Iravaban.net-ը ուսումնասիրել է «Պետական տուրքի մասին» օրենքում լրացումներ կատարելու մասին նախագիծը, որով առաջարկվում է փախստականներին և քաղաքացիություն չունեցող անձանց ազատել իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի հաստատման հետ կապված մի շարք պետական տուրքերից։
Գործող կարգավորմամբ հատուկ վարույթի գործերով դիմումների համար պետական տուրքը սահմանվում է բազային տուրքի 20-ապատիկի չափով։ Իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի հաստատման որոշ գործողությունների համար պետական տուրք է նախատեսված նաև նոտարական և դատական ընթացակարգերում։
Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ փոփոխությունը
Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ փախստականները հաճախ ստիպված են լինում դիմել դատարան կամ նոտար՝ իրենց համար անհրաժեշտ փաստերը հաստատելու համար, քանի որ ծագման երկրից հեռանալը կարող է հանգեցնել փաստաթղթերի կորստի կամ դրանց բացակայության։ Միաժամանակ, փաստաթղթերը վարչական կամ դիվանագիտական ճանապարհով վերականգնելը կարող է անհնար լինել։
Հիմնավորման մեջ նշվում է նաև, որ փախստականների սոցիալ-տնտեսական վիճակը կարող է լրացուցիչ դժվարություններ ստեղծել պարտադիր վճարների կատարման հարցում։ Այդ պատճառով պետական տուրքը կարող է վերածվել իրավական իրավունքների իրականացման ֆինանսական խոչընդոտի։
Ո՞վքեր կօգտվեն արտոնությունից
Նախագծով առաջարկվում է պետական տուրքի արտոնություն սահմանել՝
- փախստականների,
- քաղաքացիություն չունեցող անձանց,
- համապատասխան կարգավիճակ հայցող անձանց համար։
Արտոնությունը նախատեսվում է կիրառել իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի հաստատման գործընթացներում։
Ո՞ր ընթացակարգերի վրա կտարածվի ազատումը
Առաջարկվող կարգավորմամբ պետական տուրքից ազատումը նախատեսվում է տարածել ոչ միայն դատարանում իրականացվող գործընթացների, այլև՝
- նոտարական կարգով իրականացվող գործողությունների,
- դատական վարույթի,
- վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքների,
- քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմիններում իրականացվող համապատասխան գործընթացների վրա։
Ինչ խնդիր կարող է լուծվել
Նախագծի հեղինակների գնահատմամբ՝ փաստաթղթերի բացակայության պատճառով անձը կարող է չկարողանալ հաստատել, օրինակ, իր ծննդյան կամ այլ իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստը։ Դա իր հերթին կարող է դժվարացնել քաղաքացիություն ստանալու կամ իրավական կարգավիճակը փաստաթղթավորելու գործընթացը։
Հիմնավորման մեջ նշվում է, որ քաղաքացիական կացության ակտերի, մասնավորապես՝ ծննդի գրանցումը, անձի իրավական ինքնության և քաղաքացիության հիմքերից է։ Ուստի համապատասխան փաստերի հաստատման համար պետական տուրքի վերացումը կարող է նվազեցնել քաղաքացիություն չունեցող անձանց համար առկա ֆինանսական խոչընդոտները։
Փոփոխությունը վերաբերում է նաև Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց
Նախագծի հիմնավորման մեջ առանձին անդրադարձ է կատարվում Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց իրավիճակին։ Նշվում է, որ նրանց մոտ նույնպես կարող են բացակայել անհրաժեշտ փաստաթղթեր, ինչի հետևանքով իրավաբանական փաստերի հաստատումը և քաղաքացիության ձեռքբերման հետ կապված գործընթացները կարող են լրացուցիչ դժվարություններ և ծախսեր առաջացնել։
Ի՞նչ արդյունք է ակնկալվում
Նախագծի ընդունման դեպքում ակնկալվում է վերացնել փախստականների և քաղաքացիություն չունեցող անձանց համար իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերի հաստատման պետական տուրքի ֆինանսական բեռը և այդ գործընթացները դարձնել առավել մատչելի։
Նախագիծը մշակվել է Արդարադատության նախարարության և Փաստաբանների պալատի կողմից համատեղ։
Միաժամանակ, նախագծի ընդունմամբ պետական բյուջեի ծախսերի ավելացում չի նախատեսվում, սակայն ակնկալվում է պետական տուրքի տեսքով մուտքերի ոչ էական նվազում։
Օրենքն ուժի մեջ կմտնի պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող տասներորդ օրը։