Iravaban.net–ը ուսումնասիրել է ՀՀ կառավարության հոկտեմբերի 8-ի նիստում հաստատված նախագիծը, որով փոփոխություններ և լրացումներ են կատարվել ինքնակամ կառույցների հաշվառման գործող կարգում։ Նոր կարգավորումներով հստակեցվում է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց սեփականության իրավունքով պատկանող հողամասերում առկա՝ ամբողջությամբ ինքնակամ կառույցների հաշվառման ընթացակարգը։
Ո՞ր ինքնակամ կառույցների մասին է խոսքը
Նոր կարգավորումը վերաբերում է այն դեպքերին, երբ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին սեփականության իրավունքով պատկանող հողամասում առկա է ամբողջությամբ ինքնակամ կառույց։
Նախագծի համաձայն՝ օրենքով նախատեսված դեպքերում նման կառույցները կարող են հաշվառվել Կադաստրի կոմիտեում՝ հետագայում Կառավարության կողմից հաստատվող՝ օրինականացման ենթակա ինքնակամ շինությունների ցանկում ընդգրկվելու նպատակով։
Ինչպե՞ս է իրականացվելու հաշվառումը
Նախագծով նախատեսվում է, որ հաշվառման փաթեթը առցանց չափագրման գրասենյակ ներբեռնելուց և Կադաստրի կոմիտե ներկայացնելուց հետո կձևավորվի չափագրման ծածկագիր։
Դրա վերաբերյալ պատվիրատուն կտեղեկացվի SMS հաղորդագրությամբ։ Այդ հաղորդագրությունը կհավաստի, որ հաշվառման փաթեթը ներկայացվել է Կադաստրի կոմիտե։
Դրանից հետո Կադաստրի կոմիտեն կուսումնասիրի ներկայացված փաթեթը՝ «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» օրենքով սահմանված ժամկետներում։
Ի՞նչ է ստուգելու Կադաստրի կոմիտեն
Ուսումնասիրության ընթացքում Կադաստրի կոմիտեն համադրելու է չափագրողի կողմից ներկայացված տվյալները Կոմիտեում առկա տվյալների, ինչպես նաև տեղազննության արդյունքում ձեռք բերված տվյալների հետ։
Միաժամանակ ստուգվելու է ներկայացված փաստաթղթերի ամբողջականությունն ու համապատասխանությունը սահմանված պահանջներին։
Ուսումնասիրության արդյունքում Կադաստրի կոմիտեն կամ կհաստատի, կամ կմերժի ինքնակամ կառույցի հաշվառումը։
Որոշման մասին պատվիրատուն նույնպես կտեղեկացվի SMS հաղորդագրությամբ։
Ո՞ր դեպքերում կարող է հաշվառումը մերժվել
Նախագծով նախատեսվում է հաշվառումը մերժել, եթե ուսումնասիրության արդյունքում չի հաստատվում, որ՝
- ինքնակամ կառույցն ամբողջությամբ գտնվում է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի սեփականության իրավունքով պատկանող հողամասում,
- կառույցն ամբողջությամբ ինքնակամ է,
- ներկայացված փաստաթղթերը ամբողջական են և համապատասխանում են սահմանված պահանջներին։
Այսինքն՝ միայն փաստաթղթերի ներկայացումը բավարար չի լինելու․ Կադաստրի կոմիտեն ուսումնասիրելու է նաև կառույցի փաստացի գտնվելու վայրը և դրա համապատասխանությունը օրենքով սահմանված պայմաններին։
Իսկ եթե փաթեթը ժամանակին ներկայացվել է, բայց հետո մերժվել է
Նախագծով նախատեսվում է նաև հատուկ կարգավորում այն անձանց համար, որոնց հաշվառման փաթեթը ներկայացվել է օրենքով սահմանված վերջնաժամկետում, սակայն Կադաստրի կոմիտեն այն մերժել է արդեն վերջնաժամկետի լրանալուց հետո։
Այս դեպքում, եթե մերժման պատճառը եղել է փաստաթղթերի ոչ ամբողջական լինելը կամ դրանց անհամապատասխանությունը, անձը հնարավորություն կունենա լրամշակված փաթեթը կրկին ներկայացնել։
Դա պետք է արվի մերժման օրվանից 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում։
Կրկին ներկայացվող փաթեթին պարտադիր պետք է կցվի չափագրողի եզրակացությունը, որում նշված կլինեն՝
- փաթեթն ի սկզբանե սահմանված վերջնաժամկետում ներկայացված լինելու հանգամանքը,
- սկզբնական ներկայացման համապատասխան ծածկագիրը։
Կրկին ներկայացնելը նոր հայտ չի համարվի
Նախագծով սահմանվում է, որ նման դեպքերում փաթեթը հնարավոր կլինի կրկին ներկայացնել միայն մեկ անգամ, և դա չի համարվի նոր հայտ։
Միաժամանակ կրկնակի ներկայացումը թույլատրվելու է միայն այն դեպքում, երբ լրամշակված փաթեթում ինքնակամ կառույցի որակական կամ քանակական բնութագրերը չեն փոփոխվել։
Այսինքն՝ հնարավոր կլինի շտկել մերժման հիմք հանդիսացած թերությունները, սակայն չի թույլատրվի այդ ընթացքում փոխել ինքնակամ կառույցի հիմնական բնութագրերը։
Ինչո՞ւ է փոխվում կարգը
Նախագծի ընդունման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է 2026 թվականի հուլիսի 3-ին ընդունված օրենքով, որով նոր կարգավորում է նախատեսվել ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց սեփականության իրավունքով պատկանող հողամասերում առկա՝ ամբողջությամբ ինքնակամ կառույցների հաշվառման համար։
Քանի որ գործող կառավարության որոշմամբ արդեն սահմանված է ինքնակամ կառույցների հաշվառման կարգ, առաջարկվում է այն համապատասխանեցնել նոր օրենսդրական պահանջներին։
Նախագծի հեղինակների գնահատմամբ՝ փոփոխությունների արդյունքում պետք է հստակեցվեն հաշվառման գործընթացը, Կադաստրի կոմիտեի և դիմող անձանց գործողությունները, ինչպես նաև ապահովվի միասնական վարչարարություն։
Նախագծի ընդունումը պետական բյուջեի եկամուտներում և ծախսերում փոփոխություններ չի առաջացնի։
Նախագիծը մշակել է Կադաստրի կոմիտեն։