Մարտիրոս Սարյանի վերջին վրձնահարվածները․ 90-ամյա վերպետն ու Կոմիտասի դիմանկարը. «Արդեն 100 տարի»

Շուրջ 56 տարի առաջ՝ 1970 թվականին, «Երիտասարդություն» ռադիոկայանի «Քնար» հանդեսը պատրաստեց մի հրաշալի հաղորդում՝ նվիրված Մարտիրոս Սարյանին։ Այն կառուցված էր  արվեստաբան և, այն ժամանակ Մ. Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրեն, Շահեն Խաչատրյանի  ակնարկի հիման վրա: Շահեն Խաչատրյանը թղթին էր հանձնել մեծ նկարչի մտորումները, երբ վերջինս ստեղծում էր Կոմիտաս Վարդապետի դիմանկարը: Եվ հաղորդումն էլ վերնագրված էր «Մարտիրոս Սարյանի Կոմիտասը»:

Կոմիտասի 100 ամյակին՝ 1969-ին, Մ. Սարյանը ծրագրեց ստեղծել Վարդապետի, մեծ երաժշտի  դիմանկարը: Սարյանն այդ ժամանակ, գրեթե, 90 տարեկան էր և ցավում էր, որ երբեք չէր հանդիպել Կոմիտասին: Այս հսկայի դիմանկարն անելու համար Սարյանը լուծումներ գտնելու փնտրտուքի մեջ էր: Մտածում էր մի տարբերակ, որտեղ  պատկերված կլիներ Կոմիտասը տարբեր միջավայրերում՝ երեխաների, երիտասարդների հետ, բնության գրկում. Կոմիտասն՝ ամենուր:

Սարյանը Կոմիտասի դեմքը նկարում էր լուսանկարից, մի բան, որ երբևէ չէր արել և խոստովանում է, որ դա շատ դժվար էր: Վարպետի աչքերը ցավում էին, արդեն 90 տարեկան էր և օրական կարողանում էր աշխատել միայն 5-10 րոպե: Սարյանն ասում էր, թե Կոմիտասը կարողանում է  ներդաշնակեցնել մութն ու լույսը: Եվ որովհետև նրա՝ լույսի զգացումը շատ ուժեղ է, և  լույսը նա իր մեջ ունի, դրա համար էլ լուսավոր են նրա երգերը: Սարյանը կարծում էր, թե  Կոմիտասը շատ ուժեղ է զգացել բնությունը, հողը և ստեղծել է բնության երգը, ոչ թե իր անձնական երգը: Աշխատելիս՝ Վարպետը Կոմիտաս էր լսում Արմենակ Շահմուրադյանի կատարմամբ:

Leave a Comment