«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանում է Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության վարչության անդամ Արմեն Խաչատրյանը
– Պարո՛ն Խաչատրյան, ՀՀ քննչական կոմիտեում քրեական վարույթ է հարուցվել օրերս համացանցում տարածված ձայնագրության առնչությամբ, որում, ըստ հրապարակման, հեռախոսով զրուցում են Մայր Աթոռի արտաքին հարաբերությունների և արարողակարգի բաժնի տնօրեն Նաթան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյանը և կաթողիկոսի նախկին գավազանակիր այլևս կարգալույծ Աղան աբեղա Երնջակյանը։ Ինչպե՞ս եք գնահատում վարույթի հարուցումը, արդյոք քննության առարկա պե՞տք է դառնա ձայնագրության արտահոսքի փաստը:
– Ամբողջ խնդիրն այն է, թե այդ ձայնագրությունները ովքե՛ր են իրականացրել, իրավական գնահատական տալու համար շատ կարևոր է հասկանալ, թե ի վերջո աղբյուրը որն է, դրանից էլ կախված է, թե արդարադատության առումով մենք ինչի պետք է հետամուտ լինենք: Քաղաքական առումով ակնհայտ է, որ սա Եկեղեցու դեմ սկսված բռնաճնշումների հերթական ալիքն է:
Տեսանելի է, որ ինչքան գնում, այնքան կենացները քաղցրացնում է իշխանությունը, բայց, այնուամենայնիվ, պետք է հասկանանք նաև իրավական մասը. եթե այդ գաղտնալսումներն արվել են որևէ հատուկ ծառայության կողմից, ապա պետք է հասկանանք, թե ո՛նց է հայտնվել մամուլի շատ կոնկրետ շրջանակի ձեռքին, որովհետև այդ արտահոսքը սկսվել է դեպի իշխանամետ մամուլ։
Ես կարո՞ղ եմ ենթադրել, որ հատուկ ծառայությունները տրամադրել են այդ ձայնագրությունները լրատվամիջոցներին, իհարկե կարող եմ, որովհետև եթե Քրեական դատավարության օրենսգրքի իմաստով ենք նայում, ապա դրանք օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ են՝ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում է ձեռք բերված այդ տվյալները, որոնք շատ դեպքերում օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների մասին օրենքով անգամ քրեական գործի վարույթի շրջանակներում չեն ներառվում, այսինքն՝ չեն դառնում վարույթի նյութեր ու ոչնչացման ենթակա են օրենքով նշված հատուկ դեպքերում: Իսկ եթե դրանք ներառվել են վարույթի կամ մեղադրանքի ապացուցողական բազայում, ապա շատ տարօրինակ է դրանց՝ այս փուլում լրատվամիջոցներում հայտնվելը: Ուրիշ գնահատական, քան որ հատուկ ծառայություններն աշխատում են ՔՊ-ի հրահանգով ու ՔՊ-ի համար, կարծես թե այլևս կասկածից վեր է:
Պետք է լինի պաշտոնական հրապարակում՝ որտեղի՞ց այդ ձայնագրությունը, ո՞վ է այդ ձայնագրության աղբյուրը, ի՞նչ նպատակով, ինչո՞ւ է արտահոսք լինում այն ժամանակ, երբ իշխանությունը հարձակվել է Եկեղեցու վրա: Սրանք կոմպլեքս հարցեր են, որոնց հետագայում կանդրադառնան, երբ Հայաստանում քաղաքական իրավիճակ կփոխվի, արդարադատության դեմ գործած այս հանցանքները արդեն նոր քրեական վարույթների կվերածվեն և օբյեկտիվ ու ամբողջական քննության արդյունքում այդ հարցերի պատասխանը կտրվի: Այսօր, քանի որ մեխն էլ է իրենց ձեռքը, մուրճն էլ, մի քիչ բարդ է օբյեկտիվ իրականությունը արտացոլել:
– Փաստորեն թե՛ ձայնագրության նպատակը, թե՛ արտահոսքը տարօրինա՞կ եք համարում:
– Տարօրինակ և օրինաչափ: Որպես իրավաբան՝ ինձ համար իսկապես տարօրինակ է այդ արտահոսքը, օրինաչափ, որովհետև մենք ունենք իշխանություն, որի պայմաններում ձուկը կթռչի, հավքը կլողա:
– Պարո՛ն Խաչատրյան, այս արտահոսքից հետո կարծիքներ հնչեցին, որ հաջորդ թիրախն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն է, որ նրա դեմ քրեական վարույթ են հարուցելու: Դուք ի՞նչ եք կարծում:
– Այնուամենայնիվ, հուսով եմ, որ Քննչական կոմիտեի տարածած հերքումը, որ Վեհափառի դեմ քրեական հետապնդում չի նախաձեռնվել, թեև չեմ բացառում, որ ի վերջո Վեհափառի դեմ քրեական հետապնդում սկսվի, որովհետև իրենք իրավաբանական մի տեքստ են գրել, որ այս պահին նախաձեռնված վարույթը մեղադրանք չէ Վեհափառի կամ այլ անձի դեմ, այլ փաստի առթիվ է նախաձեռնվել վարույթ: Թեև նախաձեռնված վարույթից մինչև հանրային հետապնդում հարուցելը մեկ քայլ է, որը ցանկացած պահի քաղաքական իշխանության կամակատար նախաքննական մարմինը կարող է անել: Բայց մինչև վերջ ուզում եմ հուսով լինել, որ նախաքննական մարմինը, այնուամենայնիվ, ձեռնպահ կմնա Վեհափառ Հայրապետի նկատմամբ նման կերպ վարվելուց:
Ինչ սկսվել է այս արշավը Եկեղեցու դեմ, Վեհափառ Հայրապետն ու սրբազան հայրերն ինձ համար անձնավորված չեն, ու ես խոսում եմ մեր ազգային կարևորագույն արժեքի ու այն ներկայացնողների մասին, այն կարմիր գիծը, որ անցան ու սրբազանների նկատմամբ ոտնձգություն կատարեցին, հուսով եմ, կլինի վերջին քայլը, դրանից այն կողմ չեն համարձակվի, ու Վեհափառ Հայրապետի դուռը այդ թուղթ ու թամասայով չի ներկայանա որևէ քննիչ:
Քրիստինե Աղաբեկյան
MediaLab.am