Հայաստանում ուժի մեջ է մտել ֆիթնես կենտրոնների և մարզասրահների մարզիչների հավաստագրման նոր կարգը, որով սահմանվում է, թե ինչ կրթություն, փորձ և վերապատրաստում պետք է ունենա մարզիչը, և ինչ է սպասվում կազմակերպությանը, եթե անհավաստագիր մարզիչ է աշխատեցնում։ Ստորև Iravaban.net-ը ներկայացնում է հիմնական դրույթները՝ պարզ և հասկանալի լեզվով։
Ի՞նչ փաստաթուղթ է դա և ե՞րբ է ուժի մեջ մտել
Խոսքը ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի 2026 թվականի ապրիլի 28-ի N 09-Ն հրամանով հաստատված կարգի մասին է, որով սահմանվում են ֆիթնես կենտրոնների կամ մարզասրահների (անկախ սեփականության ձևից) մարզիչների հավաստագրման կարգն ու պայմանները։ Հրամանն ընդունվել է «Ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի մասին» օրենքի հիման վրա և ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից՝ 2026 թվականի մայիսի 7-ից։
Կա՞ արդյոք ընդհանուր վերջնաժամկետ
Կարգում բոլոր մարզիչների համար գործող մեկ ընդհանուր վերջնաժամկետ (օրինակ՝ որոշակի ամսաթիվ, մինչև որը բոլորը պետք է հավաստագրվեն) սահմանված չէ։ Փոխարենը գործում է անհատական՝ յուրաքանչյուր մարզչի համար առանձին հաշվվող ժամկետ. ֆիթնեսի կենտրոնում կամ մարզասրահում աշխատանքի ընդունվող մարզիչը, եթե հավաստագրված չէ, պետք է աշխատանքի ընդունվելու օրվանից մեկ ամսվա ընթացքում դիմի հավաստագրման։ Այս պահանջը գործում է մայիսի 7-ից՝ հրամանն ուժի մեջ մտնելու օրվանից։
Ո՞վ կարող է դիմել հավաստագրման
Կարգի համաձայն՝ հավաստագրման համար կարող են դիմել այն անձինք, ովքեր ունեն՝
մասնագիտական բարձրագույն կրթություն, կամ
հարակից ոլորտների (աերոբիկա, յոգա, պիլատես, բոդիֆլեքս, զումբա, սթրեթչինգ) առնվազն միջին մասնագիտական կրթություն և կարգով սահմանված պահանջներին համապատասխանող վերապատրաստման վկայական, կամ
առնվազն երեք տարվա աշխատանքային փորձ՝ որպես ֆիթնեսի կամ մարզասրահի մարզիչ, և համապատասխան վերապատրաստման վկայական։
Ե՞րբ է պարտադիր վերապատրաստման վկայականը
Եթե մարզիչը չունի մասնագիտական բարձրագույն կրթություն, ապա հավաստագրման համար պարտադիր է վերապատրաստման վկայականը, որը պետք է բավարարի հստակ պահանջների։
Վերապատրաստումը պետք է ներառի առնվազն հետևյալ թեմաները՝ անատոմիա, ֆիզիոլոգիա, սպորտային բժշկություն, առաջին բուժօգնություն, էնդոկրինոլոգիա, վնասվածքաբանություն, սննդաբանության հիմունքներ, վարժությունների մեթոդիկա և անվտանգության կանոններ՝ համապատասխան որակավորում ունեցող մասնագետների ներգրավմամբ։ Վերապատրաստման տևողությունը չի կարող պակաս լինել 144 ժամից, գործնական բաղադրիչը չի կարող իրականացվել հեռավար ուսուցմամբ, իսկ դասընթացի ավարտին անցկացվում է գիտելիքների ստուգում (քննություն)։
Ինչպե՞ս է անցնում հավաստագրման գործընթացը
Հավաստագիր ստանալու դիմումները ներկայացվում են էլեկտրոնային եղանակով։ Դիմումատուն պետք է ներկայացնի անձը հաստատող փաստաթղթի պատճենը, կրթության դիպլոմի պատճենը կամ առնվազն երեք տարվա աշխատանքային փորձի մասին տեղեկանքը, վերապատրաստման վկայականը և լրացված դիմումը։
Ներկայացված փաստաթղթերը Նախարարությունն ուսումնասիրում է առավելագույնը 20 աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Եթե փաթեթն ամբողջական է և համապատասխանում է պահանջներին, ապա անձին հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում տրվում է հավաստագիր, որի վավերականության ժամկետը հինգ տարի է։
Ի՞նչ է սպասվում կազմակերպությանը, եթե մարզիչն անհավաստագիր է
Կարգը հստակ պարտականություն է սահմանում. ֆիթնեսի կենտրոնում կամ մարզասրահում նոր աշխատանքի ընդունվող մարզիչները, եթե հավաստագրված չեն, պետք է աշխատանքի ընդունվելու օրվանից մեկ ամսվա ընթացքում դիմեն հավաստագրման։
Մարզչի հավաստագրի բացակայության կամ դրա վավերականության ժամկետը լրանալու դեպքում կազմակերպության նկատմամբ կիրառվում է պատասխանատվություն՝ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 41.10 հոդվածի հիման վրա, որը վերաբերում է ֆիթնեսի կենտրոնի կամ մարզասրահի գործունեությանն առաջադրված պահանջները խախտելուն։
Այս հոդվածը սահմանում է աստիճանական պատասխանատվություն։ Խախտման դեպքում նախ տրվում է նախազգուշացում։ Եթե նախազգուշացումից հետո՝ մեկ ամսվա ընթացքում, խախտումը չի վերացվում, ապա նշանակվում է տուգանք՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի չափով, ինչը կազմում է 200 000 դրամ (տուգանքի հաշվարկի բազային նվազագույն աշխատավարձը 1000 դրամ է)։ Իսկ յուրաքանչյուր հաջորդ խախտման համար նախատեսվում է ևս տուգանք։
Կարևոր է հասկանալ, թե ում վրա է դրված պատասխանատվությունը. տուգանքը կիրառվում է կազմակերպության (ֆիթնեսի կենտրոնի կամ մարզասրահի), ոչ թե անձամբ մարզչի նկատմամբ։ Մարզչի միակ պարտականությունը սահմանված ժամկետում հավաստագրման դիմելն է, իսկ անհավաստագիր մարզիչ աշխատեցնելու համար պատասխանատվության հասցեատերը գործատուն է։
Ե՞րբ է հավաստագիրը դադարեցվում
Կարգը սահմանում է հավաստագրի գործողությունը դադարեցնելու մի շարք հիմքեր, այդ թվում՝ ներկայացված փաստաթղթերում կեղծ տեղեկատվություն հայտնաբերելը, մարզչական գործառույթների հետ անհամատեղելի արարք թույլ տալը, շահառուին առողջական վնաս հասցնելը, դատական կարգով անգործունակ կամ սահմանափակ գործունակ ճանաչվելը, մարզչական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկվելը, մարզչական գործունեությանը խոչընդոտող հիվանդությամբ տառապելը, ինչպես նաև դիտավորյալ հանցագործության համար դատապարտված և դատվածությունը չմարած լինելը։
Դադարեցման դեպքում մարզիչը կարող է կրկին դիմել նոր հավաստագիր ստանալու համար երկու տարի անց։
Հաճախ տրվող հարցեր
– Աշխատում եմ որպես ֆիթնեսի մարզիչ, բայց մասնագիտական բարձրագույն կրթություն չունեմ: Կարո՞ղ եմ հավաստագրվել:
– Այո: Բարձրագույն կրթության բացակայության դեպքում կարող եք դիմել՝ ունենալով հարակից ոլորտի առնվազն միջին մասնագիտական կրթություն և վերապատրաստման վկայական, կամ առնվազն երեք տարվա մարզչի աշխատանքային փորձ և վերապատրաստման վկայական։
– Ինչքա՞ն է գործում հավաստագիրը:
– Հավաստագրի վավերականության ժամկետը հինգ տարի է։ Ժամկետը լրանալուց երկու ամիս առաջ մարզիչը պարտավոր է դիմել նոր հավաստագիր ստանալու համար։
– Նոր աշխատանքի եմ անցել: Ի՞նչ ժամկետում պետք է հավաստագրվեմ:
– Եթե հավաստագրված չեք, ապա պետք է աշխատանքի ընդունվելու օրվանից մեկ ամսվա ընթացքում դիմեք հավաստագրման։ Հավաստագրի վավերականության ընթացքում աշխատանքի տեղափոխության դեպքում հավաստագիրը պահպանվում է։
– Ի՞նչ է սպասվում մարզասրահին, եթե անհավաստագիր մարզիչ է աշխատեցնում:
– Մարզչի հավաստագրի բացակայության կամ ժամկետը լրանալու դեպքում կազմակերպությունը պատասխանատվության է ենթարկվում Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 41.10 հոդվածով։ Նախ տրվում է նախազգուշացում, իսկ եթե խախտումը մեկ ամսվա ընթացքում չի վերացվում, նշանակվում է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի, այսինքն՝ 200 000 դրամի չափով, ընդ որում յուրաքանչյուր հաջորդ խախտման համար նախատեսվում է ևս տուգանք։
– Հավաստագիրս դադարեցվել է: Կարո՞ղ եմ նորից դիմել:
– Այո, բայց ոչ անմիջապես: Կարգի համաձայն՝ դադարեցման դեպքում նոր հավաստագիր ստանալու համար կարող եք դիմել երկու տարի անց, – տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Մարզիչների հավաստագրման կամ ֆիթնեսի ոլորտի գործունեության հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
