Խօսելով Թուրքիոյ Հետ Յարաբերութեան Մասին` Ալիեւ. «Եթէ Մեր Երկիրներէն Մէկուն Համար Սպառնալիք Յառաջանայ, Միւսը Իր Ամբողջ, Ներառեալ Զինուորական Ներուժը Զօրաշարժի Պիտի Ենթարկէ Իր Դաշնակիցը Պաշտպանելու Համար»

Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի միջեւ բարեկամութիւնն ու եղբայրութիւնը անխախտ են, իսկ ազրպէյճանցի եւ թուրք ժողովուրդները կը կիսեն այս տեսակէտը: Այս մասին բռնագրաւեալ Շուշիի մէջ Համաշխարհային լրատուական 4-րդ համախմբումի ժամանակ, պատասխանելով «Անատոլու»-ի լրագրողի հարցումին յայտարարած է Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ:

Անոր համաձայն, Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ միջեւ քաղաքական եւ տնտեսական կապերը կը գտնուին բարձր մակարդակի վրայ, իսկ երկիրները բարեկամական սերտ յարաբերութիւններ կը պահպանեն:

Ալիեւ ընդգծած է, որ Ազրպէյճանն ու Թուրքիան ոչ միայն եղբայրական եւ բարեկամ երկիրներ են, այլ նաեւ դաշնակիցներ: «Եթէ մեր երկիրներէն մէկուն համար սպառնալիք յառաջանայ, միւսը զօրաշարժի պիտի ենթարկէ իր ամբողջ, ներառեալ զինուորական ներուժը` իր դաշնակիցը պաշտպանելու համար», ըսած է Ալիեւ:

Անդրադառնալով Հայաստանի հետ յարաբերութեան` Ալիեւ ըսած է. «Ազրպէյճանի տարածքով Հայաստան տեղափոխուած են աւելի քան 40 հազար թոն տարբեր բեռներ Ռուսիայէն եւ Ղազախստանէն: Բացի ատկէ, Ազրպէյճան ինք սկսած է նաւթամթերք մատակարարել Հայաստանին»:

Անոր համաձայն, ի դէմս Ազրպէյճանի` Հայաստան ստացած է մատակարարումներու յուսալի աղբիւր:

«Եթէ նման կարելիութիւն չըլլար, Երեւան ստիպուած պիտի ըլլար ամբողջ աշխարհի վրայ անհրաժեշտ աղբիւրներ փնտռելու», նշած է Ալիեւ:

ԱՓԱ լրատու գործակալութիւնը կը հաղորդէ, որ Ազրպէյճանի նախագահը նաեւ անդրադարձած է Եւրոպական խորհուրդին հետ յարաբերութիւններուն եւ յայտարարած. «Մենք կ՛ուզենք Եւրոպական խորհուրդին հետ յարաբերութիւնները կարգաւորել, սակայն անոնք պէտք է առաջին քայլը ընեն: Նոյնիսկ եթէ Ազրպէյճանը ամբողջութեամբ Եւրոպական խորհուրդէն դուրս գայ, երկրին մէջ գործնականին մէջ ոչ ոք ատիկա պիտի նկատէ»:

«Մինչեւ 2023 թուականի սեպտեմբերը Ազրպէյճան երբեք Եւրոպական խորհուրդի խորհրդարանական վեհաժողովին մէջ որեւէ պատժամիջոցի չէր ենթարկուած: Իսկ 2024 թուականի յունուարին վեհաժողովը քննարկեց ազրպէյճանական պատուիրակութեան լիազօրութիւնները եւ զրկեց զայն քուէարկութեան իրաւունքէն: Ասիկա, իբրեւ թէ, կապուած եղած է մարդու իրաւունքներուն: Սակայն, եթէ ատիկա իսկապէս այդպէս ըլլար, հաւանաբար աւելի առաջ նման քայլ պիտի կատարուէր: Ատիկա ուղղակի պատիժ էր այն բանի համար, որ մենք վերականգնեցինք մեր գերիշխանութիւնը», յայտարարած է Ազրպէյճանի նախագահը:

Ըստ ազրպէյճանական «Ռիփորթ»-ին, Ալիեւ յայտարարած է, որ Հարաւային Կովկասի մէջ «3+3» ձեւաչափը պէտք է ըլլայ լիարժէք, հաւասարազօր վեցակողմ համագործակցութեան հարթակ եւ չվերածուի հերթական Մինսքի խմբակի:

Անոր համաձայն, Ազրպէյճան այդ ձեւաչափը առաջարկած է` իբրեւ յետպատերազմեան համագործակցութեան մեքանիզմ, որուն նպատակը լիարժէք կարգաւորումն ու երկրի գերիշխանութեան վերջնական վերականգնումն է:

Ալիեւ նշած է, որ իրադարձութիւններու զարգացման եւ թէ՛ Հարաւային Կովկասի երկիրներու, թէ՛ ալ արտաքին պետութիւններու հետ դաշնակցային յարաբերութիւններու փոփոխութեան զուգահեռ փոխուած է նաեւ Ազրպէյճանի համագործակցութեան այս ձեւաչափի վերաբերեալ գնահատականը:

«Այսօր` ներկայ փուլին, կարեւոր է, որ ատիկա ըլլայ լիարժէք վեցակողմ համագործակցութիւն: Քանի տակաւին Վրաստանը չէ միացած, առնուազն հնգակողմ, սակայն շատ յստակ օրակարգով: Կարեւոր է, որպէսզի այս մեքանիզմը չվերածուի հերթական Մինսքի խմբակի, որ պիտի զբաղի բացառապէս ազրպէյճանական-հայկական խնդիրներով», նշած է Ալիեւ` ընդգծելով, որ ձեւաչափը պէտք է ներառէ ամբողջ շրջանին վերաբերող հարցերը` Ռուսիոյ, Իրանի, Թուրքիոյ, Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի «հաւասարութեան սկզբունքով» մասնակցութեամբ»:

Անոր համաձայն, Ազրպէյճան այսօր ճիշդ այս հայեցակարգը հիմնական կը նկատէ: «Եթէ նման մօտեցումը ընդունելի ըլլայ նաեւ միւս մայրաքաղաքներուն համար, ապա, կը կարծեմ, առնուազն արտաքին գործոց նախարարներու մակարդակով հնգակողմ հանդիպման կատարումը պահանջուած պիտի ըլլայ», աւելցուցած է Ալիեւ:

Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գործոց փոխնախարար Վահան Կոստանեան անցեալ տարի լրատուամիջոցներուն ըսած էր, որ «3+3» ձեւաչափով յաջորդ հանդիպումը կրնայ տեղի ունենալ կա՛մ Երեւանի մէջ, կա՛մ Պաքուի մէջ:

«Հայաստանի Հանրապետութիւնը յայտնած է իր պատրաստակամութիւնը հիւրընկալելու «3+3» շրջանային խորհրդատուական հարթակի նախարարական հերթական հանդիպումը: Նմանօրինակ պատրաստակամութիւն յայտնած էր նաեւ Ազրպէյճանի Հանրապետութիւնը», լրատուամիջոցներուն յայտնած էին Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարարութենէն:

Մինչեւ այսօր, սակայն, Երեւանի կամ Պաքուի մէջ հարթակի հանդիպումը կատարելու մասին ստոյգ տեղեկութիւն չկայ:

Leave a Comment