Առևտրային աշխարհաքաղաքականություն. Կենտրոնական Ասիան պայքարում է լոգիստիկ ինքնիշխանության համար․ Stratfor

Կենտրոնական Ասիայի ռազմավարական դիրքը Ռուսաստանի, Չինաստանի և Եվրոպայի միջև կբարձրացնի նրա դերը եվրասիական առևտրային ուղիների զարգացման գործում, սակայն մրցակցային օրակարգերը, անհավասար ֆինանսավորումը, տարածաշրջանային թույլ համակարգումը, կառավարման և անվտանգային ռիսկերը կսահմանափակեն տարածաշրջանի վերելքը որպես իսկական մայրցամաքային կենտրոն․ գրում է Stratfor վերլուծական կենտրոնը։

Ինչպես նշվում է, 2022 թվականին Ուկրաինայի պատերազմից ի վեր Կենտրոնական Ասիան նաև դարձել է Ռուսաստանի համար կարևորագույն գործառնական կենսական օղակ՝ ծառայելով որպես արևմտյան պատժամիջոցները շրջանցելու և էներգետիկ ու առևտրային հոսքերը վերաուղղորդելու հիմնական մեխանիզմ։

Իրենց հերթին՝ Միացյալ Նահանգները և Եվրամիությունն օգտագործում են դիվանագիտական ներգրավվածությունը՝ տարածաշրջանում Ռուսաստանի և Չինաստանի աճող տնտեսական ազդեցությունը զսպելու համար։

Կենտրոնն, այս կապակցությամբ, հիշեցրել է, որ 2025 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Սպիտակ տանը հյուրընկալել է Կենտրոնական Ասիայի առաջնորդներին C5+1 երկրորդ գագաթնաժողովի համար։ Գագաթնաժողովի արդյունքում ընդունվել է համատեղ հռչակագիր, որով ազդարարվել է Միջին միջանցքը «լիովին զարգացնելու» և այն Հայաստանի միջով առաջարկվող «Թրամփի երթուղու» հետ համապատասխանեցնելու փոխադարձ մտադրությունը։

Վերլուծաբանների կանխատեսմամբ՝ չնայած այս աճող միջազգային հետաքրքրությանը՝ Կենտրոնական Ասիայի առևտրային հեռանկարը կմնա սահմանափակված՝ արտաքին աշխարհաքաղաքական ցնցումների ազդեցության պատճառով, ինչը կստիպի տարածաշրջանին հրաժարվել ավանդական գործընկերներից կախվածությունից և դառնալ ավելի դիմացկուն, բազմահանգույց լոգիստիկ ցանց։

Կենտրոնական Ասիան կշարունակի ակտիվորեն ձգտել լոգիստիկայի դիվերսիֆիկացման, սակայն ենթակառուցվածքների մշտական դեֆիցիտը, կոռուպցիան և աշխարհաքաղաքական անկայունությունը կսահմանափակեն այս միջանցքների մասշտաբայնությունը։ Կենտրոնական Ասիան կընդլայնի ռազմավարական ինքնավարության իր ձգտումը տրանսպորտից այն կողմ՝ զարգացնելով զուգահեռ էներգետիկ և թվային ենթակառուցվածքային ցանցեր, որոնք նախատեսված են արտաքին լծակները նվազեցնելու, կախվածությունները վերացնելու և տարածաշրջանային ինքնավարությունը բարձրացնելու համար։

Leave a Comment