Պատերազմից տուժած երկիրը հաջորդ տարի կանգնած է 70 միլիարդ եվրոյի բյուջետային պակասուրդի խնդրի առջև։
ԲՐՅՈՒՍԵԼ — Եվրոպական հանձնաժողովը մտադիր է մինչև տարեվերջ լուծում գտնել Ուկրաինայի բյուջետային ճեղքվածքը փակելու համար. այս մասին ասվում է փաստաթղթում։
«Անհրաժեշտ է աշխատանք սկսել 2027 թվականի համար մնացած ֆինանսական բացը լրացնելու ուղղությամբ՝ նպատակ ունենալով մինչև տարեվերջ հասնել քաղաքական համաձայնության», — նշված է երեք էջանոց փաստաթղթում։
Այս վերջնաժամկետը սահմանվել է այն բանից հետո, երբ անցյալ շաբաթ Բրյուսելում հանդիպեցին Եվրոպական միության ղեկավարները՝ քննարկելու միության հաջորդ յոթնամյա բյուջեն, Ուկրաինայի հարցը և այլ թեմաներ։
Պատերազմից տուժած երկիրը հաջորդ տարի կանգնած է 70 միլիարդ եվրոյի բյուջետային պակասուրդի խնդրի առջև՝ չնայած այն հանգամանքին, որ նոր միջոցներ են ստացվելու 90 միլիարդ եվրոյի վարկից, որի շուրջ ղեկավարները պայմանավորվել էին 2025 թվականի դեկտեմբերին։ Առանց այդ լրացուցիչ միջոցների՝ Ուկրաինայի կառավարությանը և բանակին դժվար կլինի շարունակել ռուսական ուժերի դեմ արդեն չորս տարի ընթացող պաշտպանական պայքարը։
Ուկրաինայի պաշտպանական ծախսերի բացը կազմում է 40 միլիարդ եվրո, իսկ մնացած 30 միլիարդ եվրոյի պակասուրդը վերաբերում է պետական բյուջեին։ Հանձնաժողովի պաշտոնյաները հույս ունեն, որ Կանադան, Ճապոնիան, Միացյալ Թագավորությունը և ԱՄՆ-ը կօգնեն նվազեցնել ընդհանուր գումարը։
«Միջազգային գործընկերները պետք է կատարեն իրենց ֆինանսական պարտավորությունները և ակտիվացնեն ջանքերը… հաշվի առնելով այն լուրջ մարտահրավերները, որոնց բախվում է Ուկրաինան», — ասվում է փաստաթղթում։ «Անհրաժեշտ է վճռական ներգրավվածություն՝ լրացուցիչ աջակցություն մոբիլիզացնելու, ինչպես նաև Ուկրաինայի պաշտպանական ջանքերն ու պետության կենսական գործառույթները հաջորդ տարվա ընթացքում պահպանելու համար»։
Պաշտպանության ոլորտում բացը կարող է նվազել մինչև 27 միլիարդ եվրո, եթե ՆԱՏՕ-ի երկրները հավատարիմ մնան Կիևին այս և հաջորդ տարի երկկողմանի օգնություն տրամադրելու իրենց խոստմանը, որը համաձայնեցվել է հուլիսի 8-ին Անկարայում։
Այնուամենայնիվ, թվերը «շարունակում են ենթարկվել շատ բարձր մակարդակի անորոշության, մասնավորապես պաշտպանության ոլորտում», նշվում է փաստաթղթում։ Հետևաբար, իրավիճակը կարող է վատթարանալ։
ԵՄ գործադիր մարմինը պատրաստում է Ուկրաինայի համար ֆինանսավորման տարբերակների ցանկ, որը, ինչպես սպասվում է, առաջնորդները կքննարկեն նոյեմբերի 26-ին Բրյուսելում կայանալիք արտահերթ գագաթնաժողովի ժամանակ։
ԵՄ երեք պաշտոնյաներ նշել են, որ քիչ հավանական է, որ սառեցված ռուսական պետական ակտիվները լինեն ֆինանսավորման տարբերակների շարքում։ Բելգիան շարունակում է դեմ լինել այս նախաձեռնությանը, քանի որ ակտիվների մեծ մասը գտնվում է Բրյուսելում գտնվող Euroclear ֆինանսական պահոցում։ Առանց անվերապահ աջակցության, Բելգիայի կառավարությունը վախենում է, որ ակտիվների լծակավորումը կհանգեցնի Ռուսաստանի հակադարձ հարվածների ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ արտերկրում։
Հաշվի առնելով, թե որքան քիչ ժամանակ է մնացել մինչև տարեվերջ Ուկրաինայի ֆինանսավորման կարիքների վերաբերյալ համաձայնության գալու համար, քիչ հավանական է, որ հանձնաժողովը կհրավիրի ռուսական ակտիվների շուրջ ևս մեկ քաղաքական պայքար։
ԵՄ բյուջեի շուրջ լարված բանակցությունները կարող են նաև ֆինանսավորման հարցը տեղափոխել հաջորդ տարվա սկիզբ, հատկապես այն պատճառով, որ Ուկրաինայի գանձարանը անմիջապես չի սպառվի։
«Դա խիստ, շատ խիստ վերջնաժամկետ չէ», – ասել է ԵՄ պաշտոնյաներից մեկը։