16 մարտին Կարէն Դեմիրճեանի անուան մարզահամերգային համալիրին մէջ տեղի ունեցաւ «Հայաստան» դաշինքի հանդիսաւոր ձեռնարկը, որուն ընթացքին յայտարարուեցաւ, որ յունիսին կայանալիք խորհրդարանական ընտրութիւններուն «Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածուն նախկին նախագահ Ռոպերթ Քոչարեանն է, իսկ կարգախօսը` «Միասին կարող ենք»: Քոչարեան ընտրութիւններուն կը մասնակցի Հայ Յեղափոխական դաշնակցութեան եւ «Առաջ» կուսակցութեան հետ միասին:
Ձեռնարկին ընթացքին խօսք առաւ «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Աննա Գրիգորեան, որ շեշտեց, թէ այս ընտրութիւնները ճակատագրական են, որովհետեւ հայ ժողովուրդը կանգնած է շատ աւելի խորքային ընտրութեան դէմ յանդիման` ճշդելու, թէ ի՞նչ պիտի ըլլայ մեր վաղուան Հայաստանը:
«Մենք ընտրելու ենք ինքնիշխան Հայաստա՞նը, թէ՞ թոյլ ենք տալու, որ մեր տունը վերջնականապէս վերածուի Ալիեւի երազած «արեւմտեան Ազրպէյճանի», նշեց ան` աւելցնելով, որ հարցը միայն տարածքային չէ, այլ այսպիսով հայութիւնը պիտի պարտադրուի մոռնալ իր անցեալը, ուրանալ սրբութիւնները եւ քանդել իր ինքնութեան հիմնասիւները:
Ա. Գրիգորեան շեշտեց, որ ինք կը հաւատայ, թէ ժողովուրդը պիտի ընտրէ Հայաստանը:
«Մենք այս պայքարին մէջ ենք, որպէսզի դուք ապրէք մի Հայաստանում, որտեղ Արցախի մասին խօսելը չի համարւում «սադրանք», իսկ սեփական եկեղեցին պաշտպանելը` «հնամոլութիւն»: Ես ուզում եմ, որ այլեւս երբեք ստիպուած չլինէք ներողութիւն խնդրել սեփական պատմութեան համար, ամէն առիթին շնորհակալութիւն չյայտնէք մեզ ցեղային զտման ենթարկածներին: Ես հաւատում եմ, որ մենք ոտքի ենք կանգնելու, կառուցելու ենք անվտանգ եւ մրցունակ պետութիւն` պահպանելով մեր ինքնութիւնը, չուրանալով մեր պատմութիւնը», եզրափակեց ան:
ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթէլեան յայտարարեց, որ ասիկա Հայաստանի ճակատագիրով մտահոգ ուժերու եւ մարդոց ջանքերու մէկտեղում է` հայկական ինքնութիւնը պահելու, մրցունակ եւ ապահով Հայաստան վերակերտելու նպատակով: Ան կոչով դիմեց նաեւ միւս ընդդիմադիր ուժերուն. «Հայաստանում չկայ որեւէ ուժ, որ սա կարող է անել միայնակ, ուստի շատ ուղիղ դիմում եմ ընդդիմադիր ուժերին. մենք ընդդիմադիր դաշտում թիրախներ չունենք, մենք ընդդիմադիր դաշտում ունենք պայքարի այսօրուայ կամ վաղուայ գործընկերներ: Մեր թիրախը մէկն է` գործող վարչախումբը: Մենք առաջնորդուելու ենք այդ սկզբունքով եւ նոյն ակնկալիքը ունենք ընդդիմադիր բոլոր ուժերից»:
Սաղաթէլեան շեշտեց, որ Հայաստանի մէջ իշխանութեան ձեւաւորման միակ դերակատարը Հայաստանի քաղաքացին է, իսկ արտաքին միջամտութիւն ընդհանրապէս անընդունելի է:
Անդրադառնալով այն իրողութեան, որ ժողովուրդը կը վախնայ փոփոխութենէն, մանաւանդ որ իշխանականները մնայուն կերպով կը համոզեն, որ այսօր խաղաղ կ՛ապրի երկիրը, իսկ իշխանափոխութիւնը համազօր է պատերազմի, Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչը ըսաւ. «Մեր առաջարկը «յաւերժական պատերազմը» չէ: Մեր առաջարկը արժանապատիւ կայունութիւնն է: Մենք չենք գալիս պատերազմ բերելու, մենք գալիս ենք այն կանխելու, մեր երկրի տարածքային ամբողջականութիւնը պաշտպանելու, ինքնիշխանութիւնը վերականգնելու եւ մեր ժողովրդի անվտանգութիւնը ապահովելու:
«Մենք գալիս ենք կառուցելու մի պետութիւն, որը ստիպուած չի լինի ամէն օր ինչ-որ բան զիջել` մէկ օր աւելի խաղաղութիւն «մուրալու» համար: Մենք գալիս ենք մեր անկախութեան հռչակագիրը եւ մեր ժողովրդի անժամանցելի իրաւունքները պաշտպանելու: Մենք գալիս ենք հաստատելու ազգային համերաշխութիւն եւ իրական խաղաղութիւն, որը հիմնուած է ոչ թէ վախի, այլ ամուր բանակի, խելացի դիւանագիտութեան եւ հզօր տնտեսութեան վրայ: Մենք գալիս ենք փոխելու այս յուսահատութեան մթնոլորտը եւ ցոյց տալու, որ հնարաւոր է լինել թէ՛ պաշտպանուած, թէ՛ բարեկեցիկ:
«Մենք առաջարկում ենք այլընտրանք մեր ժողովրդի համար, այլընտրանք հիմնուած երեք անկիւնաքարերի վրայ`
«Անվտանգ եւ մրցունակ պետութիւն. Հայաստանը պէտք է լինի ոչ թէ իրականութեան հետ հաշտուող, այլ իրականութիւն ստեղծող պետութիւն:
«Ինքնութեան վրայ հիմնուած ազգային պետութիւն. որտեղ հայոց լեզուն, մշակոյթը, ընտանիքն ու Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցին մեր գոյութեան հիմքերն են: Մենք պէտք է լինենք արդիական` պահպանելով մեր արմատները:
«Համահայկականութիւն. Հայաստանը բոլոր հայերի պետութիւնն է: Սփիւռքը մեր ռազմավարական ուժն է եւ պետականաշինութեան մասնակիցը»:
«Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածու Ռոպերթ Քոչարեան իր խօսքին մէջ դիտել տուաւ, որ մենք ներկայիս կ՛ապրինք այնպիսի ժամանակաշրջան մը, երբ փորձ կը կատարուի ժողովուրդը համոզել, որ մեր հարուստ պատմութիւնը բեռ է, որ հայրենասիրութիւնը հնացած հասկացութիւն է ու վնասակար, որ ինքնութիւնը մեր էութեան մաս չէ: «Այս վտանգաւոր անհեթեթութիւններին մենք ասում ենք` ո՛չ: «Հայաստան» դաշինքի համար մեր ինքնութիւնը, մեր պատմութիւնը եւ հայրենասիրութիւնը շարժիչ ուժ են` ժամանակակից եւ հզօր պետութիւն կառուցելու համար»:
Ան ըսաւ. «Մենք կողմ ենք Ազրպէյճանի հետ խաղաղութեանը, բայց այդ խաղաղութիւնը պէտք է հիմնուած լինի անվտանգութեան վրայ: Սա յատկապէս կարեւոր է, երբ աշխարհում ուժի գերակայութիւնը փոխարինել է օրէնքի գերակայութեանը: Մեր նպատակն է դառնալ Հարաւային Կովկասի ամենաարդիւնաւէտ եւ կազմակերպուած պետութիւնը: Միայն այդ դէպքում մենք կարող ենք գրաւիչ լինել գերտէրութիւնների, դաշնակիցների եւ գործընկերների համար: Միայն այդ դէպքում մեր իրաւունքները պատշաճ կերպով կը յարգուեն: Ազգային շահերը մի լուսանկարի համար վաճառելը նուաստացուցիչ եւ յանցաւոր է»:
Քոչարեան շեշտեց, որ իրենք վճռական են յաղթելու. «Չարիքը, որին մարմնաւորում է այս իշխանութիւնը, կը պարտուի: Ես նրանց դէմ պայքարի մէջ եմ մտել նրանց իշխանութեան գալու առաջին իսկ օրերից եւ չեմ հանգստանայ, մինչեւ նրանք չհեռացուեն: Ես նաեւ սրանով եմ տարբերւում վարչապետի միւս թեկնածուներից: Բայց սա բաւարար չէ: Պէտք է պատասխանատուութեան ենթարկուեն նրանք, ովքեր պատասխանատու են մեր հազարաւոր հերոսների մահուան համար, ովքեր յանձնեցին Արցախը եւ այսօր ստիպում են ժողովրդին մոռանալ իր հերոսական պատմութիւնը»:
Անդրադառնալով ներկայիս աշխարհի մէջ տիրող քաոսային վիճակին` Քոչարեան ըսաւ. «Այս պայմաններում անվտանգութեան ապահովումը մնում է Հայաստանի հիմնական առաջնահերթութիւններից մէկը: Հայաստանին անհրաժեշտ են ուժեղ բանակ, ուժեղ առաջնորդ եւ հզօր դաշնակից` բոլոր սպառնալիքները համատեղ չէզոքացնելու համար: Հայաստանի արտաքին քաղաքականութիւնը պէտք է լինի կանխատեսելի, հասկանալի եւ մերժի մեծ տէրութիւնների միջեւ տարաձայնութիւնները շահագործելու գաղափարը»:
«Առաջ» կուսակցութեան ղեկավար Սեւակ Խաչատրեան իր խօսքին մէջ անդրադարձաւ կուսակցութեան կազմութեան` նշելով, որ ներկայ իշխանութեան կողմէ թիրախ դարձած ազգային արժէքներուն եւ բարոյականութեան դէմ պայքարին իբրեւ հակազդեցութիւն «ինքնըստինքեան եւ ժամանակի պահանջից ծնուեց այն քաղաքական միաւորը, որն իր շուրջ սկսեց համախմբել նրանց, ում համար հեշտ ճանապարհները գրաւիչ չեն, ովքեր պատրաստ եւ ունակ են անել առաւելագոյնը ազգային արժէքների պահպանման եւ մեր ինքնութեան համար»:
Ան ներկայացուց կուսակցութեան կողմէ առաջարկուող լուծումները` առկայ բազում հարցերուն.
«1. Իշխանափոխութիւնից յետոյ անյապաղ պէտք է վերանայուի համայնքների խոշորացման անտրամաբանական ընթացքը.
«2. Ջերմոցային տնտեսութիւնները պէտք չէ դիտարկուեն տուրքերի եւ վճարների գանձման ցանկալի «մատերիալ», այլ պէտք է ստանան պետական աջակցութիւն` ոռոգման համակարգերի թարմացումից մինչեւ ապրանքի իրացման նոր շուկաների ստեղծում:
«Նոյնիսկ ամենայոռետեսական երազներում դժուար էր պատկերացնել, որ կը գայ մի ժամանակ, երբ ստիպուած կը լինենք հէնց Հայաստանի իշխանութիւններից պաշտպանել հայի ինքնութեան հիմնական յենասիւներից մէկը` Հայ առաքելական եկեղեցին: Այստեղ եւս մեր անելիքը յստակ է` եկեղեցու սահմանադրական իրաւունքի վերականգնում: Պետութիւնը, որպէս ժողովրդի առաջնահերթութիւնները ձեւաւորող ուժ, պարտաւոր է եկեղեցու նկատմամբ երբեմնի յարգանքը դարձնել նորից արժեւորուած ու տարածուած:
«Երբ ապազգային իշխանութիւնները քրէական գործեր էին յարուցում մեր առաջնորդի, մեր պայքարի ընկերների նկատմամբ, մեր բարեկամներն ու հարազատները յայտնւում էին հետապնդումների թիրախում, դա անազնիւ էր, բայց քաղաքական: Իսկ հիմա թիրախում է մեր գոյութիւնը, եւ հետեւաբար սա ոչ թէ զուտ քաղաքական, այլ գոյաբանական պայքար է: Եւ այս պայքարում մենք, պարզապէս, ձախողուելու իրաւունք չունենք»:
ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի անդամ, Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Քրիստինէ Վարդանեան շեշտեց, որ այսօրուան հիմնական մարտահրաւէրներէն մէկը այն է, որ հայութեան տունը` հայրենիքը վտանգուած է, իսկ երիտասարդները անորոշութեան մէջ են, շատեր յոգնած են, նոյնիսկ` յուսալէ:
«Եթէ դուք այսօր կասկածում էք, եթէ վախենում էք նորից յուսախաբ լինել` դա բնական է, բայց չենք կարող թողնել, որ յուսալքութիւնը կործանի մեզ: Եթէ դուք մտածում էք, որ ձեր ձայնը ոչինչ չի փոխում, եթէ մտածում էք, որ բոլորը նոյնն են, ապա հարցրէք ինքներդ ձեզ` այդ դէպքում ինչո՞ւ են նրանք միլիառներ ծախսում ձեզ հէնց դրանում համոզելու համար: Ո՛չ, բոլորը նոյնը չեն: Նոյնը չեն նրանք, ովքեր հայրենիք են յանձնում, եւ նրանք, ովքեր հայրենիք են կառուցում: Նոյնը չեն նրանք, ովքեր մեր ինքնութեան դէմ են գործում, եւ նրանք, ովքեր պատրաստ են զոհուել այն պաշտպանելու համար:
«Ուրեմն նրանք գիտեն ձեր ուժը, իմացէք նաեւ դուք ու խնդրում եմ` մի՛ վախեցէք սեփական ուժերից: Մի՛ վախեցէք ամենավախկոտներից»:
Վարդանեան դիտել տուաւ, որ իրենց հիմնական նպատակներէն է բարձրագոյն կրթութիւնը անվճար դարձնել Հայաստանի մէջ, որովհետեւ կը հաւատան, որ ուսանած երիտասարդութիւնը ապագայի հիմնաքարն է, նոր սերունդը պէտք է առաջնորդել դէպի լոյս, դէպի գիտութիւն եւ դէպի զարգացում: «Սա է ուժեղ պետութիւն կառուցելու միակ ճանապարհը` ներդրում մարդու մէջ: Եւ սա մենք կարող ենք անել միասին»:
«Մեզ սպասւում են ոչ սովորական ընտրութիւններ: Սա պարզապէս ընտրութիւն չէ անունների կամ կուսակցութիւնների միջեւ, սա ընտրութիւն է արժէքների միջեւ, ընտրութիւն այն ուղու, որով պիտի գնայ մեր երկիրը: Յաճախ մեզ փորձում են համոզել, թէ պէտք է ընտրութիւն կատարել անվտանգութեան եւ բարեկեցութեան միջեւ: Բայց մենք հաւատում ենք, որ հայ մարդն արժանի է ե՛ւ խաղաղ ու անվտանգ երկրին, ե՛ւ արժանապատիւ կեանքին իր հողի վրայ: Սրանք անբաժանելի արժէքներ են մեզ համար:
Քրիստինէ Վարդանեան շեշտեց, որ մեր փրկութիւնը մեր ձեռքն է. «Մեր առաջարկը շատ պարզ է. որեւէ մէկն ի զօրու չէ այս ամէնն իրականացնել միայնակ, ուստի մենք առաջարկում ենք այս դժուար, բայց իրականում այլընտրանք չունեցող ու դէպի մեր երազանքների Հայաստանը տանող ճանապարհն անցնել միասին, որովհետեւ գիտենք, որ այն ինչ չի կարող անել անհատը, կարող է անել հաւաքականութիւնը, որովհետեւ գիտենք, որ միասին կարող ենք, մենք հաւատում ենք Հայաստանին: Մենք հաւատում ենք, որ միասին կարող ենք դառնալ այն ուժը, որը պատմութեան ընթացքը կը բեկի»:
«Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Արթուր Խաչատրեան ներկայացուց «Հայաստան» դաշինքի տնտեսական քաղաքականութեան հիմնական ուղղութիւնները, որպէսզի երկիրը չթաղուի պարտքերու մէջ, իսկ քաղաքացիները բարեկեցիկ կեանքով ապրին:
Ըստ անոր, տնտեսական քաղաքականութիւնը երեք հիմնական ուղղութիւն պիտի ունենայ` ա) տնտեսութեան ու գործարարութեան զարգացման համար բարենպաստ միջավայրի ստեղծում, բ) թիրախային աջակցութիւն հայրենական արտադրողին, գ) ազգային հարստութեան արդար բաշխում:
Ապա Խաչատրեան համառօտ կերպով ներկայացուց դաշինքի տնտեսական քաղաքականութեան հիմնական ուղղութիւնները` 12 կէտերու մէջ: «Մենք վստահ ենք, որ առաջարկուող տնտեսական լուծումները կ՛ապահովեն մեր տնտեսութեան թռիչքաձեւ աճն ու մեր հայրենակիցների բարեկեցիկ կեանքը», եզրափակեց ան:
