Ընդհանուր կանոնով ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված գույքը երկուսի համատեղ սեփականությունն է։ Նոր օրենքով ամուսինները կստանան հնարավորություն՝ համատեղ դիմումով փոխել այս կանոնը կոնկրետ անշարժ գույքի համար, ինչը ուղղակիորեն ազդում է ժառանգության կարգի վրա։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, փոփոխությունը սահմանված է 2026 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-321-Ն օրենքով, որով լրացումներ և փոփոխություններ են կատարվում ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքում։ Օրենքն ուժի մեջ է մտնում 2027 թվականի հունվարի 1-ից։
Ի՞նչ նոր հնարավորություն է սահմանվում
Օրենքի 2-րդ հոդվածով քաղաքացիական օրենսգրքի 201-րդ հոդվածը լրացվում է նոր 1.1-ին մասով. ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված ընդհանուր համատեղ սեփականություն հանդիսացող անշարժ գույքի նկատմամբ ամուսինների համատեղ դիմումի հիման վրա, «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» օրենքով սահմանված կարգով, կարող է գրանցվել կողակցի սեփականության իրավունքը։
Այսինքն՝ գույքը, որը ընդհանուր կանոնով պատկանում է երկուսին համատեղ, ամուսինների համատեղ որոշմամբ կարող է վերագրանցվել որպես նրանցից միայն մեկի սեփականություն։
Ինչո՞ւ է սա կարևոր ժառանգության տեսանկյունից
Հենց այստեղ է կարգավորման ամենակարևոր հետևանքը։ Նույն 1.1-ին մասով կողակցի սեփականություն համարվող անշարժ գույքն ամուսիններից մեկի մահվան դեպքում չի ներառվում մահացած ամուսնու ժառանգության զանգվածում և մինչև մյուս ամուսնու մահը շարունակում է սեփականության իրավունքով պատկանել ողջ մնացած ամուսնուն։
Սովորական դեպքում, եթե ամուսիններից մեկը մահանում է, նրա բաժինը համատեղ գույքում ընդգրկվում է ժառանգության զանգվածում և կարող է անցնել այլ ժառանգների՝ երեխաների, ծնողների կամ այլոց, ոչ միայն ողջ մնացած ամուսնուն։ Բացառիկ սեփականության գրանցման դեպքում այս ռիսկը վերանում է առաջին մահվան պահին։
Ե՞րբ է գույքն ընդհանրապես մտնում ժառանգության մեջ
Օրենքի 6-րդ հոդվածով քաղաքացիական օրենսգրքի 1186-րդ հոդվածը լրացվում է նոր 3-րդ մասով. ամուսինների ընդհանուր համատեղ սեփականություն հանդիսացող այն գույքը, որը գրանցված է կողակցի սեփականության իրավունքով, ժառանգության զանգվածում ներառվում է երկու ամուսինների մահից հետո, ընդ որում՝ այդ գույքի մասով առաջինը մահացած ամուսնու ժառանգությունը բացվում է երկրորդ ամուսնու մահվան օրը։
Այսինքն՝ գույքը ժառանգության կանոններին ենթարկվում է միայն այն բանից հետո, երբ երկուսն էլ մահացած են, և երկուսի ժառանգությունը՝ այս կոնկրետ գույքի մասով, բացվում է միաժամանակ՝ երկրորդ ամուսնու մահվան օրը։
Ինչպե՞ս է սա կապված այլ հոդվածների հետ
Օրենքի 7-րդ հոդվածով քաղաքացիական օրենսգրքի 1247-րդ հոդվածի 1-ին մասը լրացվում է բացառությամբ, որի համաձայն 201-րդ հոդվածի 1.1-ին մասով նախատեսված դեպքերում կիրառվում է վերը նկարագրված հատուկ կարգը, այլ ոչ թե ընդհանուր դրույթը։
Կիրառվու՞մ է նաև արդեն ձեռք բերված գույքի նկատմամբ
Այո, և սա գործնականում ամենակարևոր հարցերից է։ Օրենքի 8-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 2-րդ հոդվածով սահմանված՝ կողակցի սեփականության իրավունքի վերաբերյալ կարգավորումները կիրառելի են նաև օրենքն ուժի մեջ մտնելուց առաջ ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված և ամուսինների համատեղ սեփականությունը հանդիսացող անշարժ գույքի նկատմամբ։
Այսինքն՝ ամուսինները չեն սահմանափակված միայն 2027 թվականից հետո ձեռք բերվող գույքով. նրանք կկարողանան համատեղ դիմումով վերագրանցել կողակցի սեփականության իրավունքով նաև այն գույքը, որն արդեն ունեն։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ես կարո՞ղ եմ միայնակ որոշել՝ գույքը գրանցվի կողակցի սեփականություն։ Ոչ։ 201-րդ հոդվածի նոր 1.1-ին մասով գրանցումն իրականացվում է ամուսինների համատեղ դիմումի հիման վրա, այսինքն՝ պահանջվում է երկուսի համաձայնությունը։
Եթե գույքն արդեն ունեմ ամուսնության մեջ, կարո՞ղ եմ վերագրանցել այն 2027-ից հետո։ Այո։ Օրենքի 8-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այս կարգավորումը կիրառելի է նաև օրենքն ուժի մեջ մտնելուց առաջ ձեռք բերված և ամուսինների համատեղ սեփականությունը հանդիսացող անշարժ գույքի նկատմամբ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ 2026 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-321-Ն օրենքով, որն ուժի մեջ է մտնում 2027 թվականի հունվարի 1-ից, քաղաքացիական օրենսգրքի 201-րդ հոդվածում սահմանվում է ամուսինների համատեղ դիմումով անշարժ գույքի նկատմամբ կողակցի սեփականության իրավունք գրանցելու հնարավորություն, և այդպիսի գույքն ամուսիններից մեկի մահվան դեպքում չի ներառվում ժառանգության զանգվածում, մինչև մյուս ամուսնու մահը մնալով նրա սեփականությունը, իսկ 1186-րդ հոդվածի նոր 3-րդ մասով գույքը ժառանգության զանգվածում ներառվում է միայն երկու ամուսինների մահից հետո, ընդ որում կարգավորումը կիրառելի է նաև արդեն ձեռք բերված գույքի նկատմամբ, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ամուսինների գույքի, ժառանգության և կողակցի սեփականության գրանցման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։