ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքով ամենամյա արձակուրդն այն ժամանակահատվածն է, որը տրամադրվում է աշխատողին հանգստանալու և աշխատունակությունը վերականգնելու համար՝ պահպանելով նրա աշխատատեղն ու միջին աշխատավարձը։ Սակայն շատերը չգիտեն, թե կոնկրետ քանի օր է հասնում իրենց, ինչ տեսակի արձակուրդներ կան, և արդյոք արձակուրդը կարելի է մասերով վերցնել։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net–ը, ՀՀ աշխատանքային օրենսգիրքը սահմանում է ամենամյա արձակուրդի տեսակները՝ նվազագույն, երկարացված և լրացուցիչ, ինչպես նաև դրանց տևողությունն ու տրամադրման կարգը։
Արձակուրդի տեսակները
Աշխատանքային օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամենամյա արձակուրդը լինում է երեք տեսակի՝ նվազագույն, երկարացված և լրացուցիչ։ Ողջ արձակուրդի ընթացքում պահպանվում է աշխատողի աշխատատեղը (պաշտոնը), և վճարվում է միջին աշխատավարձը։
Ամենամյա նվազագույն արձակուրդը
Աշխատանքային օրենսգրքի 159-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամենամյա նվազագույն արձակուրդի տևողությունը հնգօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում կազմում է 20 աշխատանքային օր, իսկ վեցօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում՝ 24 աշխատանքային օր։ Կոլեկտիվ կամ աշխատանքային պայմանագրով կարող են սահմանվել ավելի երկար տևողությամբ արձակուրդներ՝ բացառությամբ պետական և համայնքային բյուջեից ֆինանսավորվող կազմակերպությունների։
Ամենամյա երկարացված արձակուրդը
Աշխատանքային օրենսգրքի 160-րդ հոդվածի համաձայն՝ երկարացված արձակուրդ (25 աշխատանքային օր՝ հնգօրյա, և 30 օր՝ վեցօրյա շաբաթվա դեպքում, իսկ բացառիկ դեպքերում՝ համապատասխանաբար 35 և 42 օր) տրամադրվում է աշխատանքի հատուկ պայմաններում աշխատող առանձին կատեգորիայի աշխատողների, որոնց աշխատանքը կապված է մտավոր և հուզական գերլարվածության կամ մասնագիտական ռիսկի հետ։ Այս արձակուրդի իրավունք ունեցող աշխատողների ցանկը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը։
Ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդը
Աշխատանքային օրենսգրքի 161-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդ տրամադրվում է աշխատանքի վնասակար և վտանգավոր պայմաններում աշխատողներին, չնորմավորված աշխատանքային օրով աշխատողներին, ինչպես նաև հատուկ բնույթի աշխատանքներում աշխատողներին։ Այս արձակուրդի իրավունք ունեցող աշխատողների ցանկը, տևողությունն ու տրամադրման կարգը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը։
Ինչպե՞ս են համակցվում տեսակները
Աշխատանքային օրենսգրքի 162-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդը միացվում է նվազագույն արձակուրդին և կարող է տրամադրվել միասին կամ առանձին։ Իսկ երկարացված և լրացուցիչ արձակուրդ ստանալու իրավունք ունեցող աշխատողներին իրենց ընտրությամբ տրամադրվում է կա՛մ միայն երկարացված արձակուրդը, կա՛մ նվազագույն արձակուրդին ավելացրած լրացուցիչ արձակուրդը։
Կարելի՞ է արձակուրդը մասերով վերցնել
Աշխատանքային օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի համաձայն՝ կողմերի համաձայնությամբ ամենամյա արձակուրդը կարող է տրամադրվել մասերով։ Այս դեպքում արձակուրդի մասերից մեկը պետք է կազմի առնվազն 10 աշխատանքային օր՝ հնգօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում, և առնվազն 12 աշխատանքային օր՝ վեցօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում։
Հաճախ տրվող հարցեր
- Քանի՞ օր է ամենամյա նվազագույն արձակուրդը։
159-րդ հոդվածի համաձայն՝ հնգօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում՝ 20 աշխատանքային օր, վեցօրյա շաբաթվա դեպքում՝ 24 աշխատանքային օր։ - Ո՞վ ունի երկարացված արձակուրդի իրավունք։
160-րդ հոդվածի համաձայն՝ աշխատանքի հատուկ պայմաններում աշխատող առանձին կատեգորիայի աշխատողները, որոնց աշխատանքը կապված է մտավոր և հուզական գերլարվածության կամ մասնագիտական ռիսկի հետ։ Կոնկրետ ցանկը սահմանում է կառավարությունը։ - Կարո՞ղ եմ արձակուրդը մասերի բաժանել։
Այո։ 163-րդ հոդվածի համաձայն՝ կողմերի համաձայնությամբ, պայմանով որ մասերից մեկը լինի առնվազն 10 (հնգօրյա) կամ 12 (վեցօրյա) աշխատանքային օր։ - Կարո՞ղ է գործատուն ինձ ավելի երկար արձակուրդ տալ, քան օրենքով սահմանված նվազագույնը։
Այո։ 159-րդ հոդվածի համաձայն՝ պայմանագրով կարող են սահմանվել ավելի երկար արձակուրդներ՝ բացառությամբ պետական և համայնքային բյուջեից ֆինանսավորվող կազմակերպությունների։
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ ամենամյա նվազագույն արձակուրդը կազմում է 20 (հնգօրյա) կամ 24 (վեցօրյա) աշխատանքային օր, առանձին կատեգորիաների աշխատողների համար նախատեսված են երկարացված և լրացուցիչ արձակուրդներ, իսկ արձակուրդը կարող է տրամադրվել մասերով՝ պահպանելով նվազագույն 10 կամ 12 օրվա մասի պահանջը. յուրաքանչյուր կոնկրետ իրավիճակում աշխատողի իրավունքների պատշաճ պաշտպանությունը պահանջում է մասնագիտական մոտեցում, – տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Աշխատանքային վեճերի, այդ թվում աշխատանքից անօրինական ազատման կամ նմանատիպ այլ խնդիրների դեպքերում ձեր իրավունքները պաշտպանելու և իրավաբանական աջակցություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։