Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net–ը՝ դպրոցի ֆինանսավորումը միայն ծնողների կամ այլ անձանց կողմից կատարվող վճարումներից կախված չէ։ «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքի 35-րդ հոդվածը սահմանում է, թե ինչ աղբյուրներից են գոյանում ուսումնական հաստատությունների ֆինանսական միջոցները, ինչպես է իրականացվում պետական ֆինանսավորումը և որ դեպքերում դպրոցը կարող է ստանալ լրացուցիչ ֆինանսավորում։
Որո՞նք են դպրոցի ֆինանսավորման աղբյուրները
Օրենքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ուսումնական հաստատության ֆինանսական միջոցները գոյանում են՝
- պետական բյուջեից, և
- օրենսդրությամբ չարգելված այլ աղբյուրներից։
Այսինքն՝ դպրոցը կարող է ունենալ ֆինանսավորման մեկից ավելի աղբյուր, սակայն դրանց ներգրավումը պետք է իրականացվի օրենքով թույլատրելի եղանակներով։
Պետական դպրոցը ֆինանսավորվում է պետական բյուջեից
Օրենքը սահմանում է, որ ուսումնական հաստատության՝ պետական բյուջեից ֆինանսավորումն իրականացվում է ըստ իրականացվող հանրակրթական ծրագրերի։
Միաժամանակ, ոչ պետական ուսումնական հաստատությունը նույնպես կարող է պետական բյուջեից ֆինանսավորվել, եթե համապատասխանում է Կառավարության սահմանած պահանջներին և չափանիշներին։
Այսպիսով, պետական ֆինանսավորում ստանալու հնարավորություն նախատեսված է նաև ոչ պետական ուսումնական հաստատությունների համար՝ օրենքով և կառավարության սահմանած չափանիշներին համապատասխանելու դեպքում։
Հատուկ միջոցներ՝ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների համար
Օրենքը հատուկ ֆինանսավորում է նախատեսում կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող, այդ թվում՝ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների համար։
Պետական հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների պահպանման ծախսերում պետական բյուջեի միջոցներից տրամադրվում են համապատասխան միջոցներ՝ այդ երեխաների համար ֆիզիկական միջավայրի հարմարեցումներ ապահովելու նպատակով։
Նախատեսվում է նաև նպատակային ֆինանսավորում՝ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների կրթության կազմակերպման ընթացքում խելամիտ հարմարեցումներ ապահովելու համար։
Այս կարգավորումը կարևոր է նրանով, որ կրթական միջավայրը պետք է համապատասխանեցվի նաև հատուկ պայմանների կարիք ունեցող սովորողների կարիքներին։
Դպրոցը կարո՞ղ է լրացուցիչ գումար ստանալ պետբյուջեից
Այո։ Օրենքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասը նախատեսում է, որ ուսումնական հաստատությունը կարող է մրցութային հիմունքներով պետական բյուջեից ստանալ լրացուցիչ ֆինանսավորում։
Այդ ֆինանսավորումը կարող է ուղղվել, օրինակ՝
- արտակարգ ընդունակություններ դրսևորած երեխաների համար հատուկ կամ լրացուցիչ կրթական ծրագրերի իրականացմանը,
- ուսումնամեթոդական գիտափորձի կամ այլընտրանքային ծրագրի իրականացմանը,
- միջազգային օլիմպիադաների նախապատրաստական հավաքների և դասընթացների կազմակերպմանը,
- ուսումնամեթոդական ձեռնարկների և ուսումնական նյութերի, այդ թվում՝ էլեկտրոնային նյութերի ստեղծմանը։
Օրենքը նաև հնարավորություն է տալիս կրթության պետական կառավարման լիազորված մարմնի առաջարկությամբ մրցութային հիմունքներով լրացուցիչ ֆինանսավորում ստանալ այլ նպատակներով։
Իսկ ոչ պետական դպրոցը կարո՞ղ է ուսման վարձ գանձել
Այո։
«Հանրակրթության մասին» օրենքի 35-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ հանրակրթական ծրագրեր իրականացնող ոչ պետական ուսումնական հաստատությունը կարող է կրթական ծառայությունները կազմակերպել վճարովի հիմունքներով։
Դա ներառում է նաև սովորողներից ուսման վարձավճար գանձելու հնարավորությունը՝ տվյալ ուսումնական հաստատության կանոնադրությանը համապատասխան։
Այսինքն՝ օրենքը տարբերակում է պետական և ոչ պետական դպրոցների ֆինանսավորման որոշակի առանձնահատկությունները։
Սահմանամերձ և լեռնային բնակավայրերի ուսուցիչների համար՝ հավելյալ աշխատավարձ
Օրենքը հատուկ սոցիալական երաշխիք է նախատեսում նաև որոշակի բնակավայրերում աշխատող մանկավարժների համար։
Հայաստանի Հանրապետության սահմանամերձ, բարձրլեռնային և լեռնային բնակավայրերի պետական ուսումնական հաստատությունների մանկավարժական աշխատողների համար սահմանվում է հավելյալ աշխատավարձ։
Դրա չափը որոշվում է տվյալ տարվա պետական բյուջեի մասին օրենքով և չի կարող պակաս լինել ընթացիկ տարվա պետական բյուջեով նախատեսված չափից։
Իսկ ծնողների կողմից դպրոցին գումար տալը պարտադի՞ր է
Հենց այս հոդվածից չի կարելի եզրակացնել, որ պետական դպրոցի սովորողի ծնողը պարտավոր է դպրոցին որևէ գումար վճարել։
35-րդ հոդվածը սահմանում է ուսումնական հաստատության ֆինանսավորման ընդհանուր աղբյուրները և պետական ֆինանսավորման մեխանիզմները։ Այն պետական դպրոցի ֆինանսավորման աղբյուրների շարքում չի սահմանում ծնողի կողմից պարտադիր վճար կատարելու ընդհանուր պարտականություն։
Ուստի եթե դպրոցում ծնողներից գումար են պահանջում, պետք է պարզել՝ ինչի համար է նախատեսված այդ գումարը, ինչ իրավական հիմքով է այն գանձվում և արդյոք խոսքը օրենքով նախատեսված վճարի, ծառայության, թե կամավոր նվիրատվության մասին է։
Ի՞նչ պետք է հիշել
«Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքի 35-րդ հոդվածից բխում է, որ՝
✔ դպրոցների ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրներից մեկը պետական բյուջեն է,
✔ դպրոցները կարող են ունենալ նաև օրենքով չարգելված այլ ֆինանսական աղբյուրներ,
✔ պետական դպրոցների ֆինանսավորումն իրականացվում է ըստ իրականացվող հանրակրթական ծրագրերի,
✔ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների համար նախատեսվում են նպատակային միջոցներ,
✔ դպրոցները կարող են մրցութային կարգով ստանալ լրացուցիչ պետական ֆինանսավորում,
✔ ոչ պետական դպրոցները կարող են կրթական ծառայություններ մատուցել վճարովի հիմունքներով և գանձել ուսման վարձ,
✔ սահմանամերձ, բարձրլեռնային և լեռնային բնակավայրերի պետական դպրոցների մանկավարժական աշխատողների համար նախատեսվում է հավելյալ աշխատավարձ։