Դպրոց չհաճախելով ավարտական փաստաթուղթ ստանալու կարգը վերաշարադրվել է։ Հիմնական կրթության վկայականի համար կարող է դիմել 16 տարին լրացած անձը, միջնակարգ կրթության ատեստատի համար՝ 18 տարին լրացածը, իսկ քննությունները կազմակերպվում են տարեկան երեք քննաշրջանով։ Նոր կարգը տարածվում է նաև պետական ավարտական քննությունների վրա, իսկ դիմումներն ընդունվում են բացառապես էլեկտրոնային եղանակով։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կարգը հաստատվել է ԿԳՄՍ նախարարի 2026 թվականի հունիսի 29-ի N 30-Ն հրամանով, որն ուժի մեջ է մտել 2026 թվականի օգոստոսի 1-ից։
Ի՞նչ է փոխվել
Նոր հրամանով 2010 թվականի N 1507-Ն հրամանի վերնագրում և կարգում ավելացել են «պետական ավարտական» քննությունները, իսկ հավելվածն ամբողջությամբ շարադրվել է նոր խմբագրությամբ։ Այսինքն՝ խոսքը ոչ թե կետային ուղղման, այլ ամբողջ կարգի վերաշարադրման մասին է։
Ո՞վ կարող է ստանալ հիմնական կրթության վկայական
Էքստեռն կարգով հիմնական կրթության վկայական ստանալու համար կարող է դիմել տվյալ օրացուցային տարվա դեկտեմբերի 31-ը ներառյալ 16 տարին լրացած կամ լրացող անձը։ Նման անձն օրենսդրությամբ կոչվում է դրսեկ։
Վկայական ստանալու համար հանձնվում են քննություններ վեց առարկայից՝ «Հայոց լեզու», «Գրականություն», «Հայաստանի պատմություն», «Մաթեմատիկա», «Բնագիտություն»՝ ֆիզիկա, քիմիա, կենսաբանություն կամ աշխարհագրություն՝ ընտրությամբ, և «Օտար լեզու»՝ ռուսերեն, անգլերեն, գերմաներեն կամ ֆրանսերեն՝ ընտրությամբ։
Ո՞վ կարող է ստանալ միջնակարգ կրթության ատեստատ
Ատեստատ կարող է ստանալ հիմնական կրթության վկայական ստացած և 18 տարին լրացածդրսեկը, ինչպես նաև այն անձը, ով ունի հիմնական կրթության վկայական, և դրա ստացման տարվանից անցել է չորս և ավելի տարի։
Քննությունները հինգն են՝ «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Մաթեմատիկա», «Հայաստանի պատմություն», «Բնագիտություն» և «Օտար լեզու»։
Ե՞րբ են քննաշրջանները
Կարգով սահմանված են երեք քննաշրջան՝
- առաջինը՝ փետրվարի 15-ից մարտի 15-ըներառյալ,
- երկրորդը՝ըստ ավարտական քննությունների ժամանակացույցի,
- երրորդը՝ հոկտեմբերի 15-ից նոյեմբերի 15-ըներառյալ։
Դիմումը ներկայացվում է յուրաքանչյուր քննաշրջանից 30 աշխատանքային օր առաջ, իսկ փաստաթղթերի ընդունումն ավարտվում է քննաշրջանի սկսվելուց 10 աշխատանքային օր առաջ։ Փաստաթղթերը ներկայացվում են մեկ անգամ՝ բոլոր քննաշրջանների համար։
Ի՞նչ փաստաթղթեր են պետք
Վկայականի համար՝ անձը հաստատող փաստաթուղթ, հանրային ծառայության համարանիշ, նախնական կրթության մասին տեղեկանք՝ առկայության դեպքում, 3/4 չափի էլեկտրոնային լուսանկար, իսկ ատեստատի համար՝ նույնը, գումարած հիմնական կրթության վկայականի բնօրինակը։
Դիմումներն ընդունվում են էլեկտրոնային եղանակով՝ Կրթության կառավարման տեղեկատվական համակարգում ստեղծված հարթակի միջոցով։
Կարելի՞ է հանձնել ոչ բոլոր քննությունները միանգամից
Այո։ Դիմումում դրսեկը նշում է, թե տվյալ քննաշրջանում քանի քննություն է ցանկանում հանձնել և որ առարկաներից։ Ստացած գնահատականներն ուժի մեջ են մինչև վկայականը կամ ատեստատը ստանալը, իսկ հաջորդ քննաշրջաններում հանձնվում են միայն այն առարկաները, որոնցից քննություն չի հանձնվել կամ ստացվել է ցածր միավոր։
Ընդ որում, դրսեկը չի մասնակցում այն առարկաների քննություններին, որոնք արդեն հանձնել է դպրոցում՝ 9-րդ կամ 12-րդ դասարանում, եթե ներկայացնում է տեղեկանք 10-միավորային համակարգում 4-10 միավոր ստանալու մասին։
Ի՞նչ միավոր է անհրաժեշտ
Վկայական կամ ատեստատ տրվում է, եթե բոլոր քննություններից ստացվել է 10-միավորային համակարգում 4-10 միավոր։ Քննությունները հանձնվում են միայն հայերենով՝ բացառությամբ օտար լեզուների։
Առանձին կարգավորում կա կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցողների համար. ինտելեկտի խնդիրներով պայմանավորված կարիք ունեցող դրսեկները կարող են ստանալ ավարտական փաստաթուղթ նույնիսկ 1-3 միավորի դեպքում, իսկ ծնողի համաձայնությամբ քննություններին չմասնակցելու դեպքում նրանց կարող է տրվել պետական նմուշի փաստաթուղթ՝ առանց քննական գնահատականների։
Որտե՞ղ են անցկացվում քննությունները
Էքստեռն ավարտական քննությունները կազմակերպվում են Երևանում՝ նախարարության կողմից այդ իրավունքը ստացած ավագ դպրոցում։ Քրեակատարողական հիմնարկներում պատիժ կրողների համար դրանք անցկացվում են հենց հիմնարկում։
Երեխային կարելի՞ է վաղաժամկետ փոխադրել հաջորդ դասարան
Այո, և դա կարգի երկրորդ մասն է՝ էքստեռն փոխադրական քննությունները։
Դրանց կարող են մասնակցել 1-3-րդ դասարանների սովորողները՝ բնութագրիչների առնվազն 90 տոկոս գերազանց ցուցանիշով, և 5-8-րդ դասարանների սովորողները՝ բոլոր առարկաներից տարեկան 9 կամ 10 միավոր ունենալու դեպքում։
Վաղաժամկետ փոխադրումը հնարավոր է կրթական առաջին և երկրորդ աստիճանում՝ յուրաքանչյուրում մեկ անգամ։ Ավարտական դասարանների համար այն չի կազմակերպվում։
Ի՞նչ ժամկետներ են գործում այդ դեպքում
Դիմումը, որը համատեղ ներկայացնում են ծնողը, դասղեկը և դասավանդող առնվազն երեք ուսուցիչ, պետք է ներկայացվի տնօրենին մինչև հունվարի 10-ը։
Կենտրոնացված քննություններն անցկացվում են հունվարի 20-26-ը՝ մայրենիից կամ հայոց լեզվից և մաթեմատիկայից, իսկ մնացած առարկաները հանձնվում են դպրոցում՝ հունվարի 29-ից փետրվարի 4-ը։ Բոլոր քննություններից գերազանց գնահատվելու դեպքում մանկավարժական խորհուրդը որոշում է կայացնում վաղաժամկետ փոխադրելու մասին։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ օգոստոսի 1-ից գործող կարգով հիմնական կրթության վկայականի համար կարող է դիմել 16 տարին լրացած անձը, ատեստատի համար՝ 18 տարին լրացածը կամ վկայականի ստացումից չորս տարի անց, քննաշրջանները երեքն են, որոնցից երրորդն ընթանում է հոկտեմբերի 15-ից նոյեմբերի 15-ը, դիմումը ներկայացվում է քննաշրջանից 30 աշխատանքային օր առաջ՝ էլեկտրոնային եղանակով, վկայականի համար հանձնվում է վեց, ատեստատի համար՝ հինգ քննություն, անհրաժեշտ միավորը 4-ից 10 է, իսկ ուժեղ սովորողների վաղաժամկետ փոխադրման դիմումը ներկայացվում է մինչև հունվարի 10-ը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։