Օգոստոսի 30-ից ուժի մեջ են մտնում երկու օրենք, որոնք էապես փոխում են ինքնակամ կառույցների ճակատագիրը։ Համայնքի ղեկավարի գրավոր պահանջից հետո սեփականատերն ինքը պետք է քանդի կառույցը՝ մեկ ամսվա ընթացքում և իր միջոցների հաշվին, իսկ դատարանն այս շղթայում այլևս պարտադիր օղակ չէ։
Միևնույն ժամանակ օրինականացման ճանապարհը փակված չէ. հաշվառման ժամկետը լրանում է 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, իսկ օրինականացման ցանկում ընդգրկվելու ժամկետը՝ 2027 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, փոփոխությունները սահմանված են 2026 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-405-Ն և ՀՕ-397-Ն օրենքներով։
Ի՞նչ է փոխվում
Մինչ այժմ ուրիշի հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցը ենթակա էր քանդման հայցով, այսինքն՝ դատարանի միջոցով։
Նոր խմբագրությամբ ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց սեփականության հողամասերում կառուցված չօրինականացված ինքնակամ շինությունները, ինչպես նաև օրինական շինություններին կից ինքնակամ կառուցված հատվածները, ներառյալ բազմաբնակարան և ստորաբաժանված շենքերում, ենթակա են քանդման և նախկին վիճակի վերականգնման՝ սեփականատիրոջ կողմից, իր միջոցների հաշվին, համայնքի ղեկավարի կամ նրա լիազորած պաշտոնատար անձի գրավոր պահանջն ստանալու օրվանից մեկ ամսվա ընթացքում, եթե պահանջով ավելի երկար ժամկետ սահմանված չէ։
Ո՞ւմ է վերաբերում և ո՞ւմ՝ ոչ
Կարևոր է չշփոթել երեք տարբեր դեպք։
Ձեր սեփական հողամասը։ Գործում է նոր կարգը՝ գրավոր պահանջ և մեկ ամիս։ Ընդ որում, օրենսգրքով հողամասի սեփականատերն իրավունք ունի քանդել իր հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցը առանց դատարան դիմելու։
Պետական կամ համայնքային հողամասը։ Քանդման մասին որոշում կայացնում են օրենքով սահմանված իրավասու մարմինները։
Բազմաբնակարան շենքի ընդհանուր բաժնային սեփականությունը։ Այն նոր օրենքով նույնպես տեղափոխվել է իրավասու մարմինների որոշման դաշտ և բացառված է սեփականատիրոջ կողմից քանդման կանոնից։
Դատարանի դուռը փակվում է
Նույն օրվանից գործում է երկրորդ օրենքը։ Համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասում կամ համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցների վեճերով չի կարող կիրառվել հայցի ապահովման այնպիսի միջոց, որը կարգելի քանդումը։
Ավելին, մինչև օրենքի ուժի մեջ մտնելը կիրառված այդպիսի միջոցները համարվում են վերացածօրենքն ուժի մեջ մտնելու պահից, և դատարանը եռօրյա ժամկետում այդ մասին տեղեկացնում է Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայությանը։
Այսինքն՝ դատարանից ստացված՝ քանդումը կասեցնող որոշումներն ուժը կկորցնեն ավտոմատ, առանց նոր դատական ակտի։
Օրինականացումը դեռ հնարավոր է
Ահա այն մասը, որ շատերը բաց են թողնում։ Օրենսգրքով ինքնակամ կառույցը չի կարող ճանաչվել օրինական, սակայն անցումային դրույթներով բաց են երկու պատուհան։
Մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ը Կադաստրի կոմիտե կարող են ներկայացվել հաշվառման փաստաթղթերը, եթե կառույցն արտացոլված է 2021 թվականի օրթոֆոտոհատակագծերում։ Այս ժամկետը վերաբերում է նաև բնակարանին կից ինքնակամ կառույցներին՝ շենքի ծավալում կամ ծավալից դուրս։
Մինչև 2027 թվականի դեկտեմբերի 30-ը մասնավոր հողամասերում ամբողջությամբ ինքնակամ կառույցները կարող են ներկայացվել կառավարության հաստատվող օրինականացման ցանկում ընդգրկվելու համար՝ տեխնիկական վիճակի, սեյսմիկ և հրդեհային անվտանգության եզրակացություններով։
Հաշվառման համար դիմում են չափագրողին, որը կատարում է չափագրում, կցում 4-ից 6 գունավոր լուսանկար, և ձևավորվում է չափագրման ծածկագիր. ծանուցումը գալիս է կարճ հաղորդագրությամբ։
Որքա՞ն արժե օրինականացնելը
Կառավարության N 912-Ն որոշմամբ վճարները հաշվարկվում են բազային տուրքի նկատմամբ, իսկ բազային տուրքը 1000 դրամ է։
Բնակելի տան և այգետնակի յուրաքանչյուր քառակուսի մետրի համար՝ 10-ապատիկ, հասարակական նշանակության կառույցի համար՝ 20-ապատիկ, արտադրականի համար՝ 15-ապատիկ։
Իսկ բազմաբնակարան շենքի բնակարանին կից ինքնակամ կառույցի՝ պատշգամբի, սենյակի, խոհանոցի համար դրույքաչափը բազային տուրքի եռապատիկն է մեկ քառակուսի մետրի համար։
Համայնքի ղեկավարը որոշում է ընդունում 30 օրվա ընթացքում, իսկ վճարները չմուծելու դեպքում որոշումն ուժը կորցնում է 60 օրում։ Ընդ որում, նույն որոշմամբ արգելվում է օրինականացումը մերժել այլ պատճառներով, այդ թվում՝ աննպատակահարմարության պատճառաբանությամբ։
Հաճախ տրվող հարցեր
- Կցակառույցս քսան տարվա է։ Նոր կարգը վերաբերո՞ւմ է։
- Օրենքի տեքստը ժամանակային սահմանափակում չի պարունակում. այն վերաբերում է չօրինականացված ինքնակամ շինություններին՝ անկախ կառուցման տարեթվից։ Սակայն 2021 թվականի օրթոֆոտոհատակագծերում արտացոլված լինելը թույլ է տալիս հաշվառվել մինչև դեկտեմբերի 31-ը։
- Ի՞նչ է լինում, եթե մեկ ամսում չքանդեմ։
- Օրենսգրքով ինքնակամ կառույցի քանդման կարգը և ժամկետները սահմանվում են կառավարության որոշմամբ։ Կոնկրետ իրավիճակում հետագա քայլերը ճշտելու համար նպատակահարմար է դիմել իրավաբանի։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ 2026 թվականի օգոստոսի 30-ից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց սեփականության հողամասերում գտնվող չօրինականացված ինքնակամ շինությունները, ինչպես նաև օրինական շինություններին կից ինքնակամ կառուցված հատվածները ենթակա են քանդման սեփականատիրոջ կողմից՝ իր միջոցների հաշվին, համայնքի ղեկավարի գրավոր պահանջն ստանալու օրվանից մեկ ամսվա ընթացքում, նույն օրվանից համայնքային և պետական հողերի վեճերով չի կիրառվում քանդումն արգելող ապահովման միջոց, իսկ արդեն կիրառվածները համարվում են վերացած, միևնույն ժամանակ հաշվառման ժամկետը լրանում է 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, իսկ օրինականացման ցանկում ընդգրկվելու ժամկետը՝ 2027 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ինքնակամ կառույցների քանդման, օրինականացման և հաշվառման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։