Առողջական վիճակից բացի, տարկետում ստանալու մեկ այլ հիմնական հիմք ընտանեկան հանգամանքներն են։ Oրենքը սահմանում է կոնկրետ ցանկ, թե ինչ ընտանեկան հիմքերի դեպքում է քաղաքացին օրինական իրավունք ունենում տարկետում ստանալու։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կարգավորումը սահմանված է «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի oրենքի 24-րդ հոդվածով։
Ո՞ր հիմքերով է տրվում տարկետումը
Oրենքի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասով շարքային կազմի պարտադիր զինվորական ծառայության հայտարարված զորակոչից ընտանեկան պայմաններից ելնելով տարկետում տրվում է այն քաղաքացուն, որն ունի՝
- 65 տարին լրացած կամ ֆունկցիոնալության խորը կամ ծանր աստիճանի սահմանափակումով հաշմանդամություն ունեցող կամ դատարանի վճռով անգործունակ ճանաչված ծնողներ կամ միայնակ ծնող, եթե նրանք չունեն այլ զավակ, կամ ունեն այլ զավակ, որն անչափահաս է, հաշմանդամություն ունի, անգործունակ է ճանաչված կամ արդեն գտնվում է պարտադիր զինվորական ծառայության մեջ,
- առանց մոր մեծացող երեխա,
- երկու կամ ավելի երեխա, բացառությամբ որդեգրված երեխաների,
- երկրորդ երեխայով կամ առնվազն զույգ երեխայով վեցամսյա հղիության մեջ գտնվող կին,
- մինչև 18 տարեկան կամ դրանից բարձր, բայց ֆունկցիոնալության խորը կամ ծանր աստիճանի սահմանափակումով հաշմանդամություն ունեցող կամ դատարանի վճռով անգործունակ ճանաչված քույր կամ եղբայր, եթե չկա նրանց խնամող այլ ընտանիքի անդամ, կամ առկա անդամը հաշմանդամություն ունի, անգործունակ է ճանաչված կամ արդեն հասել է կենսաթոշակային տարիքի։
Ո՞վ է համարվում միայնակ ծնող
24-րդ հոդվածի 3-րդ մասով քաղաքացին համարվում է միայնակ ծնող ունեցող, եթե մյուս ծնողը մահացել կամ դատական կարգով մահացած է ճանաչվել, մյուս ծնողն անհայտ է կամ դատական կարգով ճանաչված է անհայտ բացակայող, մինչև քաղաքացու 18 տարին լրանալն առնվազն հինգ տարի առաջ ծնողներն ամուսնալուծվել են և բնակվում են առանձին, կամ ծնողների ամուսնությունը երբեք չի գրանցվել և նրանք բնակվում են առանձին։
Ի՞նչ է լինում, եթե դուք ինքներդ եք եղել առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխա
24-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, եթե քաղաքացին անչափահաս տարիքում oրենքով սահմանված կարգով ճանաչվել է առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխա և որդեգրվել է խնամատար հաստատությունից, և առկա են վերը նշված 1-ին կամ 5-րդ հիմքերով նախատեսված պայմանները, նա oգտվում է տարկետում ստանալու իրավունքից։ Այս համատեքստում «ընտանիքի անդամ» են համարվում հայրը, մայրը, քույրը, եղբայրը, տատը, պապը, ինչպես նաև խնամակալ կամ հոգաբարձու ճանաչված այլ անձը։
Ինչքա՞ն ժամանակով է տրվում տարկետումը
24-րդ հոդվածի 5-րդ մասով ժամկետները տարբերվում են ըստ հիմքի։ Երբ քաղաքացու ծնողն ունի մեկ այլ, արդեն զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զավակ, տարկետումը գործում է մինչև այդ զավակի 18 տարին լրանալը կամ ծառայությունից արձակվելը։ Հղիության հիմքով տարկետումը գործում է մինչև երկրորդ երեխայի կամ երկվորյակների ծննդյան oրը։ Անչափահաս քրոջ կամ եղբոր խնամքի հիմքով՝ մինչև նրանց 18 տարին լրանալը։ Մյուս բոլոր դեպքերում տարկետումը գործում է մինչև քաղաքացու 27 տարին լրանալը, որից հետո, եթե իրավունքը չի կորցրել, նա ազատվում է պարտադիր զինվորական ծառայությունից։
Ինչպե՞ս է սա տարբերվում պահեստազորի սպայական կազմի համար
24-րդ հոդվածի 6-րդ մասով պահեստազորի սպայական կազմի համար ցանկն ավելի նեղ է. կիրառելի են միայն 1-ին հիմքը (65 տարեկան կամ հաշմանդամություն ունեցող միայնակ ծնող), 5-րդ հիմքը (անչափահաս կամ հաշմանդամություն ունեցող քույր/եղբայր) և 2-րդ մասով նախատեսված դեպքը (նախկինում առանց ծնողական խնամքի մնացած և որդեգրված երեխա)։ Ի տարբերություն շարքային կազմի, երկու կամ ավելի երեխա ունենալը կամ հղիությունը ինքնուրույն հիմք չեն այս կատեգորիայի համար։
Փոխարենը սահմանված է առանձին, ավելի նեղ հիմք. առանց մոր մեծացող հաշմանդամություն ունեցող երեխա (ի տարբերություն շարքային կազմի հիմքի, որտեղ երեխայի հաշմանդամությունը պայման չէ)։
7-րդ մասով այս կատեգորիայի համար տարկետումն ընդհանուր դեպքերում գործում է մինչև քաղաքացու 35 տարին լրանալը, ոչ թե 27-ը։
Կարո՞ղ եք կորցնել տարկետման իրավունքը
Այո։ 24-րդ հոդվածի 8-րդ մասով քաղաքացին համարվում է տարկետման իրավունքը կորցրած, եթե վերացել են այն ստանալու հիմք հանդիսացած հանգամանքները։ Ընդ որում, տարկետում ստացած քաղաքացին պարտավոր է յուրաքանչյուր հայտարարված զորակոչի ընթացքում տարածքային զինվորական կոմիսարիատ ներկայացնել տարկետման հիմքը հաստատող փաստաթղթերը. այն ինքնաբերաբար չի երկարաձգվում առանց դրա։
Իսկ եթե իմ դեպքը ցանկում չկա
24-րդ հոդվածի 4-րդ մասով վերը թվարկված հինգ հիմքից դուրս գտնվող դեպքերում քաղաքացուն ընտանեկան պայմաններից ելնելով տարկետում կարող է տրվել նրա դիմումի հիման վրա և Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի հրամանով՝ oրենքի 25-րդ հոդվածով սահմանված կարգով։ Այսինքն՝ ցանկը սպառիչ չէ, և առանձին դեպքերում որոշումը կայացվում է անհատապես։
Հաճախ տրվող հարցեր
Երկու երեխա ունեցող հայրը զորակոչի ենթակա՞ է։
24-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով երկու կամ ավելի երեխա ունեցող քաղաքացին տարկետման իրավունք ունի, բացառությամբ երբ երեխաները որդեգրված են։
Տարկետումն ինքնաբերաբար երկարացվու՞մ է։
Ոչ։ 8-րդ մասով քաղաքացին պարտավոր է յուրաքանչյուր հայտարարված զորակոչի ընթացքում ներկայացնել տարկետման հիմքը հաստատող փաստաթղթեր. հակառակ դեպքում համարվում է իրավունքը կորցրած։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» oրենքի 24-րդ հոդվածով ընտանեկան հիմքերով տարկետում է տրվում 65 տարեկան կամ հաշմանդամություն ունեցող միայնակ ծնողի, առանց մոր մեծացող երեխայի, երկու և ավելի երեխայի, երկրորդ երեխայով կամ երկվորյակներով վեցամսյա հղիության մեջ գտնվող կնոջ, ինչպես նաև անչափահաս կամ հաշմանդամություն ունեցող քրոջ կամ եղբոր դեպքում, ընդ որում մյուս դեպքերում տարկետումը գործում է մինչև 27 տարին լրանալը, պահեստազորի սպայական կազմի համար՝ մինչև 35-ը, և յուրաքանչյուր զորակոչի ընթացքում պետք է վերահաստատվի փաստաթղթերով, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Զինվորական ծառայության զորակոչի, տարկետման և ազատման հիմքերի հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։