի՞ց, թե՞ անձից։
Ի՞նչ տարբերություն կա քաղվածքի և պատճենի միջև։
11-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերով միևնույն տեղեկությունը քաղվածքի ձևով հասանելի է ընդհանուր կարգով, իսկ փաստաթղթերի պատճենների ձևով՝ միայն 5-րդ մասով նշված անձանց։ Կադաստրային գործի փաստաթղթերի իսկական օրինակները, 32-րդ հոդվածի 7-րդ մասով, տրվում են միայն դատարանի, դատախազության կամ քրեական վարույթն իրականացնող այլ մարմինների որոշումների հիման վրա։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ գրանցման մատյանում գրառված իրավունքները և կադաստրային արժեքը գաղտնիք չեն համարվում և տրվում են քաղվածքի ձևով, ձեր անվամբ գույքի կազմի մասին տեղեկությունը տրվում է միայն ձեզ կամ ձեր՝ նոտարական կամ հասարակ գրավոր համաձայնությամբ այլ անձի, իսկ առանց համաձայնության այն ստանում են օրենքով թվարկված մարմինները՝ դատարանները, դատախազությունը, օպերատիվ-հետախուզական մարմինները, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինները, Կենտրոնական բանկը, Մարդու իրավունքների պաշտպանը, ինչպես նաև փաստաբանները, նոտարները և սնանկության գործով կառավարիչը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Անշարժ գույքի տվյալների տրամադրման և գույքային իրավունքների հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։