Հուլիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեն հայտարարություն տարածեց, որի համաձայն՝ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն և առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացում կատարելու մեղադրանքով ձերբակալվել են Գ.Ծ.-ն և հանցավոր խմբի ևս մեկ անդամ։ Iravaban.net-ի հաղորդման համաձայն՝ խոսքը գործարար, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի մասին է։
Iravaban.net-ը ներկայացնում է, թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածներով է հարուցվել քրեական հետապնդումը, ինչ արարքների համար են դրանք նախատեսված, և ինչ պատիժ է սահմանում օրենքը։
Ինչի՞ մեջ է մեղադրվում Գագիկ Ծառուկյանը
Քննչական կոմիտեի հայտարարության համաձայն՝ քրեական վարույթով ձեռք բերված փաստական տվյալների հիման վրա Գ.Ծ.-ի կազմակերպմամբ և ղեկավարմամբ գործող հանցավոր խմբի անդամները 2022-2024 թվականներին, Իրան-Հայաստան լոգիստիկ բեռնափոխադրման կապ ստեղծելու քողի ներքո, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Իրանում գործունեություն ծավալող ընկերություններից ձեռք են բերել և Հայաստան են ներմուծել 52 միավոր տրանսպորտային միջոց, տեխնիկա, վառելիք և տարբեր ապրանքներ, կեղծել են մաքսային հայտարարագրերն ու պաշտոնական այլ փաստաթղթեր և հափշտակել ընդհանուր 21 մլն 72 հազար 827 ԱՄՆ դոլարին համարժեք՝ շուրջ 8 մլրդ 126 մլն դրամ արժողության գույք։ Այնուհետև, ըստ հայտարարության, հափշտակված գույքի հանցավոր ծագումը քողարկելու նպատակով խմբի անդամները կեղծ փաստաթղթերով օտարել են գույքի մի մասը, փոխակերպել և վաճառքից ստացված գումարները միախառնել այլ եկամուտներին՝ դրանց տալով օրինական տեսք։
Բացի այդ, ըստ քննչական մարմնի՝ Գ.Ծ.-ն, լինելով ՀՀ-ում գրանցված ՍՊԸ-ի իրական շահառու, նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել վառելիքի ներկրմամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և կազմակերպել ու ղեկավարել է Իրանի քաղաքացուց խաբեությամբ 934 հազար 465 ԱՄՆ դոլարի հափշտակությունը՝ ստացված գումարները միախառնելով իր ընկերության օրինական շրջանառությանը։
Որ հոդվածներով է հարուցվել քրեական հետապնդումը
Հայտարարության համաձայն՝ Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել Քրեական օրենսգրքի՝
- 46-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով (2 դրվագ)՝ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախությունը կազմակերպելը,
- 46-296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով (2 դրվագ)՝ առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացումը կազմակերպելը։
Հանցավոր խմբի անդամներից մեկի նկատմամբ հետապնդում է հարուցվել 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով (2 դրվագ) և 296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով (2 դրվագ), իսկ մյուս անդամի նկատմամբ՝ նույն հոդվածներով՝ մեկական դրվագով. նրանց մեղադրանքներում 46-րդ հոդվածին հղում չկա, այսինքն՝ նրանք չեն մեղադրվում որպես կազմակերպիչներ։
Ի՞նչ է նշանակում «46» թիվը հոդվածի համարից առաջ
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածը սահմանում է հանցակիցների տեսակները՝ կատարող, դրդիչ, կազմակերպիչ և օժանդակող։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ կազմակերպիչ է համարվում այն անձը, որը կազմակերպել կամ ղեկավարել է հանցանքի կատարումը։ Հետևաբար, երբ մեղադրանքը ձևակերպվում է «46-255» կամ «46-296» հղումով, դա նշանակում է, որ անձը մեղադրվում է ոչ թե հանցանքն անմիջականորեն կատարելու, այլ դրա կատարումը կազմակերպելու կամ ղեկավարելու մեջ։ Ընդ որում, արարքի որակումը և պատժի սահմանները որոշվում են հատուկ մասի նույն հոդվածով (տվյալ դեպքում՝ 255-րդ և 296-րդ)՝ 46-րդ հոդվածին հղումով։
Խարդախություն. ի՞նչ պատիժ է նախատեսված
Քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի համաձայն՝ խարդախությունը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունն է։ Հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետը վերաբերում է առանձնապես խոշոր չափերով կատարված խարդախությանը, որի համար նախատեսված պատիժը ազատազրկումն է՝ 4-ից 8 տարի ժամկետով։
Փողերի լվացում. ի՞նչ պատիժ է նախատեսված
296-րդ հոդվածի համաձայն՝ փողերի լվացումը, ի թիվս այլնի, հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկումն է կամ փոխանցումը, դրա իրական բնույթի, ծագման աղբյուրի կամ պատկանելության թաքցնելը կամ խեղաթյուրելը՝ գույքի հանցավոր ծագումը քողարկելու նպատակով։ Հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված է առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացումը, որի համար պատիժը ազատազրկումն է՝ 6-ից 12 տարի ժամկետով։
Ընդ որում, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ փողերի լվացման հանցակազմում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 10 միլիոն ՀՀ դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), մինչդեռ, ըստ քննչական մարմնի, տվյալ դեպքում խոսքը միլիարդավոր դրամների մասին է։
Ինչ գործողություններ են կատարվել
Քննչական կոմիտեի հայտարարության համաձայն՝ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության, փողերի լվացման և հարկեր չվճարելու դեպքերի առթիվ քննվող մեկ տասնյակից ավելի քրեական վարույթների շրջանակում ԱԱԾ-ի, ՊԵԿ-ի և ՆԳՆ ոստիկանության հետ համատեղ 70-ից ավելի հասցեներում իրականացվել են միաժամանակյա խուզարկություններ, որոնց արդյունքում հայտնաբերվել են վարույթի համար նշանակություն ունեցող փաստաթղթեր և առարկաներ, այդ թվում՝ հափշտակված տրանսպորտային միջոցները։
Գ.Ծ.-ն և հանցավոր խմբի ևս մեկ անդամ ձերբակալվել են՝ դատարան ներկայացնելու նպատակով, իսկ խմբի մյուս անդամի վերաբերյալ կայացվել է ձերբակալման որոշում։
Հաճախ տրվող հարցեր
– Ի՞նչ առավելագույն պատիժ է սպառնում մեղադրանքի հաստատման դեպքում։
– Առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության համար՝ մինչև 8 տարի, փողերի լվացման համար՝ մինչև 12 տարի ազատազրկում։ Մի քանի հանցանքների համակցության դեպքում վերջնական պատիժը դատարանը որոշում է հանցանքների համակցությամբ պատիժ նշանակելու կանոններով։
– Կազմակերպիչը պատասխանատվություն կրու՞մ է նույն չափով, ինչ կատարողը։
– Կազմակերպչի արարքը որակվում է նույն հոդվածով՝ 46-րդ հոդվածին հղումով, և պատժի նույն սահմաններն են կիրառելի. կոնկրետ պատիժը որոշում է դատարանը՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթն ու աստիճանը։
– Ի՞նչ է նշանակում «2 դրվագ»։
– Դա նշանակում է, որ անձը մեղադրվում է նույն հոդվածով նախատեսված հանցանքի երկու առանձին դեպքերի համար. տվյալ պարագայում, ըստ հայտարարության, խոսքը իրանական ընկերություններից գույքի հափշտակության և վառելիքի ներկրման գործարքի շրջանակում գումարի հափշտակության դրվագների մասին է, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Հարկ է ընդգծել, որ հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։
