Հայաստանում պաշտոնապես «փոշու հարկ» չկա։ Սակայն, 2024 թվականի հունվարի 1-ից ուժի մեջ է մտել նոր բնապահպանական հարկ՝ «Մթնոլորտային օդ արտանետվող աղտոտիչների հարկ» (ՀՀ հարկային օրենսգրքի 14.1 հոդված), որը լրատվամիջոցներում և հանրության կողմից հաճախ անվանում են «փոշու հարկ», գրում է klerk.ru–ն։
Հակիրճ ասած, ըստ օրենքի Հարկ է գանձվում բիզնեսներից մթնոլորտ արտանետվող որոշակի նյութերի յուրաքանչյուր տոննայի համար, նաև ստացիոնար աղբյուրներից (ծխնելույզներ, վառարաններ և այլն) արտանետումներն են ենթակա հարկման։
Վերահսկվող նյութերն են.
– Մասնիկային նյութը (փոշին)
– Ծծմբի երկօքսիդը (SO₂)
– Ազոտի օքսիդները (NOx)
– Ցնդող օրգանական միացությունները (VOC):
Ո՞վ է ենթակա հարկին.
– Հիմնականում արդյունաբերական ձեռնարկությունները՝ հանքարդյունաբերական և մետալուրգիական գործարանները, ցեմենտի գործարանները, շինանյութերի արտադրողները, խոշոր կաթսայատները և այլն։
Հարկը չի տարածվում անհատների վրա՝ մասնավոր տրանսպորտային միջոցներից կամ մասնավոր տների ջեռուցման արտանետումների համար, հարկն ուղղված է արդյունաբերական ոլորտին։
Հարկի նպատակներն են
– Խթանել արտադրության արդիականացումը և մաքրման համակարգերի տեղադրումը (օրինակ փոշու ֆիլտրեր), արտանետումների նվազմանը զուգընթաց նվազում է նաև հարկը։
– Բարելավել օդի որակը ծխամշուշի և արդյունաբերական արտանետումների հակված քաղաքներում (մասնավորապես Երևան, Հրազդան և Ալավերդի):
– Խթանել Հայաստանի կողմից միջազգային բնապահպանական պարտավորությունների կատարումը:
Եզրակացություն.
«Փոշու հարկ» ասելով սովորաբար հասկանում են արտանետումների հարկ, որտեղ փոշին հարկվող կետերից միայն մեկն է: Դա առանձին տուրք չէ, այլ պետական բնապահպանական քաղաքականության տարր, որն ուղղված է աղտոտվածության նվազեցմանը և հանրային առողջության բարելավմանը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց՝ Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am