Դիտում ՝ 21 219
Վերջերս ԱՄՆ-ում երեխայի ծնունդը նոր ուղենիշ է դարձել բժշկության մեջ. տղան աշխարհ է եկել ավելի քան երեք տասնամյակ սառեցված սաղմից։ Այս իրադարձությունը միջազգային հետաքրքրություն է առաջացևել՝ բարձրացնելով այն հարցը, թե որքան ժամանակ կարող են մարդու սաղմերը կենսունակ մնալ։
Թեդեուս Դենիել Փիրս անունով երեխան ծնվել է Օհայոյում՝ 30,5 տարի կրիոպահպանումից հետո։ IFLScience-ը գրում է, որ սաղմը սառեցվել է 1994 թվականի մայիսին Լինդա Արչերդի և նրա ամուսնու կողմից՝ արտամարմնային բեղմնավորման ընթացակարգի շրջանակներում։
Դստեր ծնվելուց հետո ամուսինները սառեցրել են մնացած սաղմերը։ Թեև հետագայում նրանք ամուսնալուծվել են՝ Արչերդը հրաժարվել է դեն նետել կամ անանուն նվիրաբերել սաղմերը, հայտնում է Ֆոկուսը։ Դրա փոխարեն նա ընտրել է սաղմերի որդեգրման ուղին՝ մի ծրագրի միջոցով, որը թույլ է տալիս իմանալ դոնորներին և ռեցիպիենտներին։
2024 թվականին այս սաղմերից երկուսը տեղափոխվել են Լինջ Փիրսի մոտ, ով ինը ամիս անց ծննդաբերել է Թեդեուսին։
«Դա նման է գիտաֆանտաստիկ ֆիլմից ինչ-որ բանի», — ասել է Փիրսը MIT Technology Review-ին։
1990-ականների սկզբից ի վեր կրիոպահպանման մեթոդները զգալիորեն զարգացել են։ Այդ ժամանակահատվածում ստեղծված սաղմերը սովորաբար սառեցվել են դանդաղ սառեցման մեթոդով, որը հալեցման ժամանակ վնասվելու ավելի մեծ ռիսկ է պարունակում։
Այսօր լայնորեն կիրառվում է վիտրիֆիկացիան՝ շատ ավելի արագ մեթոդ, որն ավելի արդյունավետ է սաղմերի կենսունակությունը պահպանելու համար։ Snowflakes սաղմերի որդեգրման ծրագրի տնօրեն Բեթ Բաթոնի խոսքով՝ «ԱՄՆ-ի կլինիկաների ավելի քան 90%-ը չէին ընդունի այս սաղմերը»։ Սակայն Թեդեուսի սաղմը գոյատևել է հալեցումից հետո, ինչը զգալի հաջողություն է կրիոպահպանման ոլորտում։
Այս դեպքը լրացնում է վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաները, որոնց սկիզբը դրվել է 1978 թվականին Լուիզա Բրաունի ծնունդով։ Այդ ժամանակից ի վեր նման մեթոդների օգնությամբ ավելի քան 13 միլիոն երեխա է ծնվել։
Գիտական առաջընթացը ոչ միայն մեծացրել է հաջողության մակարդակը, այլև ներմուծել է նոր մոտեցումներ, այդ թվում՝ մարմնից դուրս ձվաբջիջների հասունացման տեխնիկան, որն արդեն հանգեցրել է կենդանի ծնունդների: Փիրսերի նման ընտանիքների համար այս առաջընթացները անձնական նշանակություն ունեն: