Նոտարական գրասենյակների համար սահմանված են նվազագույն պահանջներ՝ սկսած անարգել մուտքից և աշխատանքային ժամերի ցուցանակից մինչև սպասասրահում փակցվող թեժ գծի համարներն ու սակագները։ Նոտարը և նրա աշխատակազմը պարտավոր են նաև պահպանել էթիկայի կանոնները՝ ցուցաբերելով հարգալից վերաբերմունք և համբերություն։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net–ը, այդ պահանջները սահմանված են «Նոտարիատի մասին» օրենքով, արդարադատության նախարարի 2018 թվականի հունվարի 22-ի N 9-Ն հրամանով և Նոտարական էթիկայի կանոններով։
Ի՞նչ սկզբունքներով են սահմանվում պահանջները
«Նոտարիատի մասին» օրենքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոտարական գրասենյակներին առաջադրվող նվազագույն պահանջները և գտնվելու վայրերի չափանիշները սահմանում է արդարադատության նախարարը՝ քաղաքացիների հարմարավետության, հերթերի արդյունավետ կառավարման, անվտանգության ապահովման և ժամանակի արդյունավետության սկզբունքների հիման վրա։ N 9-Ն հրամանը նույն սկզբունքներին ավելացնում է գրասենյակների հասանելիության չափանիշը՝ ճանապարհներին հնարավորինս մոտ տեղակայում և հանրային տրանսպորտով հասնելու հնարավորություն։
Ի՞նչ պետք է լինի գրասենյակում
N 9-Ն հրամանի 3-րդ հավելվածով գրասենյակը պետք է գտնվի շինությունում, որում ապահովված է անարգել մուտք ցանկացած անձի համար, ինչպես նաև թեքահարթակ կամ անհրաժեշտ կահավորանք՝ հաշմանդամություն ունեցող անձանց տեղաշարժն ապահովելու համար։ Մուտքի մոտ տեսանելի վայրում պետք է փակցված լինի նոտարական գրասենյակի ցուցանակ՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն գրառմամբ, իսկ գրասենյակի արտաքին պատին կամ դռան վրա՝ ցուցանակ նոտարի աշխատանքային ժամերի վերաբերյալ։
Գրասենյակը պետք է ունենա առնվազն աշխատասենյակ, սպասասրահ և արխիվի սենյակ։ Սպասասրահը պետք է կահավորված լինի սպասելու և փաստաթղթեր լրացնելու համար՝ առնվազն երեք անձի համար նախատեսված նստատեղերով և մեկ գրասեղանով։
Սպասասրահում տեսանելի վայրում պետք է ներկայացված լինեն քաղաքացիների իրավունքների խախտումներին արագ արձագանքելու նպատակով ստեղծված թեժ գծի կամ գծերի համարները, նոտարի վճարովի ծառայությունների սակագները և պետական տուրքերի չափերը, ինչպես նաև արտոնություն ունեցող անձանց ցանկը։ Տեղեկությունները պետք է փակցված լինեն տեսանելի վայրում՝ ընթերցանության համար հարմար տառատեսակով։
Աշխատասենյակը պետք է տեղակայված լինի այնպես, որ առավելագույնս ապահովված լինի նոտարական գործողությունների գաղտնիությունը։ Նոտարական գործողությունը կատարելիս աշխատասենյակում արգելվում է որևէ այլ անձի ներկայություն, բացի նոտարից, նոտարի օգնականից, ստաժորից և նոտարական գործողության մասնակիցներից։
Ե՞րբ պետք է կատարվի նոտարական գործողությունը
Օրենքի 51-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոտարական գործողությունները կատարվում են անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնելու օրվանից երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Օրենքի 22-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նոտարի աշխատանքային ռեժիմը սահմանում է նոտարը, սակայն այն վերահսկում է արդարադատության նախարարը։ Ընդունելության նշանակված ժամի հասկացություն ո՛չ օրենքը, ո՛չ նախարարի հրամանն ուղղակիորեն չեն սահմանում։
Ի՞նչ են պահանջում էթիկայի կանոնները
Օրենքի 23-րդ հոդվածով նոտարը պարտավոր է պահպանել նոտարական էթիկայի կանոնները։ Նոտարական պալատի կայքում հրապարակված Նոտարական էթիկայի կանոններով նոտարը պարտավոր է նոտարական գրասենյակում ապահովել բարեկիրթ և հարգալից վերաբերմունք նոտարական ծառայություններից օգտվող անձանց նկատմամբ, պահպանել համբերություն և հարգանք։ Նոտարը և նրա աշխատակազմը պարտավոր են իրենց դիմած անձանց նկատմամբ ցուցաբերել հարգալից վերաբերմունք, իսկ կանոններն ուղղակիորեն պարտադիր են նաև աշխատակազմի համար։ Կանոնների սկզբունքների թվում նշված է նաև նոտարական գործողությունների հասանելիությունը։
Կանոններով կարգապահական պատասխանատվության հիմք է նաև նոտարական գրասենյակում սահմանված աշխատանքային ռեժիմի կոպիտ և բազմակի խախտումը։
Ո՞ւր կարելի է բողոքել
Օրենքի 24-րդ հոդվածով նոտարի նկատմամբ կարգապահական վարույթ կարող են հարուցել արդարադատության նախարարը և նոտարական պալատը, իսկ վարույթ հարուցելու առիթ կարող է լինել քաղաքացու դիմումը կամ բողոքը։ Նոտարական պալատը վարույթ հարուցում է միայն էթիկայի կանոններն ակնհայտ խախտելու հիմքով, իսկ միևնույն առիթով և հիմքով երկու վարույթի դեպքում պալատի հարուցած վարույթը կարճվում է։ Օրենքի 19-րդ հոդվածով էթիկայի կանոնների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունն իրականացնում է նաև արդարադատության նախարարությունը։
Եթե վարույթ է հարուցվել քաղաքացու դիմումի կամ բողոքի հիմքով, ապա օրենքի 26-րդ հոդվածով նախարարն իրավասու է կիրառել բոլոր չորս տույժը՝ նախազգուշացում, նկատողություն, խիստ նկատողություն և գործունեության կասեցում մինչև վեց ամիս ժամկետով, իսկ նոտարական պալատը՝ միայն նախազգուշացում և նկատողություն։ Նոտարը չի կարող ենթարկվել կարգապահական պատասխանատվության, եթե խախտման պահից անցել է մեկ տարի, իսկ վարույթի տևողությունը չի կարող գերազանցել վեց շաբաթը՝ մեկ անգամ երեք շաբաթով երկարաձգելու հնարավորությամբ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ նոտարական գրասենյակը պետք է ունենա անարգել մուտք, աշխատանքային ժամերի ցուցանակ, առնվազն երեք նստատեղով սպասասրահ, որտեղ տեսանելի վայրում պետք է փակցված լինեն թեժ գծի համարները, սակագներն ու պետական տուրքերը, նոտարական գործողությունները կատարվում են փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում, նոտարի աշխատանքային ռեժիմը վերահսկում է արդարադատության նախարարը, էթիկայի կանոններով նոտարը և աշխատակազմը պարտավոր են ցուցաբերել հարգալից վերաբերմունք և համբերություն, իսկ բողոքը կարելի է ներկայացնել արդարադատության նախարարություն կամ նոտարական պալատ՝ խախտումից հետո մեկ տարվա ընթացքում, – տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։
Նոտարից բողոքելու կարգի մասին կարդացեք այս նյութում։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։