Արմինֆո. Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի մասնակցությամբ եռակողմ հանդիպման արդյունքում ստորագրել են երկրների միջև խաղաղության հասնելու մասին համատեղ հռչակագիր: Այդ մասին հաղորդում են միջազգային լրատվամիջոցները։
Հանդիպման շրջանակներում Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները նախաստորագրել են “Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին” համաձայնագիր, որի տեքստը կհրապարակվի օգոստոսի 11-ին։
Կողմերը նաև ստորագրել են ԵԱՀԿ-ին ուղղված համատեղ դիմում՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի և դրա հետ կապված կառույցների գործունեության դադարեցման վերաբերյալ:
Բացի այդ, երկու երկրները մի քանի երկկողմ համաձայնագրեր են ստորագրել Միացյալ Նահանգների հետ:
Նշվում է, որ Սպիտակ տանը կայացած հանդիպման արդյունքների վերաբերյալ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հռչակագրում ընդգծվում Է համաձայնագրի ստորագրմանն ու վերջնական վավերացմանը հասնելու համար հետագա գործողությունների շարունակման անհրաժեշտությունը:
Կողմերը նաեւ վերահաստատել են երկու երկրների միջեւ հաղորդակցությունների բացման կարեւորությունը ներպետական, երկկողմ եւ միջազգային փոխադրումների համար ՝ տարածաշրջանում եւ հարեւան երկրներում խաղաղության, կայունության եւ բարգավաճման խթանման նպատակով ՝ պետությունների ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության եւ իրավասության հանդեպ հարգանքի հիման վրա: Այդ ջանքերը ներառում են Հայաստանի տարածքով Ադրբեջանի հիմնական տարածքի եւ Նախիջեւանի Ինքնավար Հանրապետության միջեւ ուղիղ հաղորդակցության բացում:
“Հայաստանը կհամագործակցի ԱՄՆ-ի և որոշակի երրորդ կողմերի հետ՝ Հայաստանի տարածքում “Թրամփի խաղաղության և բարգավաճման միջազգային երթուղի” (TRIPP) նախագծի շրջանակները մշակելու համար: Մենք վերահաստատում ենք մեր ձգտումը բարեխղճորեն շարունակելու ջանքերը ամենակարճ ժամկետներում այդ նպատակին հասնելու համար”, – ասվում է հռչակագրում։
Կողմերը նաեւ ընդունում են անցյալի հակամարտություններով չկապված պայծառ ապագայի ուղեգիծ նախանշելու անհրաժեշտությունը։
“Ստեղծված են պայմաններ, որպեսզի մեր ժողովուրդները սկսեն բարիդրացիական հարաբերություններ կառուցել միջազգային սահմանների անխախտելիության և հակամարտությունից հետո տարածքներ գրավելու համար ուժի կիրառման անթույլատրելիության հիման վրա: Այս իրողությունը, որը ենթակա չէ և երբեք չպետք է ենթակա լինի վերանայման, ճանապարհ է բացում մեր ժողովուրդների միջև թշնամանքի գլուխը փակելու համար: Մենք վճռականորեն մերժում և բացառում ենք ռևանշի ցանկացած փորձ այժմ և ապագայում”, – ասվում է հռչակագրում։
“Ավելի քան 35 տարի Հայաստանն ու Ադրբեջանը ցավոտ հակամարտություն են վարում, որը վիթխարի տառապանք է բերել երկու ժողովուրդներին: Շատերն են փորձել խնդրի լուծում գտնել՝ ներառյալ Եվրամիությունն ու Ռուսաստանը, որոնք ակտիվորեն աշխատել են այդ ուղղությամբ, սակայն դա նրանց այդպես էլ չի հաջողվել”, – հայտարարել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը՝ հանդիպման արդյունքում: Նրա ասել՝ Հայաստանը Միացյալ Նահանգների հետ բացառիկ գործընկերություն է հաստատում տրանսպորտային միջանցքի զարգացման համար, որի ենթակառուցվածքը կստեղծեն ամերիկյան կազմակերպությունները:
Ինչպես կարծում է քաղաքական վերլուծաբան Հայկ Խալաթյանը, այն, ինչ տեղի ունեցավ Սպիտակ տանը, հայկական կողմի լիակատար ֆիասկո էր, ինչը միանգամայն սպասելի էր: Հաղթողներն են Ադրբեջանը, Թուրքիան և ԱՄՆ-ը։ Ալիևը ստացավ Սյունիքով անցնող ճանապարհ, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարում, ԱՄՆ-ի հրաժարում 907 ուղղումից։ Թրամփը ստացավ եւս մեկ «կարգավորում» իր խնայատուփոմ’ Խաղաղության նոբելյան մրցանակ ձեռք բերելու համար:
«Իսկ ի՞նչ ստացավ Հայաստանը», – հարց է տալիս վերլուծաբանը: Ադրբեջանով դեպի Ռուսաստան և Իրան հաղորդակցություններ՝ ոչ։ Հաղորդակցության հարցում փոխադարձության սկզբունք՝ ոչ։ Գերիների ազատ արձակում՝ ոչ։
«Փաշինյանն այսօր իր անձնական իշխանությունը պահպանելու համար որոշել է զոհաբերել երկրի ինքնիշխանությունն ու շահերը, ապագա սերունդներին, ինչպես նախկինում, նույն նպատակով հանձնեց Արցախը: Բայց ես, այնուամենայնիվ, հավատում եմ, որ ամեն ինչ դեռ կորած չէ: Հայաստանում իշխանափոխության դեպքում մենք դեռ շանս ունենք դուրս գալու այն անդունդից, ուր մեզ քշել է գործող իշխանությունը՝ Փաշինյանի գլխավորությամբ։ Եթե նա մնա, կարելի է համարել, որ հայոց պետականության ավարտը, ընդամենը, ժամանակի հարց է։ Իսկ մինչև այդ վերջնակետը՝ կորուստների եւ նվաստացումների շարունակություն», – նշում է Խալաթյանը՝ «Ֆեյսբուքի» իր էջում։