Նոտարը կարող է մերժել նոտարական գործողության կատարումը միայն այն դեպքում, երբ առկա են «Նոտարիատի մասին» օրենքով սահմանված հիմքեր։ Դիմողի պահանջով նա պարտավոր է կայացնել մերժման գրավոր որոշում՝ նշելով մերժման իրավական հիմքերը և բողոքարկման կարգը։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, նոտարական գործողության կատարումը մերժելու հիմքերը, գրավոր որոշման ժամկետները և բողոքարկման կարգը սահմանված են «Նոտարիատի մասին» օրենքով։
Ո՞ր դեպքերում է նոտարը մերժում նոտարական գործողության կատարումը
Օրենքի 52-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոտարը մերժում է նոտարական գործողության կատարումը, եթե՝
- գործողությունը հակասում է օրենքին, իրավական այլ ակտերին կամ կազմակերպության կանոնադրությանը,
- ներկայացված փաստաթուղթը կամ պահանջվող գործողությունը ենթակա չէ նոտարական վավերացման կամ հաստատման,
- օրենքի համաձայն գործողությունը ենթակա չէ տվյալ նոտարի կողմից կատարման. օրինակ՝ նոտարն իրավունք չունի նոտարական գործողություններ կատարել իր, ամուսնու, ծնողների, զավակների և այլ մերձավոր ազգականների անունից,
- դիմել է անգործունակ կամ անհրաժեշտ լիազորություններ չունեցող անձ կամ նրա նման ներկայացուցիչ, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի,
- դիմողը թեև գործունակ է, սակայն տվյալ պահին գտնվում է այնպիսի վիճակում, որ չի հասկանում իր գործողությունների նշանակությունը կամ չի կարող կառավարել դրանք,
- դիմողը հրաժարվում է ներկայացնել օրենքով կամ իրավական այլ ակտերով պահանջվող անհրաժեշտ փաստաթղթերը,
- դիմողը չի վճարում պետական տուրքը կամ նոտարի մատուցած ծառայությունների վճարը,
- գործողությունը պետք է կատարվի դատարանի որոշմամբ հետախուզվող և քրեական պատասխանատվությունից խուսափող անձի կամ նրա գույքի նկատմամբ. այս հիմքով նոտարը մերժում է միայն այն դեպքում, եթե հետախուզման մասին ստացել է պաշտոնական տեղեկատվություն։
Օրենքի 23-րդ հոդվածով էլ նոտարը պարտավոր է մերժել նոտարական գործողության կատարումը, եթե այն հակասում է օրենքներին, իրավական այլ ակտերին կամ միջազգային պայմանագրերին։
Պարտավո՞ր է նոտարը գրավոր պատճառաբանել մերժումը
Այո, եթե դա պահանջում է դիմողը։ Օրենքի 52-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մերժման հիմքերի առկայության դեպքում նոտարը դիմողի պահանջով կայացնում է մերժման գրավոր որոշում, որում նշվում են մերժման իրավական հիմքերը և բողոքարկման կարգը։ Որոշման մեկ օրինակը հանձնվում է դիմողին։ Այսինքն՝ գրավոր որոշում ստանալու համար այն պետք է պահանջել։
Օրենքը սահմանում է նաև որոշման ժամկետները. եթե ներկայացված փաստաթղթերը լրացուցիչ ուսումնասիրության կարիք չունեն, նոտարը մերժման որոշումը կայացնում է դիմելու օրը կամ հաջորդ օրը, իսկ լրացուցիչ ուսումնասիրության անհրաժեշտության դեպքում՝ մինչև դիմելու օրվան հաջորդող հինգերորդ օրը։
Մերժում, թե՞ հետաձգում
Մերժումը պետք է տարբերել նոտարական գործողության կատարման հետաձգումից։ Օրենքի 51-րդ հոդվածով նոտարական գործողությունները կատարվում են անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնելու օրվանից երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում, սակայն կատարումը կարող է հետաձգվել։
Հետաձգման հիմքերն են՝ օրենքով պահանջվող տեղեկությունների, փաստաթղթերի կամ համաձայնությունների բացակայությունը՝ մինչև դրանց ներկայացումը, փաստաթղթերը փորձաքննության ուղարկելը՝ մինչև եզրակացությունը ստանալուն հաջորդող օրը, փաստաթղթերը մանրամասն ուսումնասիրելու անհրաժեշտությունը՝ մինչև տասն օր, ինչպես նաև կազմակերպություններից տեղեկություններ կամ փաստաթղթեր ստանալու անհրաժեշտությունը՝ մինչև դրանք ստանալուն հաջորդող տասներորդ օրը։ Բացի դրանից, եթե շահագրգիռ անձը գրավոր հիմնավորված դիմումով հայտնում է, որ ցանկանում է դատարանում վիճարկել գործողության կատարման իրավունքը, գործողությունը կարող է հետաձգվել ոչ ավելի, քան տասն օրով։
Հետաձգման դեպքում ևս նոտարը դիմողի պահանջով կայացնում է գրավոր որոշում, որում նշվում են իրավական հիմքերը, իսկ մանրամասն ուսումնասիրության դեպքում՝ նաև հետաձգման ժամկետը։ Եթե նոտարը դիմողից վերցնում է փաստաթղթեր, որոշման մեջ պետք է մանրամասն նշվեն դրանց անվանումները, երբ և ում կողմից են կազմվել կամ տրվել։
Ինչպե՞ս բողոքարկել մերժումը
Օրենքի 20-րդ հոդվածով անձը, որին մերժվել է նոտարական գործողության կատարումը, կարող է մերժումը բողոքարկել դատարան։ Բողոքը կարող է ներկայացվել նաև արդարադատության նախարարություն կամ նոտարական պալատ, որոնք այն ուսումնասիրում են կարգապահական վարույթի համար սահմանված կարգով։
Օրենքի 25-րդ հոդվածով նոտարական գործողության կատարմանը, մերժմանը, կասեցմանը կամ հետաձգմանը ներկայացվող օրենքի պահանջներն ակնհայտ խախտելը նոտարին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու հիմք է։ Նոտարը չի կարող ենթարկվել կարգապահական պատասխանատվության, եթե խախտման պահից անցել է մեկ տարի։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ նոտարը մերժում է նոտարական գործողության կատարումը օրենքով սահմանված հիմքերով, դիմողի պահանջով նա պարտավոր է կայացնել մերժման գրավոր որոշում՝ նշելով իրավական հիմքերը և բողոքարկման կարգը, որոշումը կայացվում է դիմելու օրը կամ հաջորդ օրը, իսկ լրացուցիչ ուսումնասիրության դեպքում՝ մինչև հինգերորդ օրը, մերժումը պետք է տարբերել հետաձգումից, որի դեպքում ևս կարելի է պահանջել գրավոր որոշում, իսկ մերժումը կարելի է բողոքարկել դատարան կամ բողոք ներկայացնել արդարադատության նախարարություն կամ նոտարական պալատ, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Նոտարից բողոքելու կարգի մասին կարդացեք այս նյութում, իսկ նոտարական գրասենյակին ներկայացվող պահանջների մասին՝ այստեղ։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։