ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքով ամենամյա արձակուրդը տրամադրվում է աշխատողի դիմումի հիման վրա՝ որոշակի կարգով և ժամկետներում։ Սակայն շատերը չգիտեն, թե երբ է առաջին անգամ ծագում արձակուրդի իրավունքը, ինչ կարգով է որոշվում դրա ժամանակը, և որ աշխատողներն ունեն արձակուրդի ժամանակն ինքնուրույն ընտրելու իրավունք։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 164-րդ հոդվածը սահմանում է ամենամյա արձակուրդ տրամադրելու կարգը, առաջին տարվա արձակուրդի ժամկետը, ինչպես նաև ընտրության իրավունք ունեցող աշխատողների շրջանակը։
Ինչպե՞ս է տրամադրվում արձակուրդը
Աշխատանքային օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր աշխատանքային տարվա համար ամենամյա արձակուրդը տրամադրվում է տվյալ աշխատանքային տարում՝ աշխատողի կողմից գործատուին ներկայացված դիմումի հիման վրա, գործատուի ընդունած անհատական իրավական ակտով։ Աշխատանքային տարին սկսվում է աշխատողի՝ աշխատանքի անցնելու օրվանից և ավարտվում է հաջորդ օրացուցային տարվա համապատասխան ամսին ու ամսաթվին։
Ե՞րբ է տրվում առաջին տարվա արձակուրդը
164-րդ հոդվածի համաձայն՝ աշխատանքի առաջին տարվա համար ամենամյա արձակուրդը տրամադրվում է տվյալ գործատուի մոտ անընդհատ աշխատանքի վեց ամիսը լրանալուց հետո։ Այնուամենայնիվ, կողմերի համաձայնությամբ արձակուրդը կարող է տրամադրվել նաև մինչև վեց ամիսը լրանալը։ Երկրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ աշխատանքային տարվա համար արձակուրդը տրամադրվում է աշխատանքային տարվա ցանկացած ժամանակ՝ արձակուրդի տրամադրման հերթականությանը համապատասխան, որը սահմանվում է կոլեկտիվ պայմանագրով, իսկ դրա բացակայության դեպքում՝ կողմերի համաձայնությամբ։
Ո՞ւմ է արձակուրդ տրվում մինչև վեց ամիսը լրանալը
164-րդ հոդվածի համաձայն՝ մինչև անընդմեջ աշխատանքի վեց ամիսը լրանալը՝ աշխատողի խնդրանքով, ամենամյա արձակուրդ տրամադրվում է կանանց՝ հղիության և ծննդաբերության արձակուրդից առաջ կամ հետո, ինչպես նաև կոլեկտիվ պայմանագրով նախատեսված այլ դեպքերում։
Ո՞վ ունի արձակուրդի ժամանակն ընտրելու իրավունք
164-րդ հոդվածի համաձայն՝ անընդմեջ աշխատանքի վեց ամիսը լրանալուց հետո ամենամյա արձակուրդի ժամանակի ընտրության իրավունք ունեն՝
- մինչև տասնութ տարեկան աշխատողները,
- հղի կանայք և մինչև 14 տարեկան երեխա խնամող աշխատողը։
Բացի այդ, տղամարդկանց ամենամյա արձակուրդն իրենց ցանկությամբ տրամադրվում է կնոջ հղիության և ծննդաբերության արձակուրդի ժամանակահատվածում։
Հատուկ դեպքերը
164-րդ հոդվածով նախատեսված են նաև առանձին խմբերի համար հատուկ կանոններ։ Մասնավորապես՝ ուսումնական հաստատությունների մանկավարժական աշխատողներին արձակուրդը տրամադրվում է սովորողների ամառային արձակուրդի ժամանակ (այդ թվում՝ առաջին տարում)։ Առանց աշխատանքից կտրվելու սովորող աշխատողներին արձակուրդն իրենց ցանկությամբ տրվում է քննությունների, ստուգարքների կամ ուսումնական պլանով նախատեսված այլ ժամկետներին համապատասխան։ Հիվանդ կամ հաշմանդամություն ունեցող անձին տանը խնամող աշխատողին, ինչպես նաև մթնոլորտային պայմաններից կախված քրոնիկ հիվանդությամբ տառապող աշխատողին՝ բժշկական եզրակացության հիման վրա արձակուրդը տրվում է իրենց նախընտրած ժամանակ։ Աշխատավայրում բռնության կամ սեռական ոտնձգության ենթարկված աշխատողին իր ցանկությամբ արձակուրդ է տրվում՝ անկախ աշխատանքի կատարման ժամանակահատվածից։
Ի՞նչ է լինում, եթե աշխատողը երկար ժամանակ արձակուրդ չի վերցնում
164-րդ հոդվածի համաձայն՝ եթե աշխատողը երկուսուկես աշխատանքային տարի անընդմեջ խուսափում կամ հրաժարվում է իրեն հասանելիք արձակուրդն օգտագործելուց՝ չներկայացնելով դիմում, և դա պայմանավորված չէ մինչև երեք տարեկան երեխայի խնամքի արձակուրդում գտնվելով կամ օրենքով նախատեսված որոշ այլ հանգամանքներով, ապա արձակուրդ տրամադրելու ժամանակահատվածը որոշում է գործատուն՝ առանց աշխատողի դիմումի, հաշվի առնելով ընտրության իրավունք ունեցող խմբերի և հատուկ դեպքերի համար սահմանված պահանջները։
Հաճախ տրվող հարցեր
- Ե՞րբ կարող եմ առաջին անգամ արձակուրդ վերցնել նոր աշխատանքում։
164-րդ հոդվածի համաձայն՝ որպես կանոն՝ անընդհատ աշխատանքի վեց ամիսը լրանալուց հետո, իսկ կողմերի համաձայնությամբ՝ նաև ավելի շուտ։ - Կարո՞ղ եմ ինքս ընտրել արձակուրդիս ժամանակը։
Ընտրության իրավունք ունեն մինչև 18 տարեկան աշխատողները, հղի կանայք և մինչև 14 տարեկան երեխա խնամող աշխատողը (164-րդ հոդված)։ Մնացած դեպքերում ժամանակը որոշվում է հերթականությամբ կամ կողմերի համաձայնությամբ։ - Ամուսինը կարո՞ղ է արձակուրդ վերցնել կնոջ ծննդաբերության ժամանակ։
Այո։ 164-րդ հոդվածի համաձայն՝ տղամարդու արձակուրդն իր ցանկությամբ տրվում է կնոջ հղիության և ծննդաբերության արձակուրդի ժամանակահատվածում։ - Ուսուցիչներն ե՞րբ են արձակուրդ ստանում։
164-րդ հոդվածի համաձայն՝ մանկավարժական աշխատողներին արձակուրդը տրվում է սովորողների ամառային արձակուրդի ժամանակ՝ այդ թվում աշխատանքային առաջին տարում։ - Ի՞նչ է լինում, եթե երկար ժամանակ արձակուրդ չեմ վերցնում։
164-րդ հոդվածի համաձայն՝ եթե երկուսուկես տարի անընդմեջ արձակուրդ չեք վերցնում առանց հիմնավոր պատճառի, գործատուն կարող է ինքը որոշել արձակուրդի ժամանակը՝ առանց ձեր դիմումի։
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ ամենամյա արձակուրդը տրամադրվում է աշխատողի դիմումով՝ առաջին տարում որպես կանոն վեց ամիս աշխատելուց հետո, իսկ արձակուրդի ժամանակն ինքնուրույն ընտրելու իրավունք ունեն առանձին խմբեր (մինչև 18 տարեկանները, հղի կանայք, մինչև 14 տարեկան երեխա խնամողները). յուրաքանչյուր կոնկրետ իրավիճակում աշխատողի իրավունքների պատշաճ պաշտպանությունը պահանջում է մասնագիտական մոտեցում, – տեղեկացնում էIravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Աշխատանքային իրավունքների պաշտպանության և կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական աջակցություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ»իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
