ԳԷՈՐԳ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ
ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Ա. Շիրակեան» մասնաճիւղ
Ամէն տարի ապրիլ 24-ին հայերը աշխարհի չորս կողմերէն կը կանգնին յիշելու համար իրենց բիւրաւոր նահատակները: Ասիկա պարզապէս թուական մը չէ պատմութեան մէջ, այլ` վէրք մը, որ երբեք ամբողջապէս չէ բուժուած: Այս օրը` 1915-ին, սկսաւ Հայոց ցեղասպանութիւնը, որ խլեց 1,5 միլիոն անմեղ կեանքեր: Ընտանիքներ քանդուեցան, համայնքներ ջնջուեցան, եւ ամբողջ ժողովուրդ մը գրեթէ ոչնչացաւ:
Մեզմէ շատերուն, բայց մանաւանդ երիտասարդ սերունդին համար այս ողբերգութիւնը անձամբ ապրուած բան մը չէ: Բայց մենք զայն կը կրենք մեր մէջ: Անիկա կ՛ապրի մեր պատմութեան մէջ, մեր ինքնութեան մէջ եւ սերունդէ սերունդ կը փոխանցուի պատմութիւններուն մէջ: Կայ խոր տխրութիւն մեր ժողովուրդին անցած տառապանքներուն մասին տեղեակ ըլլալու մէջ, բայց նաեւ` հպարտութիւն, թէ ինչպէ՛ս գոյատեւեցինք:
Անձամբ, երբ կը մտածեմ Ցեղասպանութեան մասին, կը զգամ թէ՛ տխրութիւն եւ թէ՛ ուժ: Տխրութիւն` անարդարութեան համար, եւ ուժ, որովհետեւ հայ ժողովուրդը չանհետացաւ: Մենք տակաւին հոս ենք, կը խօսինք մեր լեզուն, կը պահենք մեր մշակոյթը եւ կ՛ապացուցենք, որ չենք ջնջուած:
Սակայն Ցեղասպանութեան հետեւանքները անցեալին մէջ չեն մնացած:
Մինչեւ այսօր հայերը կը շարունակեն դիմագրաւել անոր հետեւանքները: Թէ՛ ժխտումին, թէ՛ կորսուած հայրենիքին եւ թէ՛ ներկայ դժուարութիւններուն պատճառով երբեմն կը թուի, թէ անարդարութիւնը տակաւին վերջ չէ գտած:
Այս իրականութիւնը աւելի յստակ կ՛երեւի վերջերս տեղի ունեցած դէպքերուն պատճառով: Արցախի շրջանը, որ տարիներ շարունակ հայերով բնակուած էր, դարձաւ պատերազմի եւ բռնի տեղահանութեան թիրախ: Ազրպէյճանի գործողութիւններուն պատճառով հազարաւոր հայեր ստիպուեցան լքել իրենց տուները եւ հեռանալ իրենց հայրենիքէն: Այս դէպքերը շատերուն համար կը յիշեցնեն անցեալի ցաւալի էջերը, որովհետեւ կրկին անգամ հայերը կը կորսնցնեն իրենց հողերը եւ կը դառնան գաղթական:
Ասիկա պատճառ կ՛ըլլայ, որ շատեր զգան, թէ դժբախտութիւններու պատմութիւնը ամբողջապէս չէ վերջացած, եւ թէ` անցեալի վէրքը տակաւին կը շարունակուի մղկտալ տարբեր ձեւերով:
Ասոր համար ալ յիշելը բաւարար չէ:
Իբրեւ երիտասարդ սերունդ` մենք պատասխանատուութիւն ունինք խօսելու, տեղեկացնելու եւ ճշմարտութիւնը կենդանի պահելու: Մենք պէտք է օգտագործենք մեր ձայները դպրոցներուն մէջ, առցանց եւ մեր համայնքներուն մէջ, որպէսզի աշխարհը երբեք չմոռնայ: Որովհետեւ մոռացութիւնը կը թոյլատրէ, որ անարդարութիւնը շարունակուի:
Միեւնոյն ժամանակ մենք պէտք է ամուր պահենք մեր ինքնութիւնը: Մեր լեզուն, մշակոյթը եւ արմատները պահպանելով` ցոյց կու տանք, որ մենք աւելի զօրաւոր ենք, քան` այն ուժերը, որոնք փորձեցին մեզ ոչնչացնել:
Ապրիլ 24-ը միայն սուգի օր չէ: Անիկա օր մըն է` յիշելու, հասկնալու եւ շարունակելու: Անիկա օր մըն է` ցաւը նպատակի վերածելու:
Եւ ամէնէն կարեւորը` ապահովելու, որ արդարութիւնը ոչ միայն յիշուի, այլ օր մը իրականանայ: